{"id":67401,"date":"2023-08-29T10:09:11","date_gmt":"2023-08-29T10:09:11","guid":{"rendered":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/fact\/welding-fumes\/"},"modified":"2025-10-24T09:50:50","modified_gmt":"2025-10-24T09:50:50","slug":"welding-fumes","status":"publish","type":"fact","link":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/welding-fumes\/","title":{"rendered":"Su\u00f0ureykur"},"content":{"rendered":"<blockquote><p>Tali\u00f0 er a\u00f0 1,2 millj\u00f3nir starfsmanna \u00ed fullu starfi vinni vi\u00f0 su\u00f0u og tengda starfsemi um allt ESB. Reykur og gufur sem myndast vi\u00f0 su\u00f0uferli\u00f0 geta hugsanlega innihaldi\u00f0 krabbameinsvaldandi efnasamb\u00f6nd eins og kr\u00f3m VI, nikkel og k\u00f3balt og \u00f6nnur h\u00e6ttuleg efni. <\/p><\/blockquote>\n<p>IARC hefur flokka\u00f0 Welding fumes sem krabbameinsvaldandi fyrir menn (flokkur 1). Tali\u00f0 er a\u00f0 starf su\u00f0umanns tengist verulega aukinni h\u00e6ttu \u00e1 lungnakrabbameini sem getur stafa\u00f0 af inn\u00f6ndun ryks og gufa fr\u00e1 su\u00f0um\u00e1lmum. <\/p>\n<h2>\u00dear sem \u00e1h\u00e6tta kemur upp<\/h2>\n<p>Welding fumes myndast \u00feegar m\u00e1lmar eru hita\u00f0ir yfir su\u00f0umark (gufa\u00f0ir upp) og gufurnar \u00fe\u00e9ttast hratt \u00ed mj\u00f6g f\u00ednar agnir (fast efni e\u00f0a ryk). Helstu m\u00e1lmarnir sem eru nota\u00f0ir um alla Evr\u00f3pu eru st\u00e1l (\u00f3lengd og l\u00e1g-mi\u00f0lungs \u00e1lfelgu\u00f0), ry\u00f0fr\u00edtt st\u00e1l (steypuj\u00e1rn og nikkel-grunnur) og \u00e1l og \u00e1lbl\u00f6ndur. <\/p>\n<p>Gassu\u00f0u, bogasu\u00f0u, geislasu\u00f0u, mj\u00fakl\u00f3\u00f0un, har\u00f0l\u00f3\u00f0un, l\u00f3\u00f0un, hitaskur\u00f0ur e\u00f0a -g\u00fagun, logar\u00e9tting og hita\u00fa\u00f0un eru mikilv\u00e6gustu su\u00f0uferlin \u00fear sem krabbameinsvaldandi ryk og gufur geta myndast.<br \/>\n \u00datsetning fyrir su\u00f0ureykum kemur fyrir \u00ed m\u00f6rgum geirum eins og skipasm\u00ed\u00f0i, b\u00edla- og v\u00e9laverkfr\u00e6\u00f0i, byggingari\u00f0na\u00f0i (\u00fe.e. br\u00fdr, stigar, svalir), p\u00edpulagnai\u00f0na\u00f0i, flutningum og fjarskiptum. St\u00f6rfin eru a\u00f0allega su\u00f0umenn, logaskur\u00f0armenn og m\u00e1lmi\u00f0na\u00f0armenn og \u00feeir starfsmenn sem vinna \u00ed n\u00e1grenninu. <\/p>\n<h2>Meira um efni\u00f0<\/h2>\n<p>Tegund su\u00f0uferlisins sem nota\u00f0 er mun hafa \u00e1hrif \u00e1 e\u00f0li og umfang h\u00e6ttulegra efna sem myndast \u00ed ryki og gufum. Gufan sem myndast vi\u00f0 su\u00f0u og heitskur\u00f0 er breytileg blanda af h\u00e6ttulegum efnum sem h\u00e6gt er a\u00f0 anda a\u00f0 s\u00e9r. Samsetning su\u00f0ugufs fer eftir grunn- og fyllingarefni og su\u00f0ut\u00e6kni. Su\u00f0ut\u00e6kni sem hafa h\u00e6stu losunart\u00ed\u00f0nina eru leysissu\u00f0u me\u00f0 fyllingarefnum, MIG (mass\u00ed\u00f0ur v\u00edr, nikkel, nikkel-bygg\u00f0 m\u00e1lmbl\u00f6ndur), MAG (mass\u00ed\u00f0ur v\u00edr og fl\u00faxkjarna me\u00f0 og \u00e1n hl\u00edf\u00f0argass), leysigeislaskur\u00f0ur, sj\u00e1lfvirk logaskur\u00f0ur, plasmaskur\u00f0ur, boga\u00fa\u00f0un og loga\u00fa\u00f0un. Hugsanleg krabbameinsvaldandi efni sem losna vi\u00f0 su\u00f0u eru efnasamb\u00f6nd af <a href=\"https:\/\/env-stopcarcinogensatwork-development.kinsta.cloud\/fact\/beryllium-compounds\/\">beryll\u00edum<\/a> , <a href=\"https:\/\/env-stopcarcinogensatwork-development.kinsta.cloud\/fact\/cadmium-compounds\/\">kadm\u00edum<\/a> , <a href=\"https:\/\/env-stopcarcinogensatwork-development.kinsta.cloud\/good-practice\/substituting-chromium-trioxide-based-functional-chrome-plating-of-dental-instruments-for-dental-treatment\/\">kr\u00f3m VI<\/a> , <a href=\"https:\/\/env-stopcarcinogensatwork-development.kinsta.cloud\/fact\/cobalt-compounds\/\">k\u00f3balti<\/a> og <a href=\"https:\/\/env-stopcarcinogensatwork-development.kinsta.cloud\/fact\/nickel-compounds\/\">nikkel<\/a> .    <\/p>\n<h2>H\u00e6ttur sem geta komi\u00f0 upp<\/h2>\n<p>Br\u00e1\u00f0 \u00fatsetning fyrir su\u00f0ureyk og lofttegundum getur valdi\u00f0 ertingu \u00ed augum, nefi og h\u00e1lsi, sundli og \u00f3gle\u00f0i, sem og hita vegna m\u00e1lmreyks. Langvarandi \u00fatsetning fyrir su\u00f0ureyk getur valdi\u00f0 lungnaskemmdum og \u00fdmsum tegundum krabbameins, \u00fear \u00e1 me\u00f0al \u00ed lungum, barkak\u00fdli og \u00fevagf\u00e6rum. Helstu sj\u00fakd\u00f3mar sem ekki eru krabbamein eru br\u00e1\u00f0 e\u00f0a langvinn \u00e1hrif \u00e1 \u00f6ndunarf\u00e6ri eins og langvinn lungnateppa, vinnutengd astma og su\u00f0ulunga. Hins vegar getur <a href=\"https:\/\/env-stopcarcinogensatwork-development.kinsta.cloud\/fact\/ultraviolet-radiation\/\">\u00fatfj\u00f3lubl\u00e1tt lj\u00f3s<\/a> sem losnar vi\u00f0 su\u00f0u einnig valdi\u00f0 augnsj\u00fakd\u00f3mi. Gufur sem losna vi\u00f0 su\u00f0u \u00e1 mj\u00faku st\u00e1li (og n\u00e6rvera mangans \u00ed st\u00e1linu) geta leitt til taugasj\u00fakd\u00f3ma sem eru svipa\u00f0ir Parkinsonsveiki. \u00deessi einkenni eru me\u00f0al annars tal- og jafnv\u00e6gisraskanir.     <\/p>\n<h2>\u00dea\u00f0 sem \u00fe\u00fa getur gert<\/h2>\n<p>N\u00e1kv\u00e6m h\u00e6tta af v\u00f6ldum su\u00f0ureyks fer eftir \u00feremur \u00fe\u00e1ttum: hversu eitra\u00f0 reykurinn er, hversu \u00fe\u00e9tt hann er og hversu lengi hann er anda\u00f0 a\u00f0 s\u00e9r. Er h\u00e6gt a\u00f0 \u00fatr\u00fdma reyknum me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 skipta yfir \u00ed kalt ferli (t.d. fall\u00f6skju) e\u00f0a er h\u00e6gt a\u00f0 nota a\u00f0rar rekstrarv\u00f6rur (hreinsistangir\/v\u00edr)? Ef ekki, \u00fe\u00e1 er besta lausnin a\u00f0 l\u00e1gmarka reykinn me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 endurhanna vinnuna og endursko\u00f0a a\u00f0fer\u00f0ir og efni sem notu\u00f0 eru, til d\u00e6mis \u00fatdraganlegan su\u00f0ubrennara. \u00cd \u00f6\u00f0ru lagi g\u00e6tu lausnir veri\u00f0 uppsetning \u00e1 skilvirkum almennum og sta\u00f0bundnum loftr\u00e6stikerfum og r\u00e9tt sta\u00f0setning (standa upp \u00ed vindinn). Ef ekki er h\u00e6gt a\u00f0 tryggja fulln\u00e6gjandi stj\u00f3rn me\u00f0 LEV, e\u00f0a ef \u00fea\u00f0 er ekki sanngjarnt a\u00f0 veita LEV, \u00e6ttu starfsmenn a\u00f0 nota vi\u00f0eigandi \u00f6ndunarhl\u00edfar (RPE). Fyrir vinnu \u00ed allt a\u00f0 klukkustund er m\u00e6lt me\u00f0 FFP3 einnota gr\u00edmu e\u00f0a h\u00e1lfgr\u00edmu me\u00f0 P3 s\u00edu. Fyrir lengri vinnut\u00edma skal nota rafhl\u00f6\u00f0ukn\u00fainn loftf\u00f3\u00f0ra\u00f0an hl\u00edf\u00f0arb\u00fana\u00f0 me\u00f0 l\u00e1gmarksverndarstu\u00f0ul 20 (APF20). Gakktu \u00far skugga um a\u00f0 andlitspr\u00f3fun fyrir RPE s\u00e9 veitt. Vi\u00f0 su\u00f0u utandyra virkar l\u00e1gspennulokun (LOV) ekki, \u00feannig a\u00f0 starfsmenn \u00e6ttu a\u00f0 nota vi\u00f0eigandi hl\u00edf\u00f0arb\u00fana\u00f0 til a\u00f0 stj\u00f3rna \u00fatsetningu. Welders \u00e6ttu a\u00f0 skilja h\u00e6tturnar sem fylgja efnunum sem \u00feeir vinna me\u00f0. R\u00e1\u00f0lagt er a\u00f0 rannsaka m\u00e1li\u00f0 ef starfsmenn tilkynna um fyrstu einkenni.          <\/p>\n<p><em>Heimildir: Sk\u00fdrsla um \u00e1hrifamat, ranns\u00f3knarsk\u00fdrsla ECHA, EU-OSHA, HSE, IARC<\/em><\/p>\n","protected":false},"template":"","carcinogens":[2785],"class_list":["post-67401","fact","type-fact","status-publish","hentry","carcinogens-welding-fumes-is"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.0 (Yoast SEO v27.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Su\u00f0ureykur - STOP carcinogens at work<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Tali\u00f0 er a\u00f0 1,2 millj\u00f3nir starfsmanna \u00ed fullu starfi starfi vi\u00f0 su\u00f0u og tengda starfsemi um allt ESB.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/welding-fumes\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"is_IS\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Su\u00f0ureykur\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tali\u00f0 er a\u00f0 1,2 millj\u00f3nir starfsmanna \u00ed fullu starfi starfi vi\u00f0 su\u00f0u og tengda starfsemi um allt ESB.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/welding-fumes\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"STOP carcinogens at work\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-10-24T09:50:50+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/fact\\\/welding-fumes\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/fact\\\/welding-fumes\\\/\",\"name\":\"Su\u00f0ureykur - STOP carcinogens at work\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-08-29T10:09:11+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-24T09:50:50+00:00\",\"description\":\"Tali\u00f0 er a\u00f0 1,2 millj\u00f3nir starfsmanna \u00ed fullu starfi starfi vi\u00f0 su\u00f0u og tengda starfsemi um allt ESB.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/fact\\\/welding-fumes\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"is\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/fact\\\/welding-fumes\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/fact\\\/welding-fumes\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/stodvum-krabbameinsvaldandi-efni-i-vinnunni\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Facts\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/fact\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"\u00d6ll krabbameinsvaldandi efni\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/carcinogens\\\/oll-krabbameinsvaldandi-efni\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Su\u00f0ureykur\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/carcinogens\\\/welding-fumes-is\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":5,\"name\":\"Su\u00f0ureykur\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/\",\"name\":\"STOP Carcinogens at work\",\"description\":\"Every year, about 100.000 people die from cancer that was caused by exposure to carcinogens at work in Europe.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Roadmap on Carcinogens\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"is\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/#organization\",\"name\":\"TNO\",\"alternateName\":\"This is a European wide voluntary action scheme\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"is\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/08\\\/cropped-FavLarge-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/08\\\/cropped-FavLarge-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TNO\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"publishingPrinciples\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/homepage\\\/legal\\\/\",\"ownershipFundingInfo\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/general\\\/about-us\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Su\u00f0ureykur - STOP carcinogens at work","description":"Tali\u00f0 er a\u00f0 1,2 millj\u00f3nir starfsmanna \u00ed fullu starfi starfi vi\u00f0 su\u00f0u og tengda starfsemi um allt ESB.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/welding-fumes\/","og_locale":"is_IS","og_type":"article","og_title":"Su\u00f0ureykur","og_description":"Tali\u00f0 er a\u00f0 1,2 millj\u00f3nir starfsmanna \u00ed fullu starfi starfi vi\u00f0 su\u00f0u og tengda starfsemi um allt ESB.","og_url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/welding-fumes\/","og_site_name":"STOP carcinogens at work","article_modified_time":"2025-10-24T09:50:50+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/welding-fumes\/","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/welding-fumes\/","name":"Su\u00f0ureykur - STOP carcinogens at work","isPartOf":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/#website"},"datePublished":"2023-08-29T10:09:11+00:00","dateModified":"2025-10-24T09:50:50+00:00","description":"Tali\u00f0 er a\u00f0 1,2 millj\u00f3nir starfsmanna \u00ed fullu starfi starfi vi\u00f0 su\u00f0u og tengda starfsemi um allt ESB.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/welding-fumes\/#breadcrumb"},"inLanguage":"is","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/welding-fumes\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/welding-fumes\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/stodvum-krabbameinsvaldandi-efni-i-vinnunni\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Facts","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"\u00d6ll krabbameinsvaldandi efni","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/carcinogens\/oll-krabbameinsvaldandi-efni\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Su\u00f0ureykur","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/carcinogens\/welding-fumes-is\/"},{"@type":"ListItem","position":5,"name":"Su\u00f0ureykur"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/#website","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/","name":"STOP Carcinogens at work","description":"Every year, about 100.000 people die from cancer that was caused by exposure to carcinogens at work in Europe.","publisher":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/#organization"},"alternateName":"Roadmap on Carcinogens","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"is"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/#organization","name":"TNO","alternateName":"This is a European wide voluntary action scheme","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"is","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/cropped-FavLarge-1.png","contentUrl":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/cropped-FavLarge-1.png","width":512,"height":512,"caption":"TNO"},"image":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/#\/schema\/logo\/image\/"},"publishingPrinciples":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/homepage\/legal\/","ownershipFundingInfo":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/general\/about-us\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/wp-json\/wp\/v2\/fact\/67401","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/wp-json\/wp\/v2\/fact"}],"about":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/wp-json\/wp\/v2\/types\/fact"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=67401"}],"wp:term":[{"taxonomy":"carcinogens","embeddable":true,"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/wp-json\/wp\/v2\/carcinogens?post=67401"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}