{"id":67410,"date":"2023-08-29T10:09:11","date_gmt":"2023-08-29T10:09:11","guid":{"rendered":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/fact\/diesel-engine-exhaust-dee\/"},"modified":"2025-09-16T08:39:02","modified_gmt":"2025-09-16T08:39:02","slug":"diesel-engine-exhaust-dee","status":"publish","type":"fact","link":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/diesel-engine-exhaust-dee\/","title":{"rendered":"\u00datbl\u00e1stur d\u00edsilv\u00e9la (DEE)"},"content":{"rendered":"<blockquote><p>Tali\u00f0 er a\u00f0 meira en 3,6 millj\u00f3nir starfsmanna \u00ed Evr\u00f3pu ver\u00f0i fyrir \u00e1hrifum af \u00fatbl\u00e6stri fr\u00e1 d\u00edsilv\u00e9lum. \u00datbl\u00e1stursloft fr\u00e1 d\u00edsilv\u00e9lum er flokka\u00f0ur sem krabbameinsvaldandi efni (DEE) flokki 1 af IARC, sem \u00fe\u00fd\u00f0ir a\u00f0 hann er talinn vera \u00e1kve\u00f0in ors\u00f6k krabbameins hj\u00e1 m\u00f6nnum. <\/p><\/blockquote>\n<p>\u00dea\u00f0 eru n\u00e6stum 4.700 tilfelli af lungnakrabbameini og meira en 4.200 dau\u00f0sf\u00f6ll \u00e1 \u00e1ri, sem \u00f6ll tengjast DEE \u00ed ESB. Helsta \u00fatsetningarlei\u00f0in er me\u00f0 inn\u00f6ndun \u00fatbl\u00e1sturs fr\u00e1 d\u00edsilv\u00e9lum. Starfsmenn sem eru oft \u00fatsettir fyrir DEE eru \u00ed allt a\u00f0 40% aukinni h\u00e6ttu \u00e1 a\u00f0 f\u00e1 lungnakrabbamein.  <\/p>\n<h2>\u00dear sem \u00e1h\u00e6tta kemur upp<\/h2>\n<p>D\u00edselv\u00e9lar kn\u00fdja fj\u00f6lbreytt \u00farval \u00f6kut\u00e6kja, \u00feungavinnuv\u00e9la og v\u00e9la. \u00deessar v\u00e9lar eru nota\u00f0ar \u00ed fj\u00f6lm\u00f6rgum atvinnugreinum, \u00fear \u00e1 me\u00f0al n\u00e1muvinnslu, flutningum, byggingari\u00f0na\u00f0i, landb\u00fana\u00f0i, sj\u00f3flutningum og \u00fdmsum framlei\u00f0sluferlum. Starfsmenn sem ver\u00f0a fyrir \u00e1hrifum eru til d\u00e6mis v\u00e9lvirkjar \u00ed b\u00edlaverkst\u00e6\u00f0um, r\u00fatuverkst\u00e6\u00f0um og v\u00f6rub\u00edlast\u00f6\u00f0vum, v\u00f6rub\u00edlstj\u00f3rar, sl\u00f6kkvili\u00f0smenn (einnig \u00e1 sl\u00f6kkvist\u00f6\u00f0vum), byggingarverkamenn og lyftarastj\u00f3rar, f\u00f3lk sem vinnur me\u00f0 fasta aflgjafa eins og \u00fej\u00f6ppur, rafalar, starfsmenn sem lesta og afferma skip e\u00f0a flugv\u00e9lar, starfsmenn \u00ed n\u00e1mum og grj\u00f3ti, ol\u00edu- og gasverkamenn og starfsmenn \u00ed veggj\u00f6ldum.  <\/p>\n<h2>Meira um efni\u00f0<\/h2>\n<p>Diesel engine exhaust er fl\u00f3kin blanda af lofttegundum, gufum, flj\u00f3tandi \u00fa\u00f0aefnum og \u00f6gnum. \u00datbl\u00e1stur myndast vi\u00f0 bruna d\u00edsilol\u00edu. Samsetning bl\u00f6ndunnar fer eftir e\u00f0li v\u00e9larinnar, eldsneytisins og rekstrarskilyr\u00f0um. \u00datbl\u00e1stur inniheldur miki\u00f0 magn af s\u00f3tagnum, mun meira en \u00ed bens\u00edn\u00fatbl\u00e6stri. Blandan inniheldur nokkur krabbameinsvaldandi efni.    <\/p>\n<h2>H\u00e6ttur sem geta komi\u00f0 upp<\/h2>\n<p>Skammt\u00edma \u00fatsetning fyrir Diesel engine exhaust getur valdi\u00f0 ertingu \u00ed augum, nefi, h\u00e1lsi og lungum. Langvarandi \u00fatsetning getur auki\u00f0 h\u00e6ttuna \u00e1 langvinnum \u00f6ndunarf\u00e6rasj\u00fakd\u00f3mum, \u00fear \u00e1 me\u00f0al lungnakrabbameini. <\/p>\n<p><strong>Seinkunart\u00edmi lungnakrabbameins af v\u00f6ldum Diesel engine exhaust er \u00e1 bilinu t\u00edu til tuttugu \u00e1r.<\/strong><\/p>\n<h2>\u00dea\u00f0 sem \u00fe\u00fa getur gert<\/h2>\n<p>\u00c1hrifar\u00edkasta lei\u00f0in til a\u00f0 koma \u00ed veg fyrir \u00fatsetningu er a\u00f0 \u00fatr\u00fdma DEE . Ef ekki er h\u00e6gt a\u00f0 \u00fatr\u00fdma DEE \u00e6tti a\u00f0 draga \u00far \u00fatsetningu fyrir DEE me\u00f0 verkfr\u00e6\u00f0ilegum eftirliti. Til a\u00f0 stj\u00f3rna \u00fatsetningu skal nota til d\u00e6mis a\u00f0rar v\u00e9lar e\u00f0a loftr\u00e6stikerfi (eins og punktuppsprettu\u00fatsog) og s\u00fdna g\u00f3\u00f0a v\u00e9lstj\u00f3rnun. Einnig er m\u00e6lt me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 koma \u00e1 f\u00f3t \u00edtarlegu vi\u00f0halds\u00e1\u00e6tlun. Framkv\u00e6ma st\u00f6\u00f0ugt r\u00e9ttar \u00fatsetningarm\u00e6lingar svo a\u00f0 vita\u00f0 s\u00e9 hven\u00e6r gr\u00edpa skal til a\u00f0ger\u00f0a. Spyrja eftirfarandi spurninga: eru d\u00edsil\u00fatbl\u00e1sturslofttegundir losa\u00f0ar inn \u00ed loku\u00f0 vinnusv\u00e6\u00f0i eins og b\u00edlsk\u00fara? Eru ger\u00f0ar r\u00e1\u00f0stafanir til a\u00f0 draga \u00far \u00fatsetningu? Tilkynna starfsmenn um ertingu \u00ed augum e\u00f0a lungum? Kanna\u00f0u hvort starfsmenn tilkynni um fyrstu einkenni. Ger\u00f0u starfsmenn st\u00f6\u00f0ugt me\u00f0vita\u00f0a um \u00e1hrif \u00fatsetningar. A\u00f0 auki skal \u00fej\u00e1lfa starfsmenn um h\u00e6ttur, \u00f6ruggar vinnua\u00f0fer\u00f0ir og \u00e1rangursr\u00edkar hreinl\u00e6tisr\u00e1\u00f0stafanir. \u00d6ndunarhl\u00edfar, sem eru hanna\u00f0ar til a\u00f0 vernda notandann gegn inn\u00f6ndun ska\u00f0legs ryks, gufu, gufu e\u00f0a lofttegunda, \u00e6ttu a\u00f0eins a\u00f0 vera nota\u00f0ar sem s\u00ed\u00f0asta \u00farr\u00e6\u00f0i.           <\/p>\n","protected":false},"template":"","carcinogens":[2792],"class_list":["post-67410","fact","type-fact","status-publish","hentry","carcinogens-diesel-engine-exhaust-dee-is"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.0 (Yoast SEO v27.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>\u00datbl\u00e1stur d\u00edsilv\u00e9la (DEE) - STOP carcinogens at work<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Tali\u00f0 er a\u00f0 meira en 3,6 millj\u00f3nir starfsmanna \u00ed Evr\u00f3pu s\u00e9u \u00fatsettir fyrir (DEE) fr\u00e1 d\u00edsilv\u00e9lum. \u00deetta er tali\u00f0 valda krabbameini.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/diesel-engine-exhaust-dee\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"is_IS\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u00datbl\u00e1stur d\u00edsilv\u00e9la (DEE)\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tali\u00f0 er a\u00f0 meira en 3,6 millj\u00f3nir starfsmanna \u00ed Evr\u00f3pu s\u00e9u \u00fatsettir fyrir (DEE) fr\u00e1 d\u00edsilv\u00e9lum. \u00deetta er tali\u00f0 valda krabbameini.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/diesel-engine-exhaust-dee\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"STOP carcinogens at work\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-09-16T08:39:02+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/fact\\\/diesel-engine-exhaust-dee\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/fact\\\/diesel-engine-exhaust-dee\\\/\",\"name\":\"\u00datbl\u00e1stur d\u00edsilv\u00e9la (DEE) - STOP carcinogens at work\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-08-29T10:09:11+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-16T08:39:02+00:00\",\"description\":\"Tali\u00f0 er a\u00f0 meira en 3,6 millj\u00f3nir starfsmanna \u00ed Evr\u00f3pu s\u00e9u \u00fatsettir fyrir (DEE) fr\u00e1 d\u00edsilv\u00e9lum. \u00deetta er tali\u00f0 valda krabbameini.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/fact\\\/diesel-engine-exhaust-dee\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"is\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/fact\\\/diesel-engine-exhaust-dee\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/fact\\\/diesel-engine-exhaust-dee\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/stodvum-krabbameinsvaldandi-efni-i-vinnunni\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Facts\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/fact\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"\u00d6ll krabbameinsvaldandi efni\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/carcinogens\\\/oll-krabbameinsvaldandi-efni\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"\u00datbl\u00e1stur d\u00edsilv\u00e9la (DEE)\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/carcinogens\\\/diesel-engine-exhaust-dee-is\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":5,\"name\":\"\u00datbl\u00e1stur d\u00edsilv\u00e9la (DEE)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/\",\"name\":\"STOP Carcinogens at work\",\"description\":\"Every year, about 100.000 people die from cancer that was caused by exposure to carcinogens at work in Europe.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Roadmap on Carcinogens\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"is\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/#organization\",\"name\":\"TNO\",\"alternateName\":\"This is a European wide voluntary action scheme\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"is\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/08\\\/cropped-FavLarge-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/08\\\/cropped-FavLarge-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TNO\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"publishingPrinciples\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/homepage\\\/legal\\\/\",\"ownershipFundingInfo\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/general\\\/about-us\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u00datbl\u00e1stur d\u00edsilv\u00e9la (DEE) - STOP carcinogens at work","description":"Tali\u00f0 er a\u00f0 meira en 3,6 millj\u00f3nir starfsmanna \u00ed Evr\u00f3pu s\u00e9u \u00fatsettir fyrir (DEE) fr\u00e1 d\u00edsilv\u00e9lum. \u00deetta er tali\u00f0 valda krabbameini.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/diesel-engine-exhaust-dee\/","og_locale":"is_IS","og_type":"article","og_title":"\u00datbl\u00e1stur d\u00edsilv\u00e9la (DEE)","og_description":"Tali\u00f0 er a\u00f0 meira en 3,6 millj\u00f3nir starfsmanna \u00ed Evr\u00f3pu s\u00e9u \u00fatsettir fyrir (DEE) fr\u00e1 d\u00edsilv\u00e9lum. \u00deetta er tali\u00f0 valda krabbameini.","og_url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/diesel-engine-exhaust-dee\/","og_site_name":"STOP carcinogens at work","article_modified_time":"2025-09-16T08:39:02+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/diesel-engine-exhaust-dee\/","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/diesel-engine-exhaust-dee\/","name":"\u00datbl\u00e1stur d\u00edsilv\u00e9la (DEE) - STOP carcinogens at work","isPartOf":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/#website"},"datePublished":"2023-08-29T10:09:11+00:00","dateModified":"2025-09-16T08:39:02+00:00","description":"Tali\u00f0 er a\u00f0 meira en 3,6 millj\u00f3nir starfsmanna \u00ed Evr\u00f3pu s\u00e9u \u00fatsettir fyrir (DEE) fr\u00e1 d\u00edsilv\u00e9lum. \u00deetta er tali\u00f0 valda krabbameini.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/diesel-engine-exhaust-dee\/#breadcrumb"},"inLanguage":"is","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/diesel-engine-exhaust-dee\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/diesel-engine-exhaust-dee\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/stodvum-krabbameinsvaldandi-efni-i-vinnunni\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Facts","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"\u00d6ll krabbameinsvaldandi efni","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/carcinogens\/oll-krabbameinsvaldandi-efni\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"\u00datbl\u00e1stur d\u00edsilv\u00e9la (DEE)","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/carcinogens\/diesel-engine-exhaust-dee-is\/"},{"@type":"ListItem","position":5,"name":"\u00datbl\u00e1stur d\u00edsilv\u00e9la (DEE)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/#website","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/","name":"STOP Carcinogens at work","description":"Every year, about 100.000 people die from cancer that was caused by exposure to carcinogens at work in Europe.","publisher":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/#organization"},"alternateName":"Roadmap on Carcinogens","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"is"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/#organization","name":"TNO","alternateName":"This is a European wide voluntary action scheme","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"is","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/cropped-FavLarge-1.png","contentUrl":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/cropped-FavLarge-1.png","width":512,"height":512,"caption":"TNO"},"image":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/#\/schema\/logo\/image\/"},"publishingPrinciples":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/homepage\/legal\/","ownershipFundingInfo":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/general\/about-us\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/wp-json\/wp\/v2\/fact\/67410","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/wp-json\/wp\/v2\/fact"}],"about":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/wp-json\/wp\/v2\/types\/fact"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=67410"}],"wp:term":[{"taxonomy":"carcinogens","embeddable":true,"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/wp-json\/wp\/v2\/carcinogens?post=67410"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}