{"id":68464,"date":"2023-08-29T10:09:24","date_gmt":"2023-08-29T10:09:24","guid":{"rendered":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/fact\/14-dioxane\/"},"modified":"2025-09-16T08:08:13","modified_gmt":"2025-09-16T08:08:13","slug":"14-dioxane","status":"publish","type":"fact","link":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/14-dioxane\/","title":{"rendered":"1,4-d\u00edoxan"},"content":{"rendered":"<blockquote><p>Tali\u00f0 er a\u00f0 allt a\u00f0 30.000 starfsmenn s\u00e9u \u00fatsettir fyrir 1,4-d\u00edoxani \u00ed ESB. Algengir vinnusta\u00f0ir \u00fear sem 1,4-d\u00edoxan er nota\u00f0 eru \u00ed g\u00famm\u00ed- og efnai\u00f0na\u00f0i. \u00dea\u00f0 getur einnig komi\u00f0 fyrir sem aukaafur\u00f0 \u00ed snyrtiv\u00f6rui\u00f0na\u00f0inum. Starfsmenn ver\u00f0a a\u00f0allega fyrir \u00e1hrifum vegna loftmengun og snertingar vi\u00f0 h\u00fa\u00f0, \u00fe\u00f3 a\u00f0 \u00fatsetning um munn s\u00e9 einnig m\u00f6guleg. 1,4-d\u00edoxan er flokka\u00f0 sem krabbameinsvaldandi efni \u00ed flokki 1B samkv\u00e6mt CLP l\u00f6ggj\u00f6finni (Carc. 1B) og grunur leikur \u00e1 a\u00f0 \u00fea\u00f0 geti stu\u00f0la\u00f0 a\u00f0 krabbameini \u00ed nefi sem og \u00e6xlum \u00ed lifur og n\u00fdrum. A\u00f0 auki veldur 1,4-d\u00edoxan alvarlegri ertingu \u00ed augum og getur valdi\u00f0 ertingu \u00ed \u00f6ndunarf\u00e6rum; endurtekin snerting vi\u00f0 h\u00fa\u00f0 getur valdi\u00f0 \u00feurrki e\u00f0a sprungum.     <\/p><\/blockquote>\n<h2>\u00dear sem h\u00e6tta \u00e1 s\u00e9r sta\u00f0<\/h2>\n<p>V\u00e1hrif \u00ed starfi eiga s\u00e9r sta\u00f0 vi\u00f0 framlei\u00f0slu, vinnslu og notkun 1,4-d\u00edoxans, hvort sem \u00fea\u00f0 er inn\u00f6ndun e\u00f0a snerting vi\u00f0 h\u00fa\u00f0. 1,4-d\u00edoxan er oft nota\u00f0 sem leysiefni, \u00ed ranns\u00f3knarstofum (t.d. hreyfanlegt efni \u00ed litskiljun) og \u00e1 i\u00f0na\u00f0arst\u00f6\u00f0um \u00ed fj\u00f6lli\u00f0unarferlum. Einnig er mikilv\u00e6gt a\u00f0 hafa \u00ed huga \u00ferif og vi\u00f0hald var\u00f0andi v\u00e1hrif.  <\/p>\n<h2>Meira um efni\u00f0<\/h2>\n<p>1,4-d\u00edoxan er t\u00e6r, litlaus v\u00f6kvi sem au\u00f0velt er a\u00f0 blanda vi\u00f0 \u00f6nnur leysiefni. Vegna \u00f3virkni \u00feess er \u00fea\u00f0 a\u00f0allega nota\u00f0 sem leysiefni sj\u00e1lft. \u00dea\u00f0 er mj\u00f6g eldfimt og getur mynda\u00f0 sprengifim perox\u00ed\u00f0. 1,4-d\u00edoxan er manngert efni sem kemur ekki fyrir n\u00e1tt\u00farulega \u00ed umhverfinu. \u00dea\u00f0 er \u00feekkt aukaafur\u00f0 i\u00f0na\u00f0aretoxunarferla og getur \u00fev\u00ed veri\u00f0 mengunarefni \u00ed snyrtiv\u00f6rum og pers\u00f3nulegum umhir\u00f0uv\u00f6rum, \u00fear sem styrkur \u00feess er stranglega stj\u00f3rna\u00f0ur. 1,4-d\u00edoxan hefur einnig fundist sem leifar \u00ed hlutum \u00far plasti og g\u00famm\u00edi (t.d. h\u00f6nskum, st\u00edgv\u00e9lum, fatna\u00f0i, g\u00famm\u00edhandf\u00f6ngum, g\u00edrst\u00f6ng, st\u00fdri).     <\/p>\n<p>1,4-d\u00edoxan er st\u00f6\u00f0ugt \u00ed vatni og brotnar ekki ni\u00f0ur. Efnasamb\u00f6nd \u00ed loftinu geta broti\u00f0 1,4-d\u00edoxan hratt ni\u00f0ur \u00ed mismunandi efnasamb\u00f6nd. Mengun \u00e1 s\u00e9r sta\u00f0 \u00ed umhverfinu (grunnvatni) vegna f\u00f6rgunar efnaleysa sem innihalda 1,4-d\u00edoxan og vegna f\u00f6rgunar 1,4-d\u00edoxans sj\u00e1lfs.  <\/p>\n<h2>H\u00e6ttur sem geta komi\u00f0 upp<\/h2>\n<p>1,4-d\u00edoxan fr\u00e1sogast hratt og n\u00e6stum a\u00f0 fullu eftir inn\u00f6ndun og \u00fatsetningu um munn. Upptaka \u00ed gegnum h\u00fa\u00f0 skiptir einnig m\u00e1li. Eftir inn\u00f6ndun 1,4-d\u00edoxans geta komi\u00f0 fram verkir \u00ed efri hluta kvi\u00f0arhols og uppk\u00f6st, sem og erting \u00ed augum og \u00f6ndunarvegi. \u00d6nnur einkenni 1,4-d\u00edoxans eitrunar eru me\u00f0al annars lifrar- og n\u00fdrnaskemmdir, krampar og d\u00e1. \u00cd \u00feessu samhengi skal taka tillit til samt\u00edmis h\u00fa\u00f0uppt\u00f6ku efnisins. \u00dear a\u00f0 auki getur endurtekin h\u00fa\u00f0\u00fatsetning fyrir 1,4-d\u00edoxani leitt til h\u00fa\u00f0ska\u00f0a. A\u00f0 auki hafa d\u00fdraranns\u00f3knir s\u00fdnt fram \u00e1 \u00e1hrif \u00e1 lifur og n\u00fdru sem og mi\u00f0taugakerfi\u00f0, svo sem \u00f3st\u00f6\u00f0ug g\u00f6ngulag, deyfingu, l\u00f6mun og d\u00e1. Taka skal fram a\u00f0 helstu markl\u00edff\u00e6rin eru \u00f6ndunarf\u00e6ri, lifur og n\u00fdru eftir langt\u00edma\u00fatsetningu.       <\/p>\n<h2>\u00dea\u00f0 sem \u00fe\u00fa getur gert<\/h2>\n<p>\u00cdhuga \u00e6tti a\u00f0 skipta \u00fat efnum \u00ed notkun \u00fear sem \u00fea\u00f0 er m\u00f6gulegt. Ef a\u00f0rir valkostir eru ekki tilt\u00e6kir e\u00f0a 1,4-d\u00edoxan g\u00e6ti myndast sem aukaafur\u00f0 skal framkv\u00e6ma vi\u00f0eigandi \u00fatsetningarm\u00e6lingar reglulega svo vita\u00f0 s\u00e9 hven\u00e6r og hvar gr\u00edpa skal til a\u00f0ger\u00f0a. Til a\u00f0 for\u00f0ast ska\u00f0leg \u00e1hrif \u00e1 heilsu er \u00fev\u00ed afar mikilv\u00e6gt a\u00f0 draga \u00far \u00fatsetningu undir heilsufarsleg vi\u00f0mi\u00f0unarm\u00f6rk. \u00cd i\u00f0na\u00f0arferlum eru d\u00e6mi um t\u00e6knilegar stj\u00f3rnunarr\u00e1\u00f0stafanir loku\u00f0 kerfi, almenn \u00fatbl\u00e1stur og sta\u00f0bundin loftr\u00e6sting. Jafnvel \u00feegar unni\u00f0 er me\u00f0 loku\u00f0 kerfi getur \u00fatsetning \u00e1tt s\u00e9r sta\u00f0, t.d. vi\u00f0 s\u00fdnat\u00f6ku. M\u00e6lingar og stj\u00f3rnunarr\u00e1\u00f0stafanir skipta \u00fear m\u00e1li. A\u00f0rar r\u00e1\u00f0lag\u00f0ar vinnua\u00f0fer\u00f0ir eru me\u00f0al annars a\u00f0 veita starfsm\u00f6nnum uppl\u00fdsingar og \u00fej\u00e1lfun um h\u00e6ttur og almennar vinnusta\u00f0la fyrir sv\u00e6\u00f0i me\u00f0h\u00f6ndlunar \u00e1 efnum. Starfsmenn \u00ed vi\u00f0haldi og \u00ferifum \u00e6ttu einnig a\u00f0 f\u00e1 \u00fej\u00e1lfun. Kanna\u00f0u hvort starfsmenn tilkynni um snemma einkenni. M\u00e6lt er me\u00f0 a\u00f0 r\u00e1\u00f0f\u00e6ra sig vi\u00f0 vinnul\u00e6kni. Haf\u00f0u \u00ed huga a\u00f0 fyrir 1,4-d\u00edoxan er h\u00e6gt a\u00f0 sty\u00f0ja \u00fatsetningarmat me\u00f0 l\u00edfv\u00f6ktun, ef vi\u00f0 \u00e1 samkv\u00e6mt landsl\u00f6gum. Starfsmenn \u00feurfa a\u00f0 vera me\u00f0vita\u00f0ir um \u00e1hrif \u00fatsetningar.              Pers\u00f3nuhl\u00edfar \u00e6ttu a\u00f0eins a\u00f0 nota sem s\u00ed\u00f0asta \u00farr\u00e6\u00f0i, eftir a\u00f0 m\u00f6gulegar verkfr\u00e6\u00f0ilegar lausnir hafa veri\u00f0 kynntar.<\/p>\n<p><em>Heimildir: BAuA, CLP , \u00fe\u00fdska MAK-nefndin, RAC<\/em><\/p>\n","protected":false},"template":"","carcinogens":[3037],"class_list":["post-68464","fact","type-fact","status-publish","hentry","carcinogens-14-dioxane-is"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.0 (Yoast SEO v27.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>1,4-d\u00edoxan - STOP carcinogens at work<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"30.000 starfsmenn eru \u00fatsettir fyrir 1,4-d\u00edoxani \u00ed ESB. Grunur leikur \u00e1 a\u00f0 \u00fea\u00f0 valdi krabbameini \u00ed nefi sem og \u00e6xlum \u00ed lifur og n\u00fdrum.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/14-dioxane\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"is_IS\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"1,4-d\u00edoxan\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"30.000 starfsmenn eru \u00fatsettir fyrir 1,4-d\u00edoxani \u00ed ESB. Grunur leikur \u00e1 a\u00f0 \u00fea\u00f0 valdi krabbameini \u00ed nefi sem og \u00e6xlum \u00ed lifur og n\u00fdrum.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/14-dioxane\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"STOP carcinogens at work\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-09-16T08:08:13+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/fact\\\/14-dioxane\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/fact\\\/14-dioxane\\\/\",\"name\":\"1,4-d\u00edoxan - STOP carcinogens at work\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-08-29T10:09:24+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-16T08:08:13+00:00\",\"description\":\"30.000 starfsmenn eru \u00fatsettir fyrir 1,4-d\u00edoxani \u00ed ESB. Grunur leikur \u00e1 a\u00f0 \u00fea\u00f0 valdi krabbameini \u00ed nefi sem og \u00e6xlum \u00ed lifur og n\u00fdrum.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/fact\\\/14-dioxane\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"is\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/fact\\\/14-dioxane\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/fact\\\/14-dioxane\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/stodvum-krabbameinsvaldandi-efni-i-vinnunni\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Facts\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/fact\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"\u00d6ll krabbameinsvaldandi efni\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/carcinogens\\\/oll-krabbameinsvaldandi-efni\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"1,4-d\u00edoxan\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/carcinogens\\\/14-dioxane-is\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":5,\"name\":\"1,4-d\u00edoxan\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/\",\"name\":\"STOP Carcinogens at work\",\"description\":\"Every year, about 100.000 people die from cancer that was caused by exposure to carcinogens at work in Europe.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Roadmap on Carcinogens\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"is\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/#organization\",\"name\":\"TNO\",\"alternateName\":\"This is a European wide voluntary action scheme\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"is\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/08\\\/cropped-FavLarge-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/08\\\/cropped-FavLarge-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TNO\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"publishingPrinciples\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/homepage\\\/legal\\\/\",\"ownershipFundingInfo\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/general\\\/about-us\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"1,4-d\u00edoxan - STOP carcinogens at work","description":"30.000 starfsmenn eru \u00fatsettir fyrir 1,4-d\u00edoxani \u00ed ESB. Grunur leikur \u00e1 a\u00f0 \u00fea\u00f0 valdi krabbameini \u00ed nefi sem og \u00e6xlum \u00ed lifur og n\u00fdrum.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/14-dioxane\/","og_locale":"is_IS","og_type":"article","og_title":"1,4-d\u00edoxan","og_description":"30.000 starfsmenn eru \u00fatsettir fyrir 1,4-d\u00edoxani \u00ed ESB. Grunur leikur \u00e1 a\u00f0 \u00fea\u00f0 valdi krabbameini \u00ed nefi sem og \u00e6xlum \u00ed lifur og n\u00fdrum.","og_url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/14-dioxane\/","og_site_name":"STOP carcinogens at work","article_modified_time":"2025-09-16T08:08:13+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/14-dioxane\/","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/14-dioxane\/","name":"1,4-d\u00edoxan - STOP carcinogens at work","isPartOf":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/#website"},"datePublished":"2023-08-29T10:09:24+00:00","dateModified":"2025-09-16T08:08:13+00:00","description":"30.000 starfsmenn eru \u00fatsettir fyrir 1,4-d\u00edoxani \u00ed ESB. Grunur leikur \u00e1 a\u00f0 \u00fea\u00f0 valdi krabbameini \u00ed nefi sem og \u00e6xlum \u00ed lifur og n\u00fdrum.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/14-dioxane\/#breadcrumb"},"inLanguage":"is","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/14-dioxane\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/14-dioxane\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/stodvum-krabbameinsvaldandi-efni-i-vinnunni\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Facts","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"\u00d6ll krabbameinsvaldandi efni","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/carcinogens\/oll-krabbameinsvaldandi-efni\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"1,4-d\u00edoxan","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/carcinogens\/14-dioxane-is\/"},{"@type":"ListItem","position":5,"name":"1,4-d\u00edoxan"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/#website","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/","name":"STOP Carcinogens at work","description":"Every year, about 100.000 people die from cancer that was caused by exposure to carcinogens at work in Europe.","publisher":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/#organization"},"alternateName":"Roadmap on Carcinogens","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"is"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/#organization","name":"TNO","alternateName":"This is a European wide voluntary action scheme","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"is","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/cropped-FavLarge-1.png","contentUrl":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/cropped-FavLarge-1.png","width":512,"height":512,"caption":"TNO"},"image":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/#\/schema\/logo\/image\/"},"publishingPrinciples":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/homepage\/legal\/","ownershipFundingInfo":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/general\/about-us\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/wp-json\/wp\/v2\/fact\/68464","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/wp-json\/wp\/v2\/fact"}],"about":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/wp-json\/wp\/v2\/types\/fact"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=68464"}],"wp:term":[{"taxonomy":"carcinogens","embeddable":true,"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/wp-json\/wp\/v2\/carcinogens?post=68464"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}