{"id":68475,"date":"2023-08-29T10:09:19","date_gmt":"2023-08-29T10:09:19","guid":{"rendered":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/fact\/beryllium-compounds\/"},"modified":"2025-09-16T08:46:55","modified_gmt":"2025-09-16T08:46:55","slug":"beryllium-compounds","status":"publish","type":"fact","link":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/beryllium-compounds\/","title":{"rendered":"Beryll\u00edum efnasamb\u00f6nd"},"content":{"rendered":"<blockquote><p>Samkv\u00e6mt n\u00fdjustu \u00e1\u00e6tlunum eru um 20.000 starfsmenn \u00ed ESB hugsanlega \u00fatsettir fyrir beryll\u00edum. Beryll\u00edum hefur samr\u00e6mda flokkun samkv\u00e6mt CLP regluger\u00f0inni sem krabbameinsvaldandi \u00ed flokki 1B, sem \u00fe\u00fd\u00f0ir a\u00f0 \u00fea\u00f0 veldur l\u00edklega lungnakrabbameini hj\u00e1 m\u00f6nnum. <\/p><\/blockquote>\n<p>Beryll\u00edum getur einnig valdi\u00f0 h\u00fa\u00f0n\u00e6mingu og langvinnum beryll\u00edumsj\u00fakd\u00f3mi. Helstu lei\u00f0ir manna til a\u00f0 komast \u00ed snertingu vi\u00f0 beryll\u00edum og efnasamb\u00f6nd \u00feess eru inn\u00f6ndun ryks og gufa og snerting vi\u00f0 h\u00fa\u00f0 vi\u00f0 v\u00f6rur sem innihalda beryll\u00edum. <\/p>\n<h2>\u00dear sem \u00e1h\u00e6tta kemur upp<\/h2>\n<p>Ferli \u00fear sem gert er r\u00e1\u00f0 fyrir mestri \u00fatsetningu eru br\u00e6\u00f0sla, steypa og heitvinnsla, sem og v\u00e9lr\u00e6n mala \u00e1 beryll\u00edumm\u00e1lmbl\u00f6ndum. St\u00f6rf sem eru \u00ed mikilli \u00e1h\u00e6ttu \u00e1 beryll\u00edum\u00fatsetningu eru framlei\u00f0endur og sm\u00ed\u00f0arar beryll\u00edumm\u00e1lmbl\u00f6ndum, keramikverkamenn, eldflaugat\u00e6knimenn, kjarnaofnaraverkamenn og starfsmenn rafmagns-, rafeinda- og lj\u00f3sb\u00fana\u00f0ar. Einnig er h\u00e6tta \u00e1 a\u00f0 steypa m\u00e1lma sem ekki eru j\u00e1rn og umbreytingu kopars, og \u00ed tilviki \u00e1lframlei\u00f0slu getur \u00fatsetning stafa\u00f0 af beryll\u00eduminnihaldi \u00ed b\u00e1x\u00edti. \u00datsetning \u00ed starfi getur einnig leitt til \u00fatsetningar fyrir beryll\u00edum \u00e1 vinnuf\u00f6tum heima, \u00fe\u00f3 a\u00f0 \u00ed sumum l\u00f6ndum s\u00e9 banna\u00f0 a\u00f0 taka f\u00f6t me\u00f0 s\u00e9r heim.   <\/p>\n<h2>Meira um efni\u00f0<\/h2>\n<p>Beryll\u00edum er l\u00e9ttm\u00e1lmur me\u00f0 \u00f3venju h\u00e1tt br\u00e6\u00f0slumark og hlutfall styrks og \u00feyngdar. \u00dea\u00f0 er l\u00e9ttasta fasta efni\u00f0 og efnafr\u00e6\u00f0ilega st\u00f6\u00f0ugasta. Hreint beryll\u00edumm\u00e1lmur og m\u00e1lmbl\u00f6ndur \u00feess me\u00f0 kopar og \u00e1li eru nota\u00f0ar \u00ed flugv\u00e9lai\u00f0na\u00f0i og geimf\u00f6rum, kjarnaofnum og hlj\u00f3\u00f0b\u00fana\u00f0i. \u00d3l\u00edfr\u00e6n beryll\u00edumsamb\u00f6nd me\u00f0 ox\u00ed\u00f0i, kl\u00f3r\u00ed\u00f0i, fl\u00faor\u00ed\u00f0i, h\u00fddrox\u00ed\u00f0i, s\u00falfati og n\u00edtrati finna notkun s\u00edna \u00ed fj\u00f6lm\u00f6rgum \u00f6\u00f0rum tilgangi.   <\/p>\n<h2>H\u00e6ttur sem geta komi\u00f0 upp<\/h2>\n<p>\u00deegar ryk sem inniheldur beryll\u00edum er anda\u00f0 a\u00f0 s\u00e9r getur \u00fea\u00f0 valdi\u00f0 m\u00e6\u00f0i, h\u00f3sta, \u00fereytu, \u00feyngdartapi, hita og n\u00e6tursvita. \u00cd alvarlegum tilfellum getur \u00fea\u00f0 veri\u00f0 banv\u00e6nt ef \u00fea\u00f0 er anda\u00f0 a\u00f0 s\u00e9r og eitra\u00f0 ef \u00fea\u00f0 er kyngt. Langvarandi \u00fatsetning getur valdi\u00f0 br\u00e1\u00f0um e\u00f0a langvinnum beryll\u00edumsj\u00fakd\u00f3mi, versnandi lungnasj\u00fakd\u00f3mi e\u00f0a jafnvel lungnakrabbameini. Beryll\u00edumn\u00e6mi getur stafa\u00f0 af inn\u00f6ndun e\u00f0a snertingu vi\u00f0 beryll\u00edumryk, gufu, \u00fa\u00f0a e\u00f0a lausnir.   <\/p>\n<p><strong>Seinkunart\u00edmi beryll\u00edumtengds krabbameins er \u00e1 bilinu 15 til 25 \u00e1r.  <\/strong><\/p>\n<h2>\u00dea\u00f0 sem \u00fe\u00fa getur gert<\/h2>\n<p>\u00c1hrifar\u00edkasta lei\u00f0in til a\u00f0 koma \u00ed veg fyrir \u00fatsetningu er a\u00f0 nota v\u00f6rur sem eru \u00e1n beryll\u00edums e\u00f0a me\u00f0 l\u00e6gri beryll\u00edum\u00fe\u00e9ttni. Ef ekki er h\u00e6gt a\u00f0 nota a\u00f0rar v\u00f6rur sem innihalda beryll\u00edum \u00ed sta\u00f0inn, \u00e6tti a\u00f0 draga \u00far \u00fatsetningu fyrir beryll\u00edum og efnasamb\u00f6ndum \u00feess me\u00f0 verkfr\u00e6\u00f0ilegum eftirliti (t.d. notkun \u00ed loku\u00f0um kerfum, sta\u00f0bundinni loftr\u00e6stingu \u00fear sem losun getur \u00e1tt s\u00e9r sta\u00f0).  Noti\u00f0 a\u00f0eins ryksugu e\u00f0a blauthreinsun \u00e1 b\u00fana\u00f0i og vinnug\u00f3lffl\u00f6tum (v\u00e9lum, g\u00f3lfi). Framkv\u00e6mi\u00f0 reglulega d\u00e6miger\u00f0ar m\u00e6lingar \u00e1 \u00fatsetningu svo a\u00f0 vita\u00f0 s\u00e9 hven\u00e6r og hvar gr\u00edpa skal til a\u00f0ger\u00f0a. Geri\u00f0 starfsmenn st\u00f6\u00f0ugt me\u00f0vita\u00f0a um \u00e1hrif \u00fatsetningar og hvetji\u00f0 \u00fe\u00e1 til a\u00f0 tilkynna um fyrstu einkenni.  M\u00e6lt er me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 f\u00e1 atvinnul\u00e6kni til r\u00e1\u00f0gjafar.<\/p>\n<p>A\u00f0 auki skal \u00fej\u00e1lfa starfsmenn var\u00f0andi h\u00e6ttur, \u00f6rugg vinnubr\u00f6g\u00f0 og \u00e1hrifar\u00edkar hreinl\u00e6tisa\u00f0fer\u00f0ir. B\u00e6ti\u00f0 vi\u00f0 pers\u00f3nuhl\u00edfum \u00fear sem raunh\u00e6f stj\u00f3rnt\u00e6ki duga ekki til a\u00f0 draga \u00far v\u00e1hrifum undir v\u00e1hrifam\u00f6rk. Pers\u00f3nulegur hl\u00edf\u00f0arb\u00fana\u00f0ur \u00e6tti a\u00f0eins a\u00f0 nota sem s\u00ed\u00f0asta \u00farr\u00e6\u00f0i, eftir a\u00f0 m\u00f6gulegar t\u00e6knilegar lausnir hafa veri\u00f0 kynntar. Starfsmenn \u00e6ttu einnig a\u00f0 \u00fevo andlit, hendur og framhandleggi \u00e1\u00f0ur en \u00feeir bor\u00f0a, reykja e\u00f0a bera \u00e1 sig snyrtiv\u00f6rur. For\u00f0ast skal langvarandi snertingu vi\u00f0 beryll\u00edumryk \u00e1 h\u00fa\u00f0 \u00e1vallt.  <\/p>\n<p><em>Heimildir: CLP , IARC, CDC, CAREX, OSHA, NIOSH, EC, BeST<\/em><\/p>\n","protected":false},"template":"","carcinogens":[2837],"class_list":["post-68475","fact","type-fact","status-publish","hentry","carcinogens-beryllium-compounds-is"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.0 (Yoast SEO v27.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Sta\u00f0reyndir um beryll\u00edumsamb\u00f6nd<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Beryll\u00edum efnasamb\u00f6nd eru flokku\u00f0 samkv\u00e6mt CLP regluger\u00f0inni sem krabbameinsvaldandi \u00ed flokki 1B, sem \u00fe\u00fd\u00f0ir a\u00f0 \u00feau valda lungnakrabbameini.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/beryllium-compounds\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"is_IS\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Beryll\u00edum efnasamb\u00f6nd\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Beryll\u00edum efnasamb\u00f6nd eru flokku\u00f0 samkv\u00e6mt CLP regluger\u00f0inni sem krabbameinsvaldandi \u00ed flokki 1B, sem \u00fe\u00fd\u00f0ir a\u00f0 \u00feau valda lungnakrabbameini.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/beryllium-compounds\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"STOP carcinogens at work\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-09-16T08:46:55+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/fact\\\/beryllium-compounds\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/fact\\\/beryllium-compounds\\\/\",\"name\":\"Sta\u00f0reyndir um beryll\u00edumsamb\u00f6nd\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-08-29T10:09:19+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-16T08:46:55+00:00\",\"description\":\"Beryll\u00edum efnasamb\u00f6nd eru flokku\u00f0 samkv\u00e6mt CLP regluger\u00f0inni sem krabbameinsvaldandi \u00ed flokki 1B, sem \u00fe\u00fd\u00f0ir a\u00f0 \u00feau valda lungnakrabbameini.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/fact\\\/beryllium-compounds\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"is\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/fact\\\/beryllium-compounds\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/fact\\\/beryllium-compounds\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/stodvum-krabbameinsvaldandi-efni-i-vinnunni\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Facts\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/fact\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"\u00d6ll krabbameinsvaldandi efni\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/carcinogens\\\/oll-krabbameinsvaldandi-efni\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Beryll\u00edum efnasamb\u00f6nd\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/carcinogens\\\/beryllium-compounds-is\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":5,\"name\":\"Beryll\u00edum efnasamb\u00f6nd\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/\",\"name\":\"STOP Carcinogens at work\",\"description\":\"Every year, about 100.000 people die from cancer that was caused by exposure to carcinogens at work in Europe.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Roadmap on Carcinogens\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"is\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/#organization\",\"name\":\"TNO\",\"alternateName\":\"This is a European wide voluntary action scheme\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"is\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/08\\\/cropped-FavLarge-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/08\\\/cropped-FavLarge-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TNO\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/is\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"publishingPrinciples\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/homepage\\\/legal\\\/\",\"ownershipFundingInfo\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/general\\\/about-us\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sta\u00f0reyndir um beryll\u00edumsamb\u00f6nd","description":"Beryll\u00edum efnasamb\u00f6nd eru flokku\u00f0 samkv\u00e6mt CLP regluger\u00f0inni sem krabbameinsvaldandi \u00ed flokki 1B, sem \u00fe\u00fd\u00f0ir a\u00f0 \u00feau valda lungnakrabbameini.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/beryllium-compounds\/","og_locale":"is_IS","og_type":"article","og_title":"Beryll\u00edum efnasamb\u00f6nd","og_description":"Beryll\u00edum efnasamb\u00f6nd eru flokku\u00f0 samkv\u00e6mt CLP regluger\u00f0inni sem krabbameinsvaldandi \u00ed flokki 1B, sem \u00fe\u00fd\u00f0ir a\u00f0 \u00feau valda lungnakrabbameini.","og_url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/beryllium-compounds\/","og_site_name":"STOP carcinogens at work","article_modified_time":"2025-09-16T08:46:55+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/beryllium-compounds\/","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/beryllium-compounds\/","name":"Sta\u00f0reyndir um beryll\u00edumsamb\u00f6nd","isPartOf":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/#website"},"datePublished":"2023-08-29T10:09:19+00:00","dateModified":"2025-09-16T08:46:55+00:00","description":"Beryll\u00edum efnasamb\u00f6nd eru flokku\u00f0 samkv\u00e6mt CLP regluger\u00f0inni sem krabbameinsvaldandi \u00ed flokki 1B, sem \u00fe\u00fd\u00f0ir a\u00f0 \u00feau valda lungnakrabbameini.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/beryllium-compounds\/#breadcrumb"},"inLanguage":"is","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/beryllium-compounds\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/beryllium-compounds\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/stodvum-krabbameinsvaldandi-efni-i-vinnunni\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Facts","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/fact\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"\u00d6ll krabbameinsvaldandi efni","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/carcinogens\/oll-krabbameinsvaldandi-efni\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Beryll\u00edum efnasamb\u00f6nd","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/carcinogens\/beryllium-compounds-is\/"},{"@type":"ListItem","position":5,"name":"Beryll\u00edum efnasamb\u00f6nd"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/#website","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/","name":"STOP Carcinogens at work","description":"Every year, about 100.000 people die from cancer that was caused by exposure to carcinogens at work in Europe.","publisher":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/#organization"},"alternateName":"Roadmap on Carcinogens","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"is"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/#organization","name":"TNO","alternateName":"This is a European wide voluntary action scheme","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"is","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/cropped-FavLarge-1.png","contentUrl":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/cropped-FavLarge-1.png","width":512,"height":512,"caption":"TNO"},"image":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/#\/schema\/logo\/image\/"},"publishingPrinciples":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/homepage\/legal\/","ownershipFundingInfo":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/general\/about-us\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/wp-json\/wp\/v2\/fact\/68475","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/wp-json\/wp\/v2\/fact"}],"about":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/wp-json\/wp\/v2\/types\/fact"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=68475"}],"wp:term":[{"taxonomy":"carcinogens","embeddable":true,"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/is\/wp-json\/wp\/v2\/carcinogens?post=68475"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}