{"id":85334,"date":"2023-08-29T10:09:19","date_gmt":"2023-08-29T10:09:19","guid":{"rendered":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/fact\/komposti-tal-berillju\/"},"modified":"2025-10-23T09:43:35","modified_gmt":"2025-10-23T09:43:35","slug":"komposti-tal-berillju","status":"publish","type":"fact","link":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/mt\/fact\/komposti-tal-berillju\/","title":{"rendered":"Komposti tal-berillju"},"content":{"rendered":"<blockquote><p>Skont l-aktar stimi re\u010benti, madwar 20,000 \u0127addiem fl-UE huma potenzjalment esposti g\u0127all-berillju. Il-berillju g\u0127andu klassifikazzjoni armonizzata skont ir-regolament CLP b\u0127ala Kar\u010bino\u0121eniku Kategorija 1B, li jfisser li probabbilment jikkaw\u017ca kan\u010ber tal-pulmun fil-bnedmin. <\/p><\/blockquote>\n<p>Il-berillju jista&#8217; jikkaw\u017ca wkoll sensittivit\u00e0 tal-\u0121ilda u Mard Kroniku tal-Berillju. Ir-rotot primarji ta&#8217; espo\u017cizzjoni umana g\u0127all-berillju u l-komposti tieg\u0127u huma permezz tan-nifs ta&#8217; trab u d\u0127a\u0127en u permezz ta&#8217; kuntatt mal-\u0121ilda ma&#8217; prodotti li fihom il-berillju. <\/p>\n<h2>Fejn ise\u0127\u0127u r-riskji<\/h2>\n<p>Il-pro\u010bessi bl-og\u0127la espo\u017cizzjoni pre\u017cunta huma t-tidwib, it-tferrig\u0127 u x-xog\u0127ol bis-s\u0127ana kif ukoll it-t\u0127in mekkaniku tal-ligi tal-berillju. L-impjiegi b&#8217;riskju g\u0127oli ta&#8217; espo\u017cizzjoni g\u0127all-berillju huma dawk li jag\u0127mlu u jiffabbrikaw il-ligi tal-berillju, \u0127addiema ta\u010b-\u010beramika, tekni\u010bi tal-missili, \u0127addiema tar-reatturi nukleari, u \u0127addiema tat-tag\u0127mir elettriku, elettroniku u ottiku. Hemm ukoll riskji g\u0127all-ikkastjar ta&#8217; metalli mhux ferru\u017ci u t-trasformazzjoni primarja tar-ram, u, fil-ka\u017c tal-produzzjoni tal-aluminju, l-espo\u017cizzjoni tista&#8217; tkun ikkaw\u017cata mill-kontenut tal-berillju tal-boksajt. L-espo\u017cizzjoni relatata max-xog\u0127ol tista&#8217; twassal ukoll g\u0127al espo\u017cizzjoni fid-dar g\u0127all-berillju fuq il-\u0127wejje\u0121 tax-xog\u0127ol, g\u0127alkemm f&#8217;xi pajji\u017ci, it-te\u0127id tal-\u0127wejje\u0121 id-dar huwa pprojbit.   <\/p>\n<h2>Aktar dwar is-sustanza<\/h2>\n<p>Il-berillju huwa metall \u0127afif b&#8217;punt tat-tidwib mhux tas-soltu g\u0127oli u proporzjon bejn is-sa\u0127\u0127a u l-pi\u017c. Huwa l-e\u0127fef mis-sustanzi solidi u kimikament stabbli kollha. Il-metall pur tal-berillju u l-ligi tieg\u0127u mar-ram u l-aluminju jintu\u017caw fl-industrija tal-in\u0121enji tal-ajru u f&#8217;vetturi spazjali, f&#8217;reatturi nukleari u f&#8217;komponenti tal-awdjo. Komposti inorgani\u010bi tal-berillju b&#8217;ossidu, klorur, fluworidu, idrossidu, sulfat u nitrat isibu l-u\u017ci tag\u0127hom f&#8217;\u0127afna applikazzjonijiet o\u0127ra.   <\/p>\n<h2>Perikli li jistg\u0127u jse\u0127\u0127u<\/h2>\n<p>Meta trab li fih il-berillju ji\u0121i inalat, jista&#8217; jikkaw\u017ca qtug\u0127 ta&#8217; nifs, sog\u0127la, g\u0127eja, telf ta&#8217; pi\u017c, deni u g\u0127araq bil-lejl. F&#8217;ka\u017cijiet severi jista&#8217; jkun fatali jekk ji\u0121i inalat u tossiku jekk jinbela&#8217;. Espo\u017cizzjoni fit-tul tista&#8217; tikkaw\u017ca marda akuta jew kronika tal-berillju, marda progressiva tal-pulmun, jew sa\u0127ansitra kan\u010ber tal-pulmun. Is-sensitizzazzjoni tal-berillju tista&#8217; tirri\u017culta minn inalazzjoni jew espo\u017cizzjoni tal-\u0121ilda g\u0127at-trab, id-d\u0127a\u0127en, i\u010b-\u010bpar jew is-soluzzjonijiet tal-berillju.   <\/p>\n<p><strong>Il-perjodu ta&#8217; latenza tal-kan\u010ber relatat mal-berillju jvarja minn 15 sa 25 sena.  <\/strong><\/p>\n<h2>Dak li tista&#8217; tag\u0127mel<\/h2>\n<p>L-aktar mod effettiv biex ti\u0121i evitata l-espo\u017cizzjoni huwa li jintu\u017caw alternattivi ming\u0127ajr berillju jew b&#8217;kon\u010bentrazzjoni aktar baxxa ta&#8217; berillju. Jekk il-prodotti li fihom il-berillju ma jistg\u0127ux ji\u0121u sostitwiti, l-espo\u017cizzjoni g\u0127all-berillju u l-komposti tieg\u0127u g\u0127andha titnaqqas permezz ta&#8217; kontrolli tal-in\u0121inerija (e\u017c. u\u017cu f&#8217;sistemi mag\u0127luqa, ventilazzjoni lokali tal-eg\u017cost fejn jistg\u0127u jse\u0127\u0127u emissjonijiet).  U\u017ca biss vacuum cleaner jew tindif bl-imxarrab tat-tag\u0127mir u l-u\u010bu\u0127 tal-art tax-xog\u0127ol (magni, art). Perjodikament wettaq kejl rappre\u017centattiv tal-espo\u017cizzjoni sabiex ikun mag\u0127ruf meta u fejn g\u0127andha tittie\u0127ed azzjoni. G\u0127amel lill-\u0127addiema kontinwament konxji tal-effetti tal-espo\u017cizzjoni u \u0127e\u0121\u0121i\u0121hom jirrappurtaw dwar sintomi bikrija.  Huwa rakkomandat li ji\u0121i involut tabib tax-xog\u0127ol.<\/p>\n<p>Barra minn hekk, \u0127arre\u0121 lill-\u0127addiema dwar il-perikli, il-prattiki tax-xog\u0127ol sikuri u dwar mi\u017curi effettivi ta&#8217; i\u0121jene. Issupplimenta dan b&#8217;tag\u0127mir protettiv personali fejn kontrolli fattibbli mhumiex bi\u017c\u017cejjed biex inaqqsu l-espo\u017cizzjonijiet ta\u0127t il-limiti ta&#8217; espo\u017cizzjoni. It-tag\u0127mir protettiv personali g\u0127andu jintu\u017ca biss b\u0127ala l-a\u0127\u0127ar g\u0127a\u017cla, wara li jkunu \u0121ew ippre\u017centati s-soluzzjonijiet tekni\u010bi possibbli. Il-\u0127addiema g\u0127andhom ukoll ja\u0127slu wi\u010b\u010bhom, idejhom u dirg\u0127ajnhom qabel ma jieklu, ipejpu, jew japplikaw il-ko\u017cmeti\u010bi. Kuntatt fit-tul mal-\u0121ilda mat-trab li fih il-berillju g\u0127andu ji\u0121i evitat f&#8217;kull \u0127in.  <\/p>\n<p><em>Referenzi: CLP, IARC, CDC, CAREX, OSHA, NIOSH, KE, BeST<\/em><\/p>\n","protected":false},"template":"","carcinogens":[5463],"class_list":["post-85334","fact","type-fact","status-publish","hentry","carcinogens-komposti-tal-berillju"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.4 (Yoast SEO v27.5) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Fatti dwar il-komposti tal-berillju<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Il-Komposti tal-Berillju g\u0127andhom klassifikazzjoni armonizzata skont ir-regolament CLP b\u0127ala Kar\u010bino\u0121enika tal-Kategorija 1B, li tfisser li jikkaw\u017caw kan\u010ber tal-pulmun.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/mt\/fact\/komposti-tal-berillju\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"mt_MT\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Komposti tal-berillju\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Il-Komposti tal-Berillju g\u0127andhom klassifikazzjoni armonizzata skont ir-regolament CLP b\u0127ala Kar\u010bino\u0121enika tal-Kategorija 1B, li tfisser li jikkaw\u017caw kan\u010ber tal-pulmun.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/mt\/fact\/komposti-tal-berillju\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"STOP carcinogens at work\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-10-23T09:43:35+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/mt\\\/fact\\\/komposti-tal-berillju\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/mt\\\/fact\\\/komposti-tal-berillju\\\/\",\"name\":\"Fatti dwar il-komposti tal-berillju\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/mt\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-08-29T10:09:19+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-23T09:43:35+00:00\",\"description\":\"Il-Komposti tal-Berillju g\u0127andhom klassifikazzjoni armonizzata skont ir-regolament CLP b\u0127ala Kar\u010bino\u0121enika tal-Kategorija 1B, li tfisser li jikkaw\u017caw kan\u010ber tal-pulmun.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/mt\\\/fact\\\/komposti-tal-berillju\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"mt-MT\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/mt\\\/fact\\\/komposti-tal-berillju\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/mt\\\/fact\\\/komposti-tal-berillju\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/mt\\\/waqqaf-il-karcinogeni-fuq-il-post-tax-xoghol\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Facts\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/mt\\\/fact\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Il-kar\u010bino\u0121eni kollha\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/mt\\\/carcinogens\\\/il-karcinogeni-kollha\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Komposti tal-berillju\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/mt\\\/carcinogens\\\/komposti-tal-berillju\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":5,\"name\":\"Komposti tal-berillju\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/mt\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/mt\\\/\",\"name\":\"STOP Carcinogens at work\",\"description\":\"Every year, about 100.000 people die from cancer that was caused by exposure to carcinogens at work in Europe.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/mt\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Roadmap on Carcinogens\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/mt\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"mt-MT\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/mt\\\/#organization\",\"name\":\"TNO\",\"alternateName\":\"This is a European wide voluntary action scheme\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/mt\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"mt-MT\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/mt\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/08\\\/cropped-FavLarge-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/08\\\/cropped-FavLarge-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TNO\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/mt\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"publishingPrinciples\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/homepage\\\/legal\\\/\",\"ownershipFundingInfo\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/general\\\/about-us\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Fatti dwar il-komposti tal-berillju","description":"Il-Komposti tal-Berillju g\u0127andhom klassifikazzjoni armonizzata skont ir-regolament CLP b\u0127ala Kar\u010bino\u0121enika tal-Kategorija 1B, li tfisser li jikkaw\u017caw kan\u010ber tal-pulmun.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/mt\/fact\/komposti-tal-berillju\/","og_locale":"mt_MT","og_type":"article","og_title":"Komposti tal-berillju","og_description":"Il-Komposti tal-Berillju g\u0127andhom klassifikazzjoni armonizzata skont ir-regolament CLP b\u0127ala Kar\u010bino\u0121enika tal-Kategorija 1B, li tfisser li jikkaw\u017caw kan\u010ber tal-pulmun.","og_url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/mt\/fact\/komposti-tal-berillju\/","og_site_name":"STOP carcinogens at work","article_modified_time":"2025-10-23T09:43:35+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/mt\/fact\/komposti-tal-berillju\/","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/mt\/fact\/komposti-tal-berillju\/","name":"Fatti dwar il-komposti tal-berillju","isPartOf":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/mt\/#website"},"datePublished":"2023-08-29T10:09:19+00:00","dateModified":"2025-10-23T09:43:35+00:00","description":"Il-Komposti tal-Berillju g\u0127andhom klassifikazzjoni armonizzata skont ir-regolament CLP b\u0127ala Kar\u010bino\u0121enika tal-Kategorija 1B, li tfisser li jikkaw\u017caw kan\u010ber tal-pulmun.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/mt\/fact\/komposti-tal-berillju\/#breadcrumb"},"inLanguage":"mt-MT","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/mt\/fact\/komposti-tal-berillju\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/mt\/fact\/komposti-tal-berillju\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/mt\/waqqaf-il-karcinogeni-fuq-il-post-tax-xoghol\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Facts","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/mt\/fact\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Il-kar\u010bino\u0121eni kollha","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/mt\/carcinogens\/il-karcinogeni-kollha\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Komposti tal-berillju","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/mt\/carcinogens\/komposti-tal-berillju\/"},{"@type":"ListItem","position":5,"name":"Komposti tal-berillju"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/mt\/#website","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/mt\/","name":"STOP Carcinogens at work","description":"Every year, about 100.000 people die from cancer that was caused by exposure to carcinogens at work in Europe.","publisher":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/mt\/#organization"},"alternateName":"Roadmap on Carcinogens","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/mt\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"mt-MT"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/mt\/#organization","name":"TNO","alternateName":"This is a European wide voluntary action scheme","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/mt\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"mt-MT","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/mt\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/cropped-FavLarge-1.png","contentUrl":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/cropped-FavLarge-1.png","width":512,"height":512,"caption":"TNO"},"image":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/mt\/#\/schema\/logo\/image\/"},"publishingPrinciples":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/homepage\/legal\/","ownershipFundingInfo":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/general\/about-us\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/fact\/85334","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/fact"}],"about":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/types\/fact"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=85334"}],"wp:term":[{"taxonomy":"carcinogens","embeddable":true,"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/mt\/wp-json\/wp\/v2\/carcinogens?post=85334"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}