Każdego roku w Europie diagnozuje się raka u około 1,6 miliona osób w wieku produkcyjnym. Dzięki postępowi w medycynie liczba osób, które przeżyły chorobę nowotworową rośnie, a coraz więcej wyleczonych pacjentów wraca do pracy.
Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (EU-OSHA, jeden z sześciu partnerów) przedstawia przegląd wiedzy na temat tej nowej kwestii w oparciu o literaturę naukową. W 2009 r. łączne straty ekonomiczne Unii Europejskiej z powodu utraconych dni pracy w wyniku choroby nowotworowej oszacowano na 9,5 mld euro. Jednakże, chociaż powrót do pracy osób, które przeżyły chorobę nowotworową jest ważny z ekonomicznego punktu widzenia, niewiele mówi się o kosztach niepowodzenia. Wiele osób, które przeżyły chorobę nowotworową, stara się powrócić do pracy, ale proces ten nie zawsze jest łatwy i może napotykać trudności.
Problemy z powrotem do pracy
Badania pokazują, że pracownicy dotknięci rakiem zgłaszają różne skutki choroby i jej leczenia dla ich zdrowia, w tym objawy psychiczne, poznawcze i fizyczne. Zmęczenie, wyczerpanie i napięcie emocjonalne są najczęstszymi następstwami, niezależnie od rodzaju nowotworu. Innymi konsekwencjami raka mogą być depresja, lęk, ból oraz problemy z uwagą i pamięcią. W wyniku jednego lub więcej z tych objawów, wydajność pracy i zdolność do pracy mogą zostać osłabione, co utrudnia pozostanie lub ponowne wejście na rynek pracy, a osoby, które przeżyły raka, mogą nie być w stanie wykonywać swoich zwykłych zadań. Inne czynniki wpływające na powrót do pracy po leczeniu raka to znaczenie pracy i motywacja do pracy, a także postawy i zachowania współpracowników lub pracodawców. Negatywne doświadczenia, takie jak poczucie napiętnowania lub dyskryminacji lub niechciane adaptacje w miejscu pracy, utrudniają powrót.
Uwzględnienie wszystkich tych czynników może poprawić wskaźniki powrotu do pracy i wskazać pracowników, którzy są szczególnie narażeni na ryzyko niepowrotu do pracy. Ogólnie rzecz biorąc, osoby, które przeżyły chorobę nowotworową, doceniają zapewniane przez pracodawców udogodnienia w pracy i wsparcie w powrocie do pracy ze strony pracowników służby zdrowia, o ile są one uzgadniane i konsultowane z pracownikami. Jednakże, chociaż takie programy są dostępne w wielu krajach, wydaje się, że brakuje świadomości na ich temat i na temat tego, co można zrobić, aby utrzymać osoby, które przeżyły raka w pracy.
Według raportu EU-OSHA wielkość firmy wydaje się mieć wpływ na możliwości powrotu do pracy osób, które przeżyły raka. W firmach zatrudniających mniej niż 250 pracowników informacje i świadomość na temat zasobów dotyczących strategii lub programów powrotu do pracy są szczególnie ograniczone. Powrót do pracy osób samozatrudnionych i pracujących w małych przedsiębiorstwach jest jeszcze bardziej problematyczny.
Co można zrobić, aby wspierać powrót do pracy osób, które przeżyły chorobę nowotworową?
Potrzebne są skuteczne interwencje, aby umożliwić powrót do pracy. Bardziej przyjazny powrót do pracy pracowników / zatrudnionych z chorobą nowotworową poprawiłby samopoczucie tej wrażliwej grupy i zmniejszyłby koszty finansowe ponoszone przez pracowników, pracodawców i społeczeństwo.
Udowodniono, że multidyscyplinarne interwencje koncentrujące się na pracowniku zwiększają wskaźnik powrotu do pracy, choć tylko w niewielkim stopniu. Interwencje te obejmują fizjoterapię, terapię zajęciową, logopedię, rehabilitację zawodową, edukację, doradztwo i szkolenia. Sprawozdanie przeprowadzone przez EU-OSHA pokazuje jednak, że niewiele wiadomo na temat skuteczności interwencji w zakresie powrotu do pracy, w tym interwencji przewidujących dostosowanie miejsca pracy.
Z tego powodu kolejnym krokiem EU-OSHA jest dalsze badanie istniejących interwencji w miejscu pracy i przykładów dobrych praktyk w zakresie programów powrotu do pracy, a także doświadczeń przedsiębiorstw poprzez studia przypadków. Opublikowanych zostanie więcej informacji na temat skutecznych instrumentów, interwencji, programów i praktyk oraz zaleceń wynikających z praktycznych doświadczeń. Ostatecznym celem jest zapewnienie wariantów strategicznych, które mogą być rozważane przez decydentów w celu zwiększenia i wspierania powrotu do pracy pacjentów chorych na raka. EU-OSHA przygotowuje również krótki dokument, który ma stanowić przewodnik dla przedsiębiorstw, które mają do czynienia z przypadkiem raka wśród swoich pracowników.
