{"id":80955,"date":"2023-08-29T10:09:22","date_gmt":"2023-08-29T10:09:22","guid":{"rendered":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/fact\/spalanie-proces\/"},"modified":"2025-09-04T12:15:25","modified_gmt":"2025-09-04T12:15:25","slug":"spalanie-proces","status":"publish","type":"fact","link":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/fact\/spalanie-proces\/","title":{"rendered":"Spalanie (proces)"},"content":{"rendered":"

Emisja czynnik\u00f3w rakotw\u00f3rczych powstaj\u0105cych w procesie spalania<\/h2>\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 substancji niebezpiecznych jest oznakowana i zidentyfikowana, ale istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c czynniki rakotw\u00f3rcze powstaj\u0105ce jako produkt uboczny podczas procesu pracy, tak zwane czynniki rakotw\u00f3rcze generowane przez proces (PGC). Poniewa\u017c PGC zwykle nie s\u0105 oznakowane i nie s\u0105 wymienione w kartach charakterystyki, wymagaj\u0105 one szczeg\u00f3lnej uwagi w praktyce BHP, poniewa\u017c miliony pracownik\u00f3w w Europie s\u0105 codziennie nara\u017cone na dzia\u0142anie PGC. <\/p><\/blockquote>\n

Jednym z proces\u00f3w emituj\u0105cych PGC jest spalanie. Spalanie to reakcja mi\u0119dzy paliwem a utleniaczem, kt\u00f3rej towarzyszy wydzielanie ciep\u0142a. Podczas spalania z paliwa i utleniacza powstaj\u0105 nowe substancje chemiczne, kt\u00f3re tworz\u0105 spaliny. W \u015brodowisku pracy substancje rakotw\u00f3rcze (i inne niebezpieczne) s\u0105 emitowane podczas spalania i stanowi\u0105 zagro\u017cenie dla pracownik\u00f3w. Przyk\u0142adami sytuacji w pracy, w kt\u00f3rych dochodzi do nara\u017cenia na substancje rakotw\u00f3rcze pochodz\u0105ce ze spalania, s\u0105 spawanie(opary spawalnicze<\/a>) lub wdychanie spalin z silnik\u00f3w wysokopr\u0119\u017cnych<\/a>. <\/p>\n

Kt\u00f3re dzia\u0142ania prowadz\u0105 do emisji?<\/h2>\n

Opary powstaj\u0105, gdy metal lub inny materia\u0142 jest podgrzewany, a jego opary skraplaj\u0105 si\u0119 w powietrzu w bardzo drobne cz\u0105steczki. Opary te mog\u0105 by\u0107 uwalniane podczas spawania, wytapiania, podgrzewania, spalania, lutowania i utwardzania materia\u0142u. Pracuj\u0105cy silnik emituje zwi\u0105zki w\u0119gla i wiele innych zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych, kt\u00f3re zawieraj\u0105 substancje rakotw\u00f3rcze, jednak nara\u017cenie mo\u017ce mie\u0107 miejsce, gdy silnik jest wy\u0142\u0105czony w pomieszczeniach bez lub z niewielk\u0105 wentylacj\u0105. <\/p>\n

Gdzie wyst\u0119puj\u0105 zagro\u017cenia<\/h2>\n

Procesy spalania maj\u0105 miejsce w wielu r\u00f3\u017cnych bran\u017cach, takich jak przetw\u00f3rstwo metali, budownictwo, stocznie i przemys\u0142 transportowy. Nara\u017cenie na spaliny silnikowe ma miejsce w zawodach takich jak mechanicy w warsztatach autobusowych i terminalach ci\u0119\u017car\u00f3wek, kierowcy ci\u0119\u017car\u00f3wek, stra\u017cacy, pracownicy budowlani, operatorzy w\u00f3zk\u00f3w wid\u0142owych, osoby pracuj\u0105ce ze sta\u0142ymi \u017ar\u00f3d\u0142ami zasilania, takimi jak spr\u0119\u017carki, generatory, pracownicy \u0142aduj\u0105cy i roz\u0142adowuj\u0105cy statki lub samoloty, pracownicy naftowi i gazowi oraz pracownicy punkt\u00f3w poboru op\u0142at. <\/p>\n

Ilu pracownik\u00f3w jest nara\u017conych?<\/h2>\n

Szacuje si\u0119, \u017ce 3,6 miliona pracownik\u00f3w w Europie jest nara\u017conych na spaliny silnik\u00f3w Diesla. Ponadto miliony pracownik\u00f3w w UE s\u0105 nara\u017cone na opary zawieraj\u0105ce rakotw\u00f3rcze metale, takie jak o\u0142\u00f3w<\/a>, beryl<\/a>, kadm<\/a> i nikiel<\/a>. Nara\u017cenie na chrom<\/a> VI ma miejsce podczas spawania stali nierdzewnej, stop\u00f3w nie\u017celaznych, pow\u0142ok chromianowych i niekt\u00f3rych materia\u0142\u00f3w spawalniczych. Liczb\u0119 os\u00f3b nara\u017conych na chrom VI szacuje si\u0119 na 900 000 pracownik\u00f3w w UE. Spawanie (metalowych) pow\u0142ok i pozosta\u0142o\u015bci, takich jak kadmowanie i pow\u0142oki z tworzyw sztucznych, mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c prowadzi\u0107 do emisji toksycznych opar\u00f3w. <\/p>\n

Czynniki wp\u0142ywaj\u0105ce na ekspozycj\u0119<\/h2>\n

Czynniki wp\u0142ywaj\u0105ce na nara\u017cenie pracownik\u00f3w na spaliny to rodzaj procesu, sk\u0142ad spalanego materia\u0142u, miejsce pracy (otwarta przestrze\u0144 lub ograniczona przestrze\u0144), rodzaj kontroli wentylacji (mechaniczna lub lokalna) oraz praktyki robocze.<\/p>\n

Wp\u0142yw na zdrowie<\/h2>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o spalanego materia\u0142u determinuje rodzaj dymu, a tym samym wp\u0142yw na zdrowie. Substancje zwi\u0119kszaj\u0105ce ryzyko zachorowania na raka to chrom (p\u0142uca); wy\u017csze ryzyko zachorowania na raka podejrzewa si\u0119 w przypadku niklu (p\u0142uca, nos), kadmu (p\u0142uca, nerki, prostata), o\u0142owiu (p\u0142uca, \u017co\u0142\u0105dek i p\u0119cherz moczowy), berylu (p\u0142uca). Szczeg\u00f3\u0142owe informacje na temat skutk\u00f3w zdrowotnych okre\u015blonych rakotw\u00f3rczych metali i materia\u0142\u00f3w mo\u017cna znale\u017a\u0107 w arkuszach informacyjnych dotycz\u0105cych poszczeg\u00f3lnych substancji na stronie internetowej: Emisja z silnik\u00f3w Diesla<\/a> i Opary spawalnicze.<\/a> <\/p>\n

Co robi\u0107?<\/h2>\n