{"id":80957,"date":"2023-08-29T10:09:26","date_gmt":"2023-08-29T10:09:26","guid":{"rendered":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/fact\/izopren\/"},"modified":"2025-09-04T12:15:27","modified_gmt":"2025-09-04T12:15:27","slug":"izopren","status":"publish","type":"fact","link":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/fact\/izopren\/","title":{"rendered":"Izopren"},"content":{"rendered":"

Szacuje si\u0119, \u017ce 10 539 pracownik\u00f3w w UE mo\u017ce by\u0107 nara\u017conych na dzia\u0142anie izoprenu. W miejscach pracy, gdzie izopren jest produkowany lub stosowany, nara\u017cenie mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 g\u0142\u00f3wnie poprzez wdychanie opar\u00f3w i kontakt ze sk\u00f3r\u0105, ale wch\u0142anianie przez sk\u00f3r\u0119 jest uwa\u017cane za nieistotne. Zgodnie z Rozporz\u0105dzeniem CLP (klasyfikacja, oznakowanie i pakowanie substancji i mieszanin) izopren jest klasyfikowany jako substancja rakotw\u00f3rcza kategorii 1B (H350: Mo\u017ce powodowa\u0107 raka). Przewlek\u0142e i wysokie nara\u017cenie mo\u017ce prowadzi\u0107 do raka w\u0105troby jako g\u0142\u00f3wnego skutku, ale tak\u017ce anemii, degeneracji nab\u0142onka w\u0119chowego (tkanki wewn\u0105trz jamy nosowej, kt\u00f3ra bierze udzia\u0142 w percepcji zapachu) i degeneracji istoty bia\u0142ej rdzenia kr\u0119gowego. <\/p><\/blockquote>\n

Gdzie wyst\u0119puj\u0105 zagro\u017cenia<\/h2>\n

Izopren jest stosowany jako monomer w produkcji i przetwarzaniu polimer\u00f3w. Ponadto jest stosowany jako p\u00f3\u0142produkt w syntezie substancji chemicznych. Nara\u017cenie mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c wyst\u0105pi\u0107 podczas produkcji izoprenu lub gdy jest on stosowany jako zr\u00f3wnowa\u017cone paliwo lotnicze. Pracownicy w sektorach Produkcji chemikali\u00f3w przemys\u0142owych i Produkcji wyrob\u00f3w z gumy i tworzyw sztucznych s\u0105 nara\u017ceni na ryzyko nara\u017cenia. <\/p>\n

Wi\u0119cej informacji o substancji<\/h2>\n

Izopren jest bezbarwn\u0105, \u0142atwopaln\u0105 ciecz\u0105 o \u0142agodnym zapachu. Ma nisk\u0105 temperatur\u0119 wrzenia wynosz\u0105c\u0105 zaledwie 34\u00b0C, a tym samym niezwykle wysokie ci\u015bnienie pary wynosz\u0105ce 634 hPa ju\u017c w temperaturze 21,1\u00b0C. Oznacza to, \u017ce szybko paruje w temperaturze pokojowej. Uwolnione opary mog\u0105 by\u0107 wdychane lub tworzy\u0107 atmosfer\u0119 wybuchow\u0105. Izopren jest metabolitem naturalnie wyst\u0119puj\u0105cym w wielu ro\u015blinach, zwierz\u0119tach i u ludzi. Izopren jest emitowany przez wiele gatunk\u00f3w drzew w du\u017cych ilo\u015bciach (ale ulega szybkiej degradacji, co oznacza, \u017ce st\u0119\u017cenia w \u015brodowisku s\u0105 niskie) i jest r\u00f3wnie\u017c wykrywalny w ludzkim oddechu. Sam izopren nie jest genotoksyczny, ale jest \u0142atwo metabolizowany do genotoksycznych mono- i diepoksyd\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie w w\u0105trobie. Polimery izoprenu s\u0105 g\u0142\u00f3wnym sk\u0142adnikiem kauczuku naturalnego. Najpopularniejszymi produktami wykonanymi z izoprenu s\u0105 opony. <\/p>\n

Zagro\u017cenia, kt\u00f3re mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107<\/h2>\n

Najwy\u017cszy potencja\u0142 nara\u017cenia zawodowego na izopren wyst\u0119puje poprzez wdychanie opar\u00f3w. Pojedyncze lub kr\u00f3tkotrwa\u0142e nara\u017cenie na izopren mo\u017ce powodowa\u0107 podra\u017cnienie nosa, gard\u0142a i p\u0142uc oraz prowadzi\u0107 do b\u00f3lu lub zawrot\u00f3w g\u0142owy. Podczas gdy toksyczno\u015b\u0107 ostra jest niska (tj. \u015bmier\u0107 w wyniku pojedynczego kr\u00f3tkotrwa\u0142ego nara\u017cenia jest bardzo ma\u0142o prawdopodobna), d\u0142ugotrwa\u0142e lub powtarzaj\u0105ce si\u0119 nara\u017cenie na izopren wi\u0105\u017ce si\u0119 z rakiem w\u0105troby, zwyrodnieniem nab\u0142onka w\u0119chowego i zwyrodnieniem istoty bia\u0142ej rdzenia kr\u0119gowego. <\/p>\n

W przypadku raka w\u0105troby okres utajenia szacuje si\u0119 na 18 lat.<\/strong><\/p>\n

Co mo\u017cesz zrobi\u0107<\/h2>\n

Najskuteczniejszym sposobem zapobiegania nara\u017ceniu jest zast\u0105pienie izoprenu bezpieczniejszymi alternatywami. W przypadku, gdy zast\u0105pienie izoprenu nie jest mo\u017cliwe i nie mo\u017cna unikn\u0105\u0107 stosowania izoprenu, nale\u017cy podj\u0105\u0107 \u015brodki w celu zmniejszenia nara\u017cenia. W sektorze wytwarzania produkt\u00f3w rafinacji ropy naftowej, kt\u00f3ry jest odpowiedzialny za produkcj\u0119, a nie stosowanie izoprenu, substytucja nie ma zastosowania. Jednak stosowanie innych monomer\u00f3w w przemy\u015ble gumowym mo\u017ce by\u0107 opcj\u0105. Drugim najskuteczniejszym sposobem unikni\u0119cia nara\u017cenia na izopren jest opracowanie i stosowanie system\u00f3w zamkni\u0119tych. Systemy zamkni\u0119te s\u0105 powszechnie stosowane we wszystkich procesach produkcyjnych, zar\u00f3wno w procesie rafinacji, jak i polimeryzacji izoprenu. <\/p>\n

Tam, gdzie zast\u0105pienie lub zamkni\u0119cie procesu nie jest mo\u017cliwe, nale\u017cy wdro\u017cy\u0107 \u015brodki techniczne, takie jak skuteczna lokalna wentylacja wyci\u0105gowa lub dobra wentylacja miejsca pracy, a tak\u017ce sprawdzi\u0107 ich skuteczno\u015b\u0107, aby zapewni\u0107, \u017ce nara\u017cenie jest zminimalizowane tak bardzo, jak to technicznie mo\u017cliwe. Izopren jest cz\u0119sto przetwarzany w ci\u015bnieniowych kabinach sterowniczych, kt\u00f3re bardzo skutecznie ograniczaj\u0105 parowanie. <\/p>\n

Nale\u017cy przeprowadza\u0107 regularne oceny nara\u017cenia w celu sprawdzenia, czy stosowane \u015brodki ochronne s\u0105 skuteczne lub czy konieczne jest podj\u0119cie dalszych dzia\u0142a\u0144. Pracownicy musz\u0105 by\u0107 \u015bwiadomi skutk\u00f3w nara\u017cenia i powinni by\u0107 regularnie szkoleni w zakresie \u015brodk\u00f3w kontroli niezb\u0119dnych do bezpiecznej pracy z izoprenem w celu zapobiegania nara\u017ceniu. Nale\u017cy ich zach\u0119ca\u0107 do zg\u0142aszania objaw\u00f3w, takich jak podra\u017cnienie nosa, gard\u0142a i p\u0142uc (np. kaszel i \u015bwiszcz\u0105cy oddech), b\u00f3l g\u0142owy lub zawroty g\u0142owy, poniewa\u017c mog\u0105 one by\u0107 znakami ostrzegawczymi, \u017ce stosowane \u015brodki nie s\u0105 wystarczaj\u0105ce. Zaleca si\u0119 zaanga\u017cowanie lekarza medycyny pracy. <\/p>\n

Ponadto nale\u017cy przeszkoli\u0107 pracownik\u00f3w w zakresie skutecznych \u015brodk\u00f3w higieny.<\/p>\n

Upewnij si\u0119, \u017ce pracownicy posiadaj\u0105 odpowiednie \u015brodki ochrony indywidualnej (PPE), takie jak odzie\u017c ochronna i r\u0119kawice, je\u015bli to konieczne. Je\u015bli u\u017cywane s\u0105 \u015brodki ochrony indywidualnej wielokrotnego u\u017cytku, nale\u017cy zadba\u0107 o ich czyszczenie lub wymian\u0119, je\u015bli to konieczne, oraz przechowywanie w czystym miejscu. W przypadku izoprenu cz\u0119sto wymagany jest sprz\u0119t ochrony dr\u00f3g oddechowych (RPE), a tak\u017ce r\u0119kawice ochronne i gogle. Je\u015bli sprz\u0119t ochrony dr\u00f3g oddechowych jest konieczny, nale\u017cy upewni\u0107 si\u0119, \u017ce oddychanie nie jest dodatkowo obci\u0105\u017caj\u0105ce fizycznie. Ochrona indywidualna powinna by\u0107 stosowana tylko w ostateczno\u015bci i tylko tymczasowo, po wyczerpaniu mo\u017cliwych rozwi\u0105za\u0144 technicznych. <\/p>\n

Referencje: ECHA, RAC, DG EMPL<\/em><\/p>\n","protected":false},"template":"","carcinogens":[3468],"class_list":["post-80957","fact","type-fact","status-publish","hentry","carcinogens-izopren-pl"],"yoast_head":"\nIzopren - STOP carcinogens at work<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Szacuje si\u0119, \u017ce 10 539 pracownik\u00f3w w UE mo\u017ce by\u0107 nara\u017conych na dzia\u0142anie izoprenu. G\u0142\u00f3wnym skutkiem nara\u017cenia mo\u017ce by\u0107 rak w\u0105troby.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/fact\/izopren\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Izopren\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Szacuje si\u0119, \u017ce 10 539 pracownik\u00f3w w UE mo\u017ce by\u0107 nara\u017conych na dzia\u0142anie izoprenu. G\u0142\u00f3wnym skutkiem nara\u017cenia mo\u017ce by\u0107 rak w\u0105troby.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/fact\/izopren\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"STOP carcinogens at work\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-09-04T12:15:27+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/fact\\\/izopren\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/fact\\\/izopren\\\/\",\"name\":\"Izopren - STOP carcinogens at work\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-08-29T10:09:26+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-04T12:15:27+00:00\",\"description\":\"Szacuje si\u0119, \u017ce 10 539 pracownik\u00f3w w UE mo\u017ce by\u0107 nara\u017conych na dzia\u0142anie izoprenu. G\u0142\u00f3wnym skutkiem nara\u017cenia mo\u017ce by\u0107 rak w\u0105troby.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/fact\\\/izopren\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/fact\\\/izopren\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/fact\\\/izopren\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/stop-carcinogens-at-work\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Facts\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/fact\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Wszystkie czynniki rakotw\u00f3rcze\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/carcinogens\\\/wszystkie-czynniki-rakotworcze\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Izopren\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/carcinogens\\\/izopren-pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":5,\"name\":\"Izopren\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/\",\"name\":\"STOP Carcinogens at work\",\"description\":\"Every year, about 100.000 people die from cancer that was caused by exposure to carcinogens at work in Europe.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Roadmap on Carcinogens\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/#organization\",\"name\":\"TNO\",\"alternateName\":\"This is a European wide voluntary action scheme\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/08\\\/cropped-FavLarge-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/08\\\/cropped-FavLarge-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TNO\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"publishingPrinciples\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/homepage\\\/legal\\\/\",\"ownershipFundingInfo\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/general\\\/about-us\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Izopren - STOP carcinogens at work","description":"Szacuje si\u0119, \u017ce 10 539 pracownik\u00f3w w UE mo\u017ce by\u0107 nara\u017conych na dzia\u0142anie izoprenu. G\u0142\u00f3wnym skutkiem nara\u017cenia mo\u017ce by\u0107 rak w\u0105troby.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/fact\/izopren\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Izopren","og_description":"Szacuje si\u0119, \u017ce 10 539 pracownik\u00f3w w UE mo\u017ce by\u0107 nara\u017conych na dzia\u0142anie izoprenu. G\u0142\u00f3wnym skutkiem nara\u017cenia mo\u017ce by\u0107 rak w\u0105troby.","og_url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/fact\/izopren\/","og_site_name":"STOP carcinogens at work","article_modified_time":"2025-09-04T12:15:27+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"4 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/fact\/izopren\/","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/fact\/izopren\/","name":"Izopren - STOP carcinogens at work","isPartOf":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/#website"},"datePublished":"2023-08-29T10:09:26+00:00","dateModified":"2025-09-04T12:15:27+00:00","description":"Szacuje si\u0119, \u017ce 10 539 pracownik\u00f3w w UE mo\u017ce by\u0107 nara\u017conych na dzia\u0142anie izoprenu. G\u0142\u00f3wnym skutkiem nara\u017cenia mo\u017ce by\u0107 rak w\u0105troby.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/fact\/izopren\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/fact\/izopren\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/fact\/izopren\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/stop-carcinogens-at-work\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Facts","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/fact\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Wszystkie czynniki rakotw\u00f3rcze","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/carcinogens\/wszystkie-czynniki-rakotworcze\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Izopren","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/carcinogens\/izopren-pl\/"},{"@type":"ListItem","position":5,"name":"Izopren"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/#website","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/","name":"STOP Carcinogens at work","description":"Every year, about 100.000 people die from cancer that was caused by exposure to carcinogens at work in Europe.","publisher":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/#organization"},"alternateName":"Roadmap on Carcinogens","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/#organization","name":"TNO","alternateName":"This is a European wide voluntary action scheme","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/cropped-FavLarge-1.png","contentUrl":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/cropped-FavLarge-1.png","width":512,"height":512,"caption":"TNO"},"image":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"publishingPrinciples":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/homepage\/legal\/","ownershipFundingInfo":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/general\/about-us\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/fact\/80957","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/fact"}],"about":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/fact"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=80957"}],"wp:term":[{"taxonomy":"carcinogens","embeddable":true,"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/carcinogens?post=80957"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}