{"id":80974,"date":"2025-03-18T07:53:03","date_gmt":"2025-03-18T07:53:03","guid":{"rendered":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/fact\/dym-chirurgiczny\/"},"modified":"2026-02-17T13:55:49","modified_gmt":"2026-02-17T13:55:49","slug":"dym-chirurgiczny","status":"publish","type":"fact","link":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/fact\/dym-chirurgiczny\/","title":{"rendered":"Dym chirurgiczny"},"content":{"rendered":"

Wed\u0142ug danych z 2018 r., spo\u015br\u00f3d 1,7 mln lekarzy i 3,1 mln piel\u0119gniarek pracuj\u0105cych w UE, ka\u017cdego dnia tysi\u0105ce pracuj\u0105 na salach operacyjnych. Obejmuje to 400 000 chirurg\u00f3w pracuj\u0105cych na salach operacyjnych w ca\u0142ej UE. Dym chirurgiczny, kt\u00f3ry pojawia si\u0119 w salach operacyjnych (OR), gdy u\u017cywany jest sprz\u0119t elektrochirurgiczny, lasery i inny sprz\u0119t energetyczny, mo\u017ce zawiera\u0107 w zale\u017cno\u015bci od tkanek r\u00f3\u017cnorodne i r\u00f3\u017cne ilo\u015bci szkodliwych substancji, w tym substancje rakotw\u00f3rcze kategorii 1A, takie jak benzen i formaldehyd. W przypadku nara\u017cenia na dym chirurgiczny, dzie\u0144 na sali operacyjnej mo\u017ce by\u0107 tak niebezpieczny, jak wypalenie 27 papieros\u00f3w dziennie, co stanowi powa\u017cne zagro\u017cenie dla zdrowia personelu sal operacyjnych w ca\u0142ej Europie. <\/p><\/blockquote>\n

Lekarze, piel\u0119gniarki i technicy sal operacyjnych sp\u0119dzaj\u0105 znaczn\u0105 ilo\u015b\u0107 czasu w salach operacyjnych i dlatego s\u0105 bardzo nara\u017ceni na ryzyko zwi\u0105zane z dymem chirurgicznym, wdychaj\u0105c powietrze zawieraj\u0105ce do 150 szkodliwych toksyn, w tym dobrze znane carcinogeny.<\/p>\n

Gdzie wyst\u0119puj\u0105 zagro\u017cenia<\/h2>\n

Dym chirurgiczny, znany r\u00f3wnie\u017c jako pi\u00f3ropusz diatermii, wyst\u0119puje podczas operacji i jest wytwarzany przy u\u017cyciu urz\u0105dze\u0144 chirurgicznych, takich jak lasery, urz\u0105dzenia elektrochirurgiczne, urz\u0105dzenia ultrad\u017awi\u0119kowe, urz\u0105dzenia do kauteryzacji oraz szybkie wiert\u0142a i frezy u\u017cywane do ci\u0119cia i wycinania tkanek. Dym chirurgiczny zawiera wiele toksycznych substancji, w tym benzen i formaldehyd. <\/p>\n

Piel\u0119gniarki, chirurdzy, anestezjolodzy, technicy, weterynarze i wszyscy pracuj\u0105cy na salach operacyjnych s\u0105 najbardziej nara\u017ceni na komplikacje zdrowotne spowodowane dymem chirurgicznym z powodu nadmiernej ekspozycji. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c zauwa\u017cy\u0107, \u017ce pracownicy s\u0142u\u017cby zdrowia nie s\u0105 jedynymi osobami zagro\u017conymi dymem chirurgicznym. <\/p>\n

Wi\u0119cej informacji o zagro\u017ceniu<\/h2>\n

Dym chirurgiczny sk\u0142ada si\u0119 w oko\u0142o 95% z wody i 5% z opar\u00f3w organicznych i szcz\u0105tk\u00f3w kom\u00f3rkowych w postaci cz\u0105stek sta\u0142ych. Cz\u0105stki sta\u0142e sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z substancji chemicznych, cz\u0105stek krwi i tkanek, wirus\u00f3w i bakterii. Ta r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 toksycznych i szkodliwych substancji jest niebezpieczna dla os\u00f3b nara\u017conych na ich dzia\u0142anie. <\/p>\n

Sk\u0142adniki dymu chirurgicznego obejmuj\u0105 acetonitryl, akrolein\u0119, benzen<\/a>, toluen, formaldehyd<\/a> i wielopier\u015bcieniowe w\u0119glowodory aromatyczne<\/a>. Badania wykaza\u0142y, \u017ce w dymie chirurgicznym znajduj\u0105 si\u0119 zwi\u0105zki chemiczne i biologiczne, kt\u00f3re s\u0105 dra\u017cni\u0105ce, mutagenne, carcinogenne i neurotoksyczne. <\/p>\n

Zagro\u017cenia, kt\u00f3re mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107<\/h2>\n

Dym chirurgiczny mo\u017ce powodowa\u0107 bezpo\u015brednie i po\u015brednie szkody spowodowane zawartymi w nim cz\u0105steczkami. W przypadku skutk\u00f3w bezpo\u015brednich mo\u017ce prowadzi\u0107 do podra\u017cnienia oczu i sk\u00f3ry (znanego jako zapalenie sk\u00f3ry), ostrych b\u00f3l\u00f3w g\u0142owy lub alergicznego nie\u017cytu nosa u personelu szpitalnej sali operacyjnej. Mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c zwi\u0119ksza\u0107 ryzyko wyst\u0105pienia przewlek\u0142ych chor\u00f3b p\u0142uc, takich jak astma zawodowa i przewlek\u0142a obturacyjna choroba p\u0142uc (POChP). Badania wykaza\u0142y, \u017ce piel\u0119gniarki pracuj\u0105ce na sali operacyjnej s\u0105 bardziej nara\u017cone na ci\u0119\u017ck\u0105, uporczyw\u0105 astm\u0119 ni\u017c inne piel\u0119gniarki. <\/p>\n

W przypadku skutk\u00f3w po\u015brednich, odnotowano ryzyko powik\u0142a\u0144 ci\u0105\u017cowych i niep\u0142odno\u015bci u kobiet chirurg\u00f3w. Istniej\u0105 r\u00f3wnie\u017c obawy, \u017ce dym chirurgiczny mo\u017ce przenosi\u0107 infekcje, takie jak \u017cywe wirusy lub bakterie. <\/p>\n

Co mo\u017cesz zrobi\u0107<\/h2>\n

Istnieje szereg technologii do walki z dymem chirurgicznym, z kt\u00f3rych niekt\u00f3re s\u0105 bardziej skuteczne ni\u017c inne. Obejmuj\u0105 one systemy wysokiej wentylacji, miejscowe urz\u0105dzenia do usuwania dymu i filtruj\u0105ce maski chirurgiczne. Kompleksowe podej\u015bcie wymaga jednoczesnego stosowania r\u00f3\u017cnych technologii. Wychwytuj\u0105c dym bezpo\u015brednio u \u017ar\u00f3d\u0142a i odfiltrowuj\u0105c ma\u0142e cz\u0105steczki, lokalne urz\u0105dzenia ewakuacyjne zapewniaj\u0105 minimalne lub zerowe nara\u017cenie na szkodliwe dzia\u0142anie dymu chirurgicznego. Nawet je\u015bli do ochrony zdrowia os\u00f3b pracuj\u0105cych w salach operacyjnych mo\u017cna wykorzysta\u0107 kilka mechanizm\u00f3w, nic nie jest tak skuteczne jak wychwytywanie dymu chirurgicznego bezpo\u015brednio u \u017ar\u00f3d\u0142a i filtrowanie ma\u0142ych cz\u0105stek. Miejscowe urz\u0105dzenia ewakuacyjne zapewniaj\u0105 najwi\u0119ksz\u0105 ochron\u0119 pracownikom s\u0142u\u017cby zdrowia i pacjentom. Dlatego zaleca si\u0119 usuwanie dymu chirurgicznego w odleg\u0142o\u015bci nie wi\u0119kszej ni\u017c 2 cm od \u017ar\u00f3d\u0142a, aby zminimalizowa\u0107 ryzyko nara\u017cenia. <\/p>\n

Tkanki mo\u017cna jednak podzieli\u0107 na trzy odr\u0119bne klasy w zale\u017cno\u015bci od ich produkcji dymu chirurgicznego. Tkanki o wysokim PPM, takie jak w\u0105troba, tkanki o \u015brednim PPM, w tym kora nerkowa, miedniczka nerkowa i mi\u0119\u015bnie szkieletowe oraz tkanki o niskim PPM, takie jak sk\u00f3ra, istota szara, istota bia\u0142a, oskrzela i t\u0142uszcz podsk\u00f3rny. <\/p>\n

Chocia\u017c wychwytywanie \u017ar\u00f3d\u0142a jest og\u00f3lnie bardzo skuteczne, mo\u017ce nie by\u0107 wystarczaj\u0105ce w przypadku tkanek o wysokiej zawarto\u015bci PM, takich jak w\u0105troba. Nawet w przypadku system\u00f3w odprowadzania dymu, st\u0119\u017cenia cz\u0105stek sta\u0142ych mog\u0105 nadal osi\u0105ga\u0107 niezdrowe poziomy podczas pracy w tkankach o wysokiej zawarto\u015bci PM. Sugeruje to, \u017ce dodatkowe \u015brodki ochronne, takie jak filtry ULPA, \u015brodki organizacyjne (np. zmniejszenie liczby personelu i czasu jego przebywania na sali operacyjnej) oraz respiratory (FFP3), w po\u0142\u0105czeniu z odsysaczami dymu, s\u0105 niezb\u0119dne do zapewnienia odpowiedniej ochrony personelu sali operacyjnej. <\/p>\n

Maski na twarz i systemy wentylacyjne s\u0105 szeroko stosowane w salach operacyjnych, jednak okazuj\u0105 si\u0119 nieskuteczne w walce z dymem chirurgicznym. Na przyk\u0142ad, 77% cz\u0105stek w dymie chirurgicznym nie jest odpowiednio filtrowanych przez standardowe maski chirurgiczne, a maski o wysokiej filtracji s\u0105 skuteczne tylko do 0,1 mikrona, co nie odfiltrowuje wszystkich wirus\u00f3w z p\u00f3\u017aniejszymi potencjalnymi skutkami zdrowotnymi. Jednak filtr ULPA (Ultra-Low Particular Air) jest skuteczny w usuwaniu submikronowych cz\u0105stek z powietrza. <\/p>\n

Referencje: Koalicja na rzecz dymu chirurgicznego<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"template":"","carcinogens":[3904],"class_list":["post-80974","fact","type-fact","status-publish","hentry","carcinogens-dym-chirurgiczny"],"yoast_head":"\nDym chirurgiczny - STOP carcinogens at work<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Be aware of what you work with! We collected all the important information these causing substances in easy-to-understand factsheets.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/fact\/dym-chirurgiczny\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Dym chirurgiczny\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Be aware of what you work with! We collected all the important information these causing substances in easy-to-understand factsheets.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/fact\/dym-chirurgiczny\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"STOP carcinogens at work\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-02-17T13:55:49+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"5 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/fact\\\/dym-chirurgiczny\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/fact\\\/dym-chirurgiczny\\\/\",\"name\":\"Dym chirurgiczny - STOP carcinogens at work\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2025-03-18T07:53:03+00:00\",\"dateModified\":\"2026-02-17T13:55:49+00:00\",\"description\":\"Be aware of what you work with! We collected all the important information these causing substances in easy-to-understand factsheets.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/fact\\\/dym-chirurgiczny\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/fact\\\/dym-chirurgiczny\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/fact\\\/dym-chirurgiczny\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/stop-carcinogens-at-work\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Facts\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/fact\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Wszystkie czynniki rakotw\u00f3rcze\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/carcinogens\\\/wszystkie-czynniki-rakotworcze\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Dym chirurgiczny\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/carcinogens\\\/dym-chirurgiczny\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":5,\"name\":\"Dym chirurgiczny\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/\",\"name\":\"STOP Carcinogens at work\",\"description\":\"Every year, about 100.000 people die from cancer that was caused by exposure to carcinogens at work in Europe.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Roadmap on Carcinogens\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/#organization\",\"name\":\"TNO\",\"alternateName\":\"This is a European wide voluntary action scheme\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/08\\\/cropped-FavLarge-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/08\\\/cropped-FavLarge-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TNO\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"publishingPrinciples\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/homepage\\\/legal\\\/\",\"ownershipFundingInfo\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/general\\\/about-us\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dym chirurgiczny - STOP carcinogens at work","description":"Be aware of what you work with! We collected all the important information these causing substances in easy-to-understand factsheets.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/fact\/dym-chirurgiczny\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Dym chirurgiczny","og_description":"Be aware of what you work with! We collected all the important information these causing substances in easy-to-understand factsheets.","og_url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/fact\/dym-chirurgiczny\/","og_site_name":"STOP carcinogens at work","article_modified_time":"2026-02-17T13:55:49+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"5 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/fact\/dym-chirurgiczny\/","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/fact\/dym-chirurgiczny\/","name":"Dym chirurgiczny - STOP carcinogens at work","isPartOf":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/#website"},"datePublished":"2025-03-18T07:53:03+00:00","dateModified":"2026-02-17T13:55:49+00:00","description":"Be aware of what you work with! We collected all the important information these causing substances in easy-to-understand factsheets.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/fact\/dym-chirurgiczny\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/fact\/dym-chirurgiczny\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/fact\/dym-chirurgiczny\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/stop-carcinogens-at-work\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Facts","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/fact\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Wszystkie czynniki rakotw\u00f3rcze","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/carcinogens\/wszystkie-czynniki-rakotworcze\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Dym chirurgiczny","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/carcinogens\/dym-chirurgiczny\/"},{"@type":"ListItem","position":5,"name":"Dym chirurgiczny"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/#website","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/","name":"STOP Carcinogens at work","description":"Every year, about 100.000 people die from cancer that was caused by exposure to carcinogens at work in Europe.","publisher":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/#organization"},"alternateName":"Roadmap on Carcinogens","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/#organization","name":"TNO","alternateName":"This is a European wide voluntary action scheme","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/cropped-FavLarge-1.png","contentUrl":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/cropped-FavLarge-1.png","width":512,"height":512,"caption":"TNO"},"image":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"publishingPrinciples":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/homepage\/legal\/","ownershipFundingInfo":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/general\/about-us\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/fact\/80974","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/fact"}],"about":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/fact"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=80974"}],"wp:term":[{"taxonomy":"carcinogens","embeddable":true,"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/carcinogens?post=80974"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}