{"id":81148,"date":"2024-03-06T08:45:07","date_gmt":"2024-03-06T08:45:07","guid":{"rendered":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/poznaj-podstawowe-strategie-zapobiegania\/s-zastepstwo\/"},"modified":"2025-10-13T15:02:02","modified_gmt":"2025-10-13T15:02:02","slug":"s-zastepstwo","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/poznaj-podstawowe-strategie-zapobiegania\/s-zastepstwo\/","title":{"rendered":"S &#8211; Zast\u0105pienie"},"content":{"rendered":"<blockquote><p>Zasada STOP opisuje kolejno\u015b\u0107 priorytet\u00f3w \u015brodk\u00f3w ochronnych. Pracodawca musi przestrzega\u0107 tej kolejno\u015bci priorytet\u00f3w przy okre\u015blaniu i stosowaniu \u015brodk\u00f3w ochronnych. W tym miejscu skupimy si\u0119 na pierwszym poziomie, S dla zast\u0105pienia. W pierwszej kolejno\u015bci nale\u017cy rozwa\u017cy\u0107 S. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce mo\u017cna zastosowa\u0107 kombinacj\u0119 \u015brodk\u00f3w.    <\/p><\/blockquote>\n<p>Zast\u0105pienie substancji rakotw\u00f3rczych mo\u017ce stanowi\u0107 wyzwanie. Technicznie r\u00f3wnowa\u017cna alternatywa musi by\u0107 dost\u0119pna i wykonalna. Ryzyko zwi\u0105zane z alternatyw\u0105 musi by\u0107 ni\u017csze ni\u017c ryzyko zwi\u0105zane z zast\u0105pionym czynnikiem rakotw\u00f3rczym. Je\u015bli ocena nie pozwala na zast\u0105pienie okre\u015blonego czynnika rakotw\u00f3rczego, powody musz\u0105 by\u0107 przejrzy\u015bcie udokumentowane.   <\/p>\n<p>Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, skuteczne zast\u0105pienie zmniejsza ryzyko dla pracownik\u00f3w i oferuje pracodawcom wdro\u017cenie mniej wymagaj\u0105cych \u015brodk\u00f3w zarz\u0105dzania ryzykiem. W przypadku ca\u0142kowitego wyeliminowania nara\u017cenia na czynnik rakotw\u00f3rczy nie ma potrzeby prowadzenia rejestru nara\u017cenia ani przechowywania go przez okres do 40 lat. Mo\u017ce to zmniejszy\u0107 koszty, np. sprz\u0119tu ochronnego, odpad\u00f3w, bada\u0144 lekarskich. Przede wszystkim substytucja jest korzystna dla zdrowia pracownik\u00f3w.   <\/p>\n<p>Podczas oceny zast\u0105pienia:<\/p>\n<ul>\n<li>sprawd\u017a zobowi\u0105zania prawne, kt\u00f3re mog\u0105 ograniczy\u0107 lub ograniczy\u0107 stosowanie czynnika rakotw\u00f3rczego; jednym z przyk\u0142ad\u00f3w jest zezwolenie w ramach REACH; <\/li>\n<li>zidentyfikuj czynniki rakotw\u00f3rcze o najwy\u017cszym ryzyku w miejscu pracy i rozwa\u017c je w pierwszej kolejno\u015bci;<\/li>\n<li>dowiedz si\u0119, czy zastosowany czynnik rakotw\u00f3rczy pe\u0142ni funkcj\u0119 w ko\u0144cowej mieszaninie lub wyrobie; je\u015bli tak, te czynniki rakotw\u00f3rcze s\u0105 zwykle trudniejsze do zast\u0105pienia i mog\u0105 wymaga\u0107 przeprojektowania mieszaniny lub wyrobu lub bardziej rozleg\u0142ych zmian w ca\u0142ym procesie produkcyjnym; <\/li>\n<li>dowiedz si\u0119, jakich kryteri\u00f3w naprawd\u0119 potrzebuje tw\u00f3j klient i gdzie te kryteria s\u0105 elastyczne, aby umo\u017cliwi\u0107 zmiany;<\/li>\n<li>ustal kryteria zast\u0119powania, kt\u00f3re s\u0105 istotne dla ciebie i twojej firmy; nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce nie nale\u017cy lekcewa\u017cy\u0107 znacznie bezpieczniejszej alternatywy tylko ze wzgl\u0119du na koszty; <\/li>\n<li>okre\u015bl, kto musi by\u0107 zaanga\u017cowany w \u0142a\u0144cuch dostaw;<\/li>\n<li>zbieraj informacje o dost\u0119pnych alternatywach i podejmuj \u015bwiadome decyzje; rozwi\u0105zania mog\u0105 by\u0107 ju\u017c dost\u0119pne; <\/li>\n<li>we\u017a pod uwag\u0119 aspekty zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju, np. \u015blad w\u0119glowy, emisj\u0119 gaz\u00f3w cieplarnianych, mo\u017cliwo\u015b\u0107 recyklingu, kt\u00f3re staj\u0105 si\u0119 coraz wa\u017cniejsze;<\/li>\n<li>alternatywa nie musi by\u0107 rozwi\u0105zaniem uniwersalnym. Zamiast tego warto rozwa\u017cy\u0107 po\u0142\u0105czenie kilku rodzaj\u00f3w \u015brodk\u00f3w. <\/li>\n<\/ul>\n<h2>Niekt\u00f3re \u015brodki do rozwa\u017cenia:<\/h2>\n<h3>Substancje lub mieszaniny alternatywne<\/h3>\n<p>Cz\u0119sto zast\u0105pienie alternatywn\u0105 substancj\u0105 lub mieszanin\u0105 jest \u0142atwiejsze do wdro\u017cenia w ju\u017c ustalonych procesach produkcyjnych i mo\u017ce wymaga\u0107 jedynie niewielkich zmian. Nale\u017cy jednak unika\u0107 niepo\u017c\u0105danej sybstytucji, zast\u0119puj\u0105c substancjami alternatywnymi nale\u017c\u0105cymi do tej samej grupy chemicznej i o podobnym profilu toksykologicznym. Informacje na temat w\u0142a\u015bciwo\u015bci chemicznych, a mianowicie pr\u0119\u017cno\u015bci par i klasyfikacji, s\u0105 dost\u0119pne w karcie charakterystyki od dostawcy oraz w dedykowanych bazach danych substancji chemicznych, np. przez ECHA.  <\/p>\n<p>Przyk\u0142ad: chrom (III) zamiast chromu (VI) w obr\u00f3bce powierzchni chromowania dekoracyjnego.<\/p>\n<h3>Alternatywy techniczne<\/h3>\n<p>Alternatywy techniczne pozwalaj\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107 ten sam rezultat przy u\u017cyciu innego procesu. Na przyk\u0142ad zastosowanie procesu fizycznego zamiast procesu chemicznego. Zmiany proces\u00f3w cz\u0119sto wymagaj\u0105 zastosowania alternatywnych substancji. W\u0142a\u015bciwo\u015bci produktu ko\u0144cowego lub materia\u0142u r\u00f3wnie\u017c mog\u0105 ulec zmianie.   <\/p>\n<p>Przyk\u0142ad: fizyczne osadzanie z fazy gazowej (PVD) zamiast chromowania chromem (VI) do niekt\u00f3rych zastosowa\u0144.<\/p>\n<h3>Funkcjonalne alternatywy<\/h3>\n<p>Skupienie si\u0119 na funkcji w ko\u0144cowej mieszance lub artykule mo\u017ce pom\u00f3c w rozwa\u017ceniu szerszego zakresu alternatyw, ale mo\u017ce wymaga\u0107 przeprojektowania. Okre\u015blona funkcja mo\u017ce by\u0107 dostarczona z alternatyw\u0105, o ile jest to prawdopodobne i wykonalne. <\/p>\n<p>Przyk\u0142ad: zast\u0105pienie obr\u00f3bki powierzchni chromem (VI) poprzez zabezpieczenie powierzchni woskiem lub past\u0105, zapobiegaj\u0105c szybkiej korozji w wyniku wystawienia na dzia\u0142anie tlenu i wody.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zasada STOP opisuje kolejno\u015b\u0107 priorytet\u00f3w \u015brodk\u00f3w ochronnych. Pracodawca musi przestrzega\u0107 tej kolejno\u015bci priorytet\u00f3w przy okre\u015blaniu i stosowaniu \u015brodk\u00f3w ochronnych. W tym miejscu skupimy si\u0119 na pierwszym poziomie, S dla zast\u0105pienia. W pierwszej kolejno\u015bci nale\u017cy rozwa\u017cy\u0107 S. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce mo\u017cna zastosowa\u0107 kombinacj\u0119 \u015brodk\u00f3w. Zast\u0105pienie substancji rakotw\u00f3rczych mo\u017ce stanowi\u0107 wyzwanie. Technicznie r\u00f3wnowa\u017cna alternatywa musi by\u0107 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":81127,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"class_list":["post-81148","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.0 (Yoast SEO v27.4) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>S - Zast\u0105pienie - STOP carcinogens at work<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Every year, more than 100.000 people die in the EU from cancer caused by carcinogens at work. This must STOP!\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/poznaj-podstawowe-strategie-zapobiegania\/s-zastepstwo\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"S - Zast\u0105pienie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Every year, more than 100.000 people die in the EU from cancer caused by carcinogens at work. This must STOP!\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/poznaj-podstawowe-strategie-zapobiegania\/s-zastepstwo\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"STOP carcinogens at work\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-10-13T15:02:02+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/poznaj-podstawowe-strategie-zapobiegania\\\/s-zastepstwo\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/poznaj-podstawowe-strategie-zapobiegania\\\/s-zastepstwo\\\/\",\"name\":\"S - Zast\u0105pienie - STOP carcinogens at work\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2024-03-06T08:45:07+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-13T15:02:02+00:00\",\"description\":\"Every year, more than 100.000 people die in the EU from cancer caused by carcinogens at work. This must STOP!\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/poznaj-podstawowe-strategie-zapobiegania\\\/s-zastepstwo\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/poznaj-podstawowe-strategie-zapobiegania\\\/s-zastepstwo\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/poznaj-podstawowe-strategie-zapobiegania\\\/s-zastepstwo\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/stop-carcinogens-at-work\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Poznaj podstawowe strategie zapobiegania\",\"item\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/poznaj-podstawowe-strategie-zapobiegania\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"S &#8211; Zast\u0105pienie\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/\",\"name\":\"STOP Carcinogens at work\",\"description\":\"Every year, about 100.000 people die from cancer that was caused by exposure to carcinogens at work in Europe.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Roadmap on Carcinogens\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/#organization\",\"name\":\"TNO\",\"alternateName\":\"This is a European wide voluntary action scheme\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/08\\\/cropped-FavLarge-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/08\\\/cropped-FavLarge-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TNO\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/pl\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"publishingPrinciples\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/homepage\\\/legal\\\/\",\"ownershipFundingInfo\":\"https:\\\/\\\/stopcarcinogensatwork.eu\\\/general\\\/about-us\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"S - Zast\u0105pienie - STOP carcinogens at work","description":"Every year, more than 100.000 people die in the EU from cancer caused by carcinogens at work. This must STOP!","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/poznaj-podstawowe-strategie-zapobiegania\/s-zastepstwo\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"S - Zast\u0105pienie","og_description":"Every year, more than 100.000 people die in the EU from cancer caused by carcinogens at work. This must STOP!","og_url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/poznaj-podstawowe-strategie-zapobiegania\/s-zastepstwo\/","og_site_name":"STOP carcinogens at work","article_modified_time":"2025-10-13T15:02:02+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"3 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/poznaj-podstawowe-strategie-zapobiegania\/s-zastepstwo\/","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/poznaj-podstawowe-strategie-zapobiegania\/s-zastepstwo\/","name":"S - Zast\u0105pienie - STOP carcinogens at work","isPartOf":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/#website"},"datePublished":"2024-03-06T08:45:07+00:00","dateModified":"2025-10-13T15:02:02+00:00","description":"Every year, more than 100.000 people die in the EU from cancer caused by carcinogens at work. This must STOP!","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/poznaj-podstawowe-strategie-zapobiegania\/s-zastepstwo\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/poznaj-podstawowe-strategie-zapobiegania\/s-zastepstwo\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/poznaj-podstawowe-strategie-zapobiegania\/s-zastepstwo\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/stop-carcinogens-at-work\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Poznaj podstawowe strategie zapobiegania","item":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/poznaj-podstawowe-strategie-zapobiegania\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"S &#8211; Zast\u0105pienie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/#website","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/","name":"STOP Carcinogens at work","description":"Every year, about 100.000 people die from cancer that was caused by exposure to carcinogens at work in Europe.","publisher":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/#organization"},"alternateName":"Roadmap on Carcinogens","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/#organization","name":"TNO","alternateName":"This is a European wide voluntary action scheme","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/cropped-FavLarge-1.png","contentUrl":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/cropped-FavLarge-1.png","width":512,"height":512,"caption":"TNO"},"image":{"@id":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"publishingPrinciples":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/homepage\/legal\/","ownershipFundingInfo":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/general\/about-us\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/81148","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=81148"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/81148\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/81127"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=81148"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}