{"id":115257,"date":"2026-11-04T08:03:51","date_gmt":"2026-11-04T08:03:51","guid":{"rendered":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/ukryte-na-widoku-zagrozenia-nowotworowe-z-ktorymi-mierza-sie-pracownicy-budowlani\/"},"modified":"2026-11-04T09:05:23","modified_gmt":"2026-11-04T09:05:23","slug":"ukryte-na-widoku-zagrozenia-nowotworowe-z-ktorymi-mierza-sie-pracownicy-budowlani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/pl\/ukryte-na-widoku-zagrozenia-nowotworowe-z-ktorymi-mierza-sie-pracownicy-budowlani\/","title":{"rendered":"Ukryte na widoku: zagro\u017cenia nowotworowe, z kt\u00f3rymi mierz\u0105 si\u0119 pracownicy budowlani"},"content":{"rendered":"

Praca w budownictwie jest wymagaj\u0105ca fizycznie, jednak jedno z najwi\u0119kszych zagro\u017ce\u0144 dla zdrowia pozostaje niewidoczne: substancje rakotw\u00f3rcze obecne w pyle, oparach i materia\u0142ach, z kt\u00f3rymi pracownicy maj\u0105 do czynienia ka\u017cdego dnia. W ca\u0142ej UE nowotwory zwi\u0105zane z wykonywan\u0105 prac\u0105 pozostaj\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 zgon\u00f3w zwi\u0105zanych z prac\u0105, a budownictwo jest konsekwentnie wskazywane jako jeden z sektor\u00f3w najwy\u017cszego ryzyka. Odpowiada ono za wi\u0119cej przypadk\u00f3w nowotwor\u00f3w zawodowych ni\u017c jakakolwiek inna bran\u017ca, a ka\u017cdego roku odnotowuje si\u0119 w nim tysi\u0105ce zgon\u00f3w i nowych rozpozna\u0144 choroby nowotworowej.<\/strong><\/p>\n

Azbest, py\u0142 krzemionkowy i spaliny silnik\u00f3w wysokopr\u0119\u017cnych: dawne i nowe zagro\u017cenia<\/strong><\/h2>\n

Azbest<\/a> jest najbardziej znanym czynnikiem rakotw\u00f3rczym w bran\u017cy: wci\u0105\u017c obecny w izolacjach, pokryciach dachowych i p\u0142ytkach pod\u0142ogowych starszych budynk\u00f3w, odpowiada corocznie za dziesi\u0105tki tysi\u0119cy zgon\u00f3w w UE, w wi\u0119kszo\u015bci wynikaj\u0105cych z prac wykonywanych dekady temu. Jednak zagro\u017cenia na placu budowy si\u0119gaj\u0105 dzi\u015b znacznie dalej. Ci\u0119cie, szlifowanie czy wiercenie betonu, ceg\u0142y i kamienia uwalnia respirabilny py\u0142 krzemionkowy (RCS)<\/a>, znan\u0105 przyczyn\u0119 raka p\u0142uc i krzemicy. Spaliny z maszyn nap\u0119dzanych silnikami wysokopr\u0119\u017cnymi<\/a> na placu budowy to kolejny powa\u017cny problem: zosta\u0142y one zaklasyfikowane przez Mi\u0119dzynarodow\u0105 Agencj\u0119 Bada\u0144 nad Rakiem jako czynnik rakotw\u00f3rczy Grupy 1, czyli o udowodnionym dzia\u0142aniu rakotw\u00f3rczym dla cz\u0142owieka, powoduj\u0105cy raka p\u0142uc oraz, przy ograniczonych dowodach, raka p\u0119cherza moczowego. Eksperci coraz cz\u0119\u015bciej przewiduj\u0105, \u017ce py\u0142 krzemionkowy, spaliny silnik\u00f3w wysokopr\u0119\u017cnych, promieniowanie s\u0142oneczne (UV)<\/a> oraz opary spawalnicze<\/a> stan\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnymi przyczynami nowotwor\u00f3w zawodowych w budownictwie w miar\u0119 spadku stosowania azbestu.<\/p>\n

Obejrzyj filmy poni\u017cej.<\/p>\n

<\/div>\n
\n
\n
https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/100-000-Deads-annualy-with-worker-als-logo-OCT2026.mp4<\/a><\/video><\/div>\n<\/div>\n
\n
https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/DEE-OCT2026.mp4<\/a><\/video><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

Zacznij od oceny ryzyka<\/strong><\/h2>\n

Zanim wybrany zostanie jakikolwiek \u015brodek ochronny, prawo wymaga przeprowadzenia oceny ryzyka: udokumentowanego sprawdzenia, jakie czynniki rakotw\u00f3rcze s\u0105 obecne na danym placu budowy, w jaki spos\u00f3b pracownicy mog\u0105 by\u0107 na nie nara\u017ceni oraz jak powa\u017cne mo\u017ce by\u0107 to nara\u017cenie. Nie jest to czynno\u015b\u0107 opcjonalna. Jest ona obowi\u0105zkowa dla pracodawc\u00f3w na mocy unijnej dyrektywy w sprawie czynnik\u00f3w rakotw\u00f3rczych, mutagen\u00f3w i substancji dzia\u0142aj\u0105cych szkodliwie na rozrodczo\u015b\u0107, i stanowi podstaw\u0119 wszystkich kolejnych decyzji: kt\u00f3re substancje nale\u017cy zast\u0105pi\u0107, jakie \u015brodki techniczne s\u0105 potrzebne oraz kt\u00f3re zadania wymagaj\u0105 stosowania \u015brodk\u00f3w ochrony indywidualnej (\u015aOI). Dobra ocena ryzyka jest powtarzana za ka\u017cdym razem, gdy zmienia si\u0119 rodzaj pracy, stosowane materia\u0142y lub warunki na placu budowy.<\/p>\n

Co naprawd\u0119 chroni pracownika<\/h2>\n

Po zmapowaniu zagro\u017ce\u0144 ochrona przebiega wed\u0142ug \u015bci\u015ble okre\u015blonej hierarchii, a ochrona indywidualna stanowi ostatni\u0105 lini\u0119 obrony.<\/p>\n

Substytucja.<\/strong> Zast\u0105pienie niebezpiecznych materia\u0142\u00f3w lub proces\u00f3w bezpieczniejszymi rozwi\u0105zaniami jest oczywi\u015bcie najlepszym sposobem na unikni\u0119cie nara\u017cenia na niebezpieczne substancje. Kiedy tylko jest to mo\u017cliwe, pracodawcy musz\u0105 zast\u0119powa\u0107 substancje rakotw\u00f3rcze substancjami mniej niebezpiecznymi.<\/p>\n

\u015arodki techniczne.<\/strong> Pracownik\u00f3w przed nara\u017ceniem na czynniki rakotw\u00f3rcze mog\u0105 chroni\u0107 r\u00f3\u017cne \u015brodki techniczne, takie jak systemy zamkni\u0119te, miejscowa wentylacja wyci\u0105gowa, metody ci\u0119cia na mokro oraz systemy odpylania w narz\u0119dziach elektrycznych.<\/p>\n

\u015arodki organizacyjne<\/strong>. Takie jak ograniczanie czasu nara\u017cenia, rotacja zada\u0144, korzystanie z kart wytycznych kontroli oraz przestrzeganie udokumentowanych procedur bezpiecznej pracy.<\/p>\n

\u015arodki ochrony indywidualnej<\/strong>. Dopiero po wykorzystaniu \u015brodk\u00f3w technicznych i organizacyjnych w celu maksymalnego ograniczenia nara\u017cenia mo\u017cna zastosowa\u0107 \u015brodki ochrony indywidualnej, takie jak prawid\u0142owo dopasowane maski oddechowe (z odpowiedni\u0105 klas\u0105 filtra), r\u0119kawice i kombinezony ochronne.<\/p>\n

Pracodawcy s\u0105 prawnie zobowi\u0105zani do przeprowadzania oceny ryzyka, zapewniania szkole\u0144, dokumentowania zada\u0144 zwi\u0105zanych z czynnikami rakotw\u00f3rczymi oraz zapewniania nadzoru medycznego. Jako pracownik masz prawo do tych informacji i szkole\u0144, a jednocze\u015bnie obowi\u0105zek przestrzegania protoko\u0142\u00f3w higieny na placu budowy, takich jak niezabieranie do domu ska\u017conej odzie\u017cy roboczej.<\/p>\n

Najwa\u017cniejsze wnioski<\/strong><\/h2>\n

Poniewa\u017c rozw\u00f3j nowotwor\u00f3w zawodowych mo\u017ce trwa\u0107 dekady, zagro\u017cenia te \u0142atwo jest przeoczy\u0107 w danej chwili. Bycie dobrze poinformowanym o tym, z jakimi materia\u0142ami si\u0119 pracuje, pytanie o \u015brodki zapobiegawcze oraz prawid\u0142owe stosowanie \u015brodk\u00f3w ochrony indywidualnej mog\u0105 realnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na zdrowie w d\u0142u\u017cszej perspektywie.<\/p>\n

Zadbaj o siebie i swoj\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n