{"id":57908,"date":"2023-08-29T10:09:22","date_gmt":"2023-08-29T10:09:22","guid":{"rendered":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/fact\/yanma-surec\/"},"modified":"2025-06-13T13:25:45","modified_gmt":"2025-06-13T13:25:45","slug":"yanma-surec","status":"publish","type":"fact","link":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/tr\/fact\/yanma-surec\/","title":{"rendered":"Yanma (s\u00fcre\u00e7)"},"content":{"rendered":"

Yanmadan kaynaklanan proses kaynakl\u0131 kanserojen emisyonu<\/h2>\n

Tehlikeli maddelerin \u00e7o\u011fu etiketlenir ve tan\u0131mlan\u0131r, ancak bir i\u015f s\u00fcreci s\u0131ras\u0131nda yan \u00fcr\u00fcn olarak ortaya \u00e7\u0131kan kanserojenler de vard\u0131r, bunlara s\u00fcre\u00e7 kaynakl\u0131 kanserojenler (PGC’ler) denir. PGC’ler genellikle etiketlenmedi\u011finden ve G\u00fcvenlik Bilgi Formlar\u0131nda belirtilmedi\u011finden, Avrupa’da milyonlarca i\u015f\u00e7i her g\u00fcn PGC’lere maruz kald\u0131\u011f\u0131ndan, bu PGC’lere \u0130SG uygulamalar\u0131nda \u00f6zel dikkat g\u00f6sterilmesi gerekmektedir. <\/p><\/blockquote>\n

PGC’leri yayan s\u00fcre\u00e7lerden biri yanmad\u0131r. Yanma, bir yak\u0131t ve oksitleyici aras\u0131ndaki \u0131s\u0131 sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131n e\u015flik etti\u011fi reaksiyondur. Yanma s\u0131ras\u0131nda yak\u0131t ve oksitleyiciden yeni kimyasal maddeler olu\u015fur ve bu da egzoz duman\u0131 yarat\u0131r. Mesleki ortamlarda, kanserojen (ve di\u011fer tehlikeli) maddeler yanma sonucu a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar ve \u00e7al\u0131\u015fanlar i\u00e7in tehlike olu\u015fturur. Yanma sonucu kanserojen maddelere maruz kal\u0131nan i\u015f durumlar\u0131na \u00f6rnek olarak kaynak\u00e7\u0131l\u0131k (kaynak duman\u0131) veya<\/a> dizel egzoz duman\u0131n\u0131nsolunmas\u0131 verilebilir .<\/a> <\/p>\n

Hangi aktiviteler emisyona yol a\u00e7ar?<\/h2>\n

Dumanlar, bir metal veya ba\u015fka bir malzeme \u0131s\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ve buharlar\u0131 \u00e7ok ince par\u00e7ac\u0131klar halinde yo\u011funla\u015farak havaya kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda olu\u015fur. Bu dumanlar kaynak, eritme, \u0131s\u0131tma, yakma, lehimleme ve malzemenin k\u00fcrlenmesi s\u0131ras\u0131nda a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kabilir. \u00c7al\u0131\u015fan bir motor, kanserojen maddeler i\u00e7eren karbon bile\u015fikleri ve di\u011fer bir\u00e7ok kimyasal bile\u015fik yayar, ancak havaland\u0131rman\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 veya \u00e7ok az oldu\u011fu alanlarda motor kapal\u0131yken de maruziyet ger\u00e7ekle\u015febilir. <\/p>\n

Risklerin olu\u015ftu\u011fu yerler<\/h2>\n

Yanma s\u00fcre\u00e7leri metal i\u015fleme, in\u015faat, tersaneler ve ula\u015f\u0131m end\u00fcstrileri gibi \u00e7ok \u00e7e\u015fitli sekt\u00f6rlerde ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Otob\u00fcs garajlar\u0131 ve kamyon terminallerindeki tamirciler, kamyon \u015fof\u00f6rleri, itfaiyeciler, in\u015faat i\u015f\u00e7ileri, forklift operat\u00f6rleri, kompres\u00f6rler, jenerat\u00f6rler gibi sabit g\u00fc\u00e7 kaynaklar\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fan ki\u015filer, gemi veya u\u00e7aklar\u0131 y\u00fckleyen ve bo\u015faltan i\u015f\u00e7iler, petrol ve gaz i\u015f\u00e7ileri ve gi\u015fe \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 gibi mesleklerde motor egzozuna maruz kal\u0131nmaktad\u0131r. <\/p>\n

Ka\u00e7 \u00e7al\u0131\u015fan maruz kal\u0131yor?<\/h2>\n

Avrupa’da 3.6 milyon i\u015f\u00e7inin dizel motor egzozuna maruz kald\u0131\u011f\u0131 tahmin edilmektedir. Ayr\u0131ca, AB’de milyonlarca i\u015f\u00e7i kur\u015fun, berilyum<\/a> , kadmiyum<\/a> ve nikel gibi kanserojen metaller i\u00e7eren dumanlara maruz kalmaktad\u0131r .<\/a> Krom VI’ ya maruz kalma paslanmaz \u00e7elik, demir d\u0131\u015f\u0131 ala\u015f\u0131mlar, kromat kaplamalar ve baz\u0131 kaynak sarf malzemelerinin kayna\u011f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fir<\/a>. AB’de krom VI’ya maruz kalan i\u015f\u00e7i say\u0131s\u0131n\u0131n 900.000 oldu\u011fu tahmin edilmektedir. Kadmiyum kaplama ve plastik kaplamalar gibi (metal) kaplamalar\u0131n ve kal\u0131nt\u0131lar\u0131n kayna\u011f\u0131 da zehirli buharlar\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olabilir. <\/p>\n

Maruziyeti etkileyen fakt\u00f6rler<\/h2>\n

\u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n yanma duman\u0131na maruz kalmas\u0131n\u0131 etkileyen fakt\u00f6rler; i\u015flemin t\u00fcr\u00fc, yak\u0131lan malzemenin bile\u015fimi, i\u015fyeri ortam\u0131 (a\u00e7\u0131k alan veya kapal\u0131 alan), havaland\u0131rma kontrollerinin t\u00fcr\u00fc (mekanik veya yerel) ve \u00e7al\u0131\u015fma uygulamalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Sa\u011fl\u0131k etkileri<\/h2>\n

Yak\u0131lan malzemenin kayna\u011f\u0131 duman t\u00fcr\u00fcn\u00fc ve dolay\u0131s\u0131yla sa\u011fl\u0131k etkisini belirler. Kanser riskini art\u0131ran maddeler kromdur (akci\u011fer); nikel (akci\u011fer, burun), kadmiyum (akci\u011fer, b\u00f6brek, prostat), kur\u015fun (akci\u011fer, mide ve idrar kesesi), berilyum (akci\u011fer) i\u00e7in daha y\u00fcksek kanser riskinden \u015f\u00fcphelenilmektedir. Belirli kanserojen metaller ve malzemeler i\u00e7in sa\u011fl\u0131k etkileri hakk\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi i\u00e7in l\u00fctfen web sitesindeki her bir madde i\u00e7in bilgi formlar\u0131na gidin: Dizel emisyonu ve<\/a> Kaynak dumanlar\u0131<\/a>. <\/p>\n

Ne yapmal\u0131y\u0131m?<\/h2>\n