{"id":57908,"date":"2023-08-29T10:09:22","date_gmt":"2023-08-29T10:09:22","guid":{"rendered":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/fact\/yanma-surec\/"},"modified":"2026-06-13T11:31:57","modified_gmt":"2026-06-13T11:31:57","slug":"yanma-surec","status":"publish","type":"fact","link":"https:\/\/stopcarcinogensatwork.eu\/tr\/fact\/yanma-surec\/","title":{"rendered":"Yanma (s\u00fcre\u00e7)"},"content":{"rendered":"

Yanma sonucu olu\u015fan carcinogen maddelerin sal\u0131n\u0131m\u0131<\/h2>\n

Tehlikeli maddelerin \u00e7o\u011fu etiketlenir ve tan\u0131mlan\u0131r, ancak bir i\u015f s\u00fcreci s\u0131ras\u0131nda yan \u00fcr\u00fcn olarak ortaya \u00e7\u0131kan kanserojenler de vard\u0131r, bunlara s\u00fcre\u00e7 kaynakl\u0131 kanserojenler (PGC’ler) denir. PGC’ler genellikle etiketlenmedi\u011finden ve G\u00fcvenlik Bilgi Formlar\u0131nda belirtilmedi\u011finden, Avrupa’da milyonlarca i\u015f\u00e7i her g\u00fcn PGC’lere maruz kald\u0131\u011f\u0131ndan, bu PGC’lere \u0130SG uygulamalar\u0131nda \u00f6zel dikkat g\u00f6sterilmesi gerekmektedir. <\/p><\/blockquote>\n

PGC’leri salan s\u00fcre\u00e7lerden biri yanmad\u0131r. Yanma, \u0131s\u0131 sal\u0131n\u0131m\u0131yla birlikte ger\u00e7ekle\u015fen bir yak\u0131t ile oksitleyici aras\u0131ndaki reaksiyondur. Yanma s\u0131ras\u0131nda yak\u0131t ve oksitleyiciden yeni kimyasal maddeler olu\u015fur ve bu da egzoz dumanlar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olur. \u0130\u015f ortamlar\u0131nda, yanma s\u0131ras\u0131nda carcinogen (ve di\u011fer tehlikeli) maddeler sal\u0131n\u0131r ve \u00e7al\u0131\u015fanlar i\u00e7in tehlike olu\u015fturur. Yanma sonucu carcinogen maddelere maruz kal\u0131nan i\u015f durumlar\u0131na \u00f6rnek olarak kaynak (kaynak dumanlar\u0131<\/a>) veya Diesel egzoz dumanlar\u0131n\u0131n<\/a> solunmas\u0131 verilebilir. <\/p>\n

Hangi faaliyetler emisyonlara yol a\u00e7ar?<\/h2>\n

Dumanlar, bir metal veya ba\u015fka bir malzeme \u0131s\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ve buharlar\u0131 havada \u00e7ok ince par\u00e7ac\u0131klar halinde yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda olu\u015fur. Bu dumanlar, kaynak, eritme, \u0131s\u0131tma, yakma, lehimleme ve malzemenin sertle\u015ftirilmesi s\u0131ras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kabilir. \u00c7al\u0131\u015fan bir motor, carcinogen maddeler i\u00e7eren karbon bile\u015fikleri ve di\u011fer bir\u00e7ok kimyasal bile\u015fik yayar; ancak havaland\u0131rman\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 veya yetersiz oldu\u011fu alanlarda motor kapal\u0131yken bile exposure meydana gelebilir. <\/p>\n

Risklerin olu\u015ftu\u011fu yerler<\/h2>\n

Yanma (s\u00fcre\u00e7), metal i\u015fleme, in\u015faat, tersaneler ve ula\u015ft\u0131rma sekt\u00f6rleri gibi \u00e7ok \u00e7e\u015fitli end\u00fcstrilerde ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Motor egzozuna maruz kalma, otob\u00fcs garajlar\u0131 ve kamyon terminallerindeki mekanik\u00e7iler, kamyon \u015fof\u00f6rleri, itfaiyeciler, in\u015faat i\u015f\u00e7ileri, forklift operat\u00f6rleri, kompres\u00f6rler ve jenerat\u00f6rler gibi sabit g\u00fc\u00e7 kaynaklar\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fan ki\u015filer, gemi veya u\u00e7ak y\u00fckleme ve bo\u015faltma i\u015f\u00e7ileri, petrol ve gaz i\u015f\u00e7ileri ve gi\u015fe g\u00f6revlileri gibi mesleklerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. <\/p>\n

Ka\u00e7 \u00e7al\u0131\u015fan maruz kal\u0131yor?<\/h2>\n

Avrupa’da 3.6 milyon i\u015f\u00e7inin dizel motor egzozuna maruz kald\u0131\u011f\u0131 tahmin edilmektedir. Ayr\u0131ca, AB’de milyonlarca i\u015f\u00e7i kur\u015fun<\/a>, berilyum<\/a>, kadmiyum<\/a> ve nikel<\/a> gibi kanserojen metaller i\u00e7eren dumanlara maruz kalmaktad\u0131r. Krom VI<\/a> ‘ya maruz kalma paslanmaz \u00e7elik, demir d\u0131\u015f\u0131 ala\u015f\u0131mlar, kromat kaplamalar ve baz\u0131 kaynak sarf malzemelerinin kayna\u011f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fir. AB’de krom VI’ya maruz kalan i\u015f\u00e7i say\u0131s\u0131n\u0131n 900.000 oldu\u011fu tahmin edilmektedir. Kadmiyum kaplama ve plastik kaplamalar gibi (metal) kaplamalar\u0131n ve kal\u0131nt\u0131lar\u0131n kayna\u011f\u0131 da zehirli buharlar\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olabilir. <\/p>\n

Exposure that is influenced by factors<\/h2>\n

\u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n yanma dumanlar\u0131na maruz kalmas\u0131n\u0131 etkileyen fakt\u00f6rler aras\u0131nda i\u015flemin t\u00fcr\u00fc, yak\u0131lan malzemenin bile\u015fimi, i\u015fyeri ortam\u0131 (a\u00e7\u0131k alan veya kapal\u0131 alan), havaland\u0131rma sistemlerinin t\u00fcr\u00fc (mekanik veya yerel) ve \u00e7al\u0131\u015fma uygulamalar\u0131 say\u0131labilir.<\/p>\n

Sa\u011fl\u0131k etkileri<\/h2>\n

Yanmakta olan maddenin kayna\u011f\u0131, duman\u0131n t\u00fcr\u00fcn\u00fc ve dolay\u0131s\u0131yla sa\u011fl\u0131k \u00fczerindeki etkisini belirler. Kanser riskini art\u0131ran maddeler kromdur (akci\u011fer); nikel (akci\u011fer, burun), kadmiyum (akci\u011fer, b\u00f6brek, prostat), kur\u015fun (akci\u011fer, mide ve idrar kesesi) ve berilyumun (akci\u011fer) kanser riskini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00fcphelenilmektedir. Belirli carcinogen metaller ve malzemelerin sa\u011fl\u0131k \u00fczerindeki etkileri hakk\u0131nda ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgi i\u00e7in, l\u00fctfen web sitesinde yer alan her bir maddeye ait bilgi formlar\u0131na bak\u0131n\u0131z: Diesel emisyonu<\/a> ve Kaynak dumanlar\u0131.<\/a> <\/p>\n

Ne yapmal\u0131y\u0131m?<\/h2>\n