Introduzzjoni u tfassil tal-problemi
L-iżgurar tal-użu sikur ta’ sustanzi perikolużi huwa parti integrali mir-Regolament REACH. Il-manifatturi jew l-importaturi ta’ sustanzi kimiċi fl-Ewropa għandhom l-obbligu skont ir-REACH li jiddeterminaw kif is-sustanza tista’ tintuża b’mod sikur fil-katina tal-provvista kollha, u jeħtieġ li jwettqu evalwazzjoni tas-sikurezza kimika għall-użi kollha tas-sustanza sabiex jiddeterminaw miżuri xierqa għall-ġestjoni tar-riskju. Madankollu, prinċipalment minħabba ktajjen tal-provvista twal u kkumplikati u nuqqas ta’ komunikazzjoni standardizzata dwar l-użu sikur, dawn il-miżuri għall-ġestjoni tar-riskju ħafna drabi ma jilħqux lill-utenti finali li jaħdmu ma’ prodotti kimiċi. Sadanittant, l-utenti finali ta’ prodotti kimiċi ħafna drabi ma jkollhomx għarfien rilevanti dwar il-kimika u t-tossikoloġija biex jiddeterminaw faċilment miżuri xierqa għall-ġestjoni tar-riskju huma stess. Speċjalment il-kumpaniji SME, bħal negozju żgħir tat-tindif tal-familja, għalhekk ikunu megħjuna b’mod sinifikanti jekk il-miżuri għall-ġestjoni tar-riskju għall-użu sikur ta’ prodott tat-tindif professjonali jiġu kkomunikati lilhom kif suppost.
Soluzzjoni
Ir-Regolament REACH ipoġġi l-piż tad-determinazzjoni tal-kundizzjonijiet ta’ użu sikur fil-ħolqa fil-katina tal-provvista li (ġeneralment) għandha l-aktar għarfien estensiv dwar it-tossikoloġija tas-sustanza kimika u l-proprjetajiet perikolużi tagħha: il-manifattur/importatur. Il-formulaturi tal-prodotti tat-tindif jirċievu r-riżultati tal-evalwazzjonijiet tas-sigurtà kimika mwettqa mill-fornituri tal-ingredjenti tagħhom permezz tal-Iskeda tad-Data tas-Sigurtà (SDS) u l-annessi tagħha. Madankollu, l-informazzjoni f’din l-SDS u l-annessi tagħha ħafna drabi tkun ikkumplikata wisq biex tintbagħat direttament lill-klijenti li jużaw il-prodotti tat-tindif tal-formulaturi. Sabiex tiġi ssimplifikata u armonizzata din il-komunikazzjoni lill-utenti finali tal-prodotti kimiċi, ġie żviluppat format ta’ komunikazzjoni: Informazzjoni dwar l-Użu Sikur tat-Taħlitiet (SUMI).
Il-metodu ta’ komunikazzjoni SUMI ġie żviluppat mill-grupp ta’ Koordinazzjoni tal-Utenti Downstream tas-Sustanzi Kimiċi (DUCC), kollaborazzjoni bejn diversi assoċjazzjonijiet tas-settur industrijali Ewropew. SUMI huwa dokument li fih kundizzjonijiet faċli biex jinqraw dwar l-użu sikur ta’ prodott kimiku (taħlitiet). Sabiex ikollhom SUMIs rilevanti u li jinftiehmu għall-utenti finali, ħafna assoċjazzjonijiet tas-settur qed jiżviluppaw is-sett standardizzat tagħhom stess ta’ SUMIs għal użi tipiċi ta’ prodotti kimiċi f’dak is-settur.
Wieħed mill-ewwel setturi li implimenta s-SUMIs huwa s-settur tad-deterġenti. Partikolarment fl-Olanda fejn l-assoċjazzjoni Olandiża għall-prodotti tat-tindif u l-manutenzjoni (NVZ – Nadif, Iġjeniċi, Sostenibbli) kienet involuta ħafna fl-iżvilupp tal-metodu ta’ komunikazzjoni tas-SUMI. NVZ ikkollaborat mal-assoċjazzjoni lokali tal-kumpaniji tat-tindif biex tiżgura l-użu xieraq tas-SUMIs, u kkollaborat mal-ispettorat Olandiż dwar is-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol (iSZW) biex tiżgura li l-approċċ jaqbel ukoll mal-obbligi mil-leġiżlazzjoni Olandiża dwar is-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol.
Riżultati
Issa hemm 62 SUMI żviluppati għal applikazzjonijiet ta’ prodotti tat-tindif professjonali u industrijali (eż. l-użu ta’ tneħħija korrużiva tal-imblukkar tad-drejns, tindif manwali b’tindif għal kull skop mhux korrużiv u mhux irritanti). Formulatur ta’ prodott tat-tindif professjonali jew industrijali l-ewwel jiddetermina, mill-SDSs tal-ingredjenti perikolużi fit-taħlita, liema SUMI(s) huma applikabbli għall-prodott, u jiżgura li l-ingredjenti jkunu fil-firxiet ta’ konċentrazzjoni sikuri speċifikati mill-fornituri tal-ingredjenti. Is-SUMIs applikabbli mbagħad jiġu kkomunikati permezz tal-SDS tal-prodott tat-tindif lill-utent finali. L-utenti finali jistgħu min-naħa tagħhom ikunu assigurati li jekk jikkonformaw mal-kundizzjonijiet ta’ użu sikur fis-SUMI(s) (jiġifieri jilbsu tagħmir ta’ protezzjoni personali xieraq jekk meħtieġ, jikkonformaw mar-rekwiżit tat-tul massimu ta’ żmien, eċċ.), li l-prodott jista’ jintuża b’mod sikur.
Għalkemm dan l-eżempju mill-industrija tat-tindif professjonali u industrijali mhuwiex applikabbli direttament għal sustanzi karċinoġeniċi, mutaġeniċi jew riprotossiċi (CMR), il-metodu ta’ komunikazzjoni SUMI nnifsu (ibbażat fuq obbligi mir-Regolament REACH) jista’ jintuża wkoll għal sustanzi CMR.
