Il-bijomonitoraġġ relatat max-xogħol (monitoraġġ bijoloġiku) huwa għodda għall-evalwazzjoni tal-espożizzjoni għal kimiċi fuq il-post tax-xogħol. Il-gwida l-ġdida tal-EU-OSHA għandha l-għan li tgħin lill-professjonisti u l-maniġers tas-saħħa relatata max-xogħol jistabbilixxu u jimmaniġġjaw programmi ta’ bijomonitoraġġ fuq il-post tax-xogħol għall-espożizzjoni għal kimiċi u jużaw ir-riżultati biex itejbu l-prevenzjoni.
Il-gwida tistabbilixxi prinċipji komuni u tispjega r-rwol u l-użu tal-valuri ta’ gwida għall-monitoraġġ bijoloġiku u l-valuri ta’ limitu bijoloġiċi. Il-gwida tkopri l-użu tal-bijomonitoraġġ għall-espożizzjonijiet għal kimiċi fil-post tax-xogħol għall-finijiet t’ evalwazzjoni tal-espożizzjoni u sorveljanza tas-saħħa, inkluż f’każ ta’ inċidenti u tixrid ta’ kimiċi.
Kwistjonijiet etiċi
Peress li l-bijomonitoraġġ jinvolvi kejl fuq kampjuni bijoloġiċi miġbura minn individwi, huwa essenzjali li d-drittijiet tal-individwu li jipprovdi l-kampjun jiġu salvagwardjati. Il-gwida tispjega kif twaqqaf programm effettiv ta’ bijomonitoraġġ fil-kuntest tal-post tax-xogħol filwaqt li tipproteġi d-drittijiet tal-parteċipanti individwali. Tesplora aktar kwistjonijiet etiċi biex tipproteġi l-privatezza u d-drittijiet tal-ħaddiema u tipprovdi informazzjoni għall-ħaddiema dwar x’għandhom jistennew minn monitoraġġ bħal dan.
Monitoraġġ bijoloġiku
Hemm tipi differenti ta’ proċeduri ta’ sorveljanza tas-saħħa użati biex jevalwaw l-espożizzjoni għal kimiċi perikolużi, inklużi mistoqsijiet ta’ intervisti u eżami mediku. Il-gwida toffri lill-ħaddiema informazzjoni dwar x’jista’ jinvolvi l-bijomonitoraġġ relatat max-xogħol u tkopri aspetti ewlenin bħal benefiċċji, limitazzjonijiet, interpretazzjoni tar-riżultati, dritt għall-informazzjoni, kwistjonijiet etiċi, u kunsens.
Dwar il-monitoraġġ bijoloġikuIl-monitoraġġ tal-espożizzjoni bijoloġika, komunement imsejjaħ bijomonitoraġġ, huwa l-kejl ta’ sustanza jew il-metaboliti tagħha (prodotti tat-tkissir) f’kampjun bijoloġiku miksub minn individwu. L-aktar tipi komuni ta’ kampjuni huma s-serum, id-demm u l-awrina, iżda ntużaw diversi oħrajn, prinċipalment fir-riċerka, inklużi l-bżieq, ix-xagħar, l-għaraq u n-nifs ’il barra. It-tip ta’ kampjun huwa primarjament determinat mis-sustanza li qed tiġi mmonitorjata, iżda, fejn jeżistu għażliet multipli, il-ġbir tagħhom se jippreżenta livelli differenti ta’ invażività u jista’ jirrifletti perjodi ta’ żmien differenti ta’ espożizzjoni. Spiss, il-bijomonitoraġġ jikkwantifika s-sustanza ta’ interess f’kampjun, iżda xi kultant ikun aktar xieraq li jitkejjel prodott ta’ bijotrasformazzjoni (metabolit jew prodott ta’ reazzjoni mad-DNA jew proteina, l-hekk imsejjaħ prodott ta’ żieda jew addott). Idealment, bijomarkatur tajjeb għandu jirrifletti d-doża interna, ikun sensittiv biżżejjed biex jidentifika livelli rilevanti ta’ espożizzjoni, u jkun speċifiku għal sustanza individwali (jew grupp ta’ sustanzi relatati mill-qrib). Il-monitoraġġ tal-effetti bijoloġiċi huwa l-kejl u l-evalwazzjoni tal-effetti bijoloġiċi bikrija kkawżati mill-assorbiment ta’ kimiċi qabel ma jseħħ indeboliment tas-saħħa fil-ħaddiema esposti. Normalment jinvolvi l-kejl tar-risponsi bijokimiċi — pereżempju, il-kejl tal-attività tal-kolinesterażi tal-plażma u tal-eritroċiti fil-ħaddiema esposti għal pestiċidi organofosforiċi; jew il-kejl taż-żidiet fil-proteina fl-awrina wara l-espożizzjoni għall-kadmju. Dawn ir-risponsi jista’ jkollhom implikazzjonijiet potenzjali għas-saħħa tal-individwu u jistgħu jirriżultaw minn espożizzjoni mhux relatata max-xogħol. Konsegwentement, il-monitoraġġ tal-effetti bijoloġiċi f’kuntest relatat max-xogħol għandu dejjem jitwettaq taħt is-superviżjoni ta’ tabib. Il-bijomarkaturi tal-effetti jintużaw l-aktar fir-riċerka jew f’evalwazzjonijiet kliniċi. |
