Huwa stmat li sa 30,000 ħaddiem huma esposti għal 1,4-dijossan fl-UE. Postijiet tax-xogħol tipiċi, fejn jintuża 1,4-dijossan, huma fl-industrija tal-gomma u tal-kimiċi. Jista’ jseħħ ukoll bħala prodott sekondarju fl-industrija tal-kosmetiċi. Il-ħaddiema huma esposti prinċipalment permezz ta’ kontaminazzjoni fl-arja u permezz ta’ kuntatt mal-ġilda, għalkemm l-espożizzjoni orali hija possibbli wkoll. 1,4-dijossan huwa kklassifikat bħala karċinoġenu tal-kategorija 1B skont il-leġiżlazzjoni CLP (Carc. 1B) u huwa suspettat li jikkontribwixxi għal karċinomi fl-imnieħer kif ukoll tumuri fil-fwied u l-kliewi. Barra minn hekk, 1,4-dijossan jikkawża irritazzjoni severa fl-għajnejn u jista’ jikkawża irritazzjoni respiratorja; espożizzjoni ripetuta għall-ġilda tista’ tikkawża nixfa jew qsim.

Fejn iseħħ ir-riskju

L-espożizzjoni relatata max-xogħol sseħħ waqt il-produzzjoni, l-ipproċessar, u l-użu ta’ 1,4-dijossan, permezz ta’ inalazzjoni jew espożizzjoni dermali. 1,4-dijossan spiss jintuża bħala solvent, f’laboratorji (eż., fażi mobbli fil-kromatografija) u f’siti industrijali fi proċessi ta’ polimerizzazzjoni. L-attivitajiet ta’ tindif u manutenzjoni huma wkoll importanti li jiġu kkunsidrati rigward l-espożizzjoni.

Aktar dwar is-sustanza

1,4-dijossan huwa likwidu ċar u bla kulur, li jitħallat faċilment ma’ solventi oħra. Minħabba l-inerzja tiegħu, jintuża prinċipalment bħala solvent innifsu. Huwa fjammabbli ħafna u jista’ jifforma perossidi splussivi. 1,4-dijossan huwa kimika antropoġenika li ma sseħħx b’mod naturali fl-ambjent. Huwa prodott sekondarju magħruf ta’ proċessi industrijali ta’ etossilazzjoni u għalhekk jista’ jkun preżenti bħala kontaminant fil-kożmetiċi u prodotti għall-kura personali, fejn il-konċentrazzjoni tiegħu hija regolata b’mod strett. 1,4-dijossan instab ukoll bħala residwu f’oġġetti tal-plastik u tal-gomma (eż., ingwanti, stivali, ħwejjeġ, manki tal-gomma, lieva tal-gerijiet, roti tal-istering).

1,4-dijossan huwa stabbli fl-ilma u ma jitkissirx. Il-komposti fl-arja jistgħu jkissru 1,4-dijossan f’komposti differenti malajr. Hemm kontaminazzjoni fl-ambjent (ilma ta’ taħt l-art) relatata mar-rimi ta’ solventi kimiċi li fihom 1,4-dijossan u mir-rimi ta’ 1,4-dijossan innifsu.

Perikli li jistgħu jseħħu

1,4-dijossan jiġi assorbit malajr u kważi kompletament wara inalazzjoni u espożizzjoni orali. L-assorbiment permezz tal-ġilda huwa wkoll rilevanti. Wara li tiġi inalata 1,4-dijossan, jistgħu jseħħu uġigħ u rimettar fil-parti ta’ fuq tal-addome, kif ukoll irritazzjoni tal-għajnejn u tal-apparat respiratorju. Sintomi oħra ta’ intossikazzjoni b’1,4-dijossan jinkludu ħsara fil-fwied u fil-kliewi, konvulżjonijiet u koma. F’dan il-kuntest, għandu jitqies assorbiment dermali simultanju tas-sustanza. Barra minn hekk, espożizzjoni ripetuta dermali għal 1,4-dijossan tista’ twassal għal ħsara fil-ġilda. Barra minn hekk, fi studji fuq l-annimali ġew osservati effetti fuq il-fwied u l-kliewi kif ukoll fuq is-sistema nervuża ċentrali bħal mixja mfixkla, narkożi, paraliżi u koma. Għandu jiġi nnutat li l-organi ewlenin fil-mira huma s-sistema respiratorja, il-fwied u l-kliewi wara espożizzjoni fit-tul.

Dak li tista’ tagħmel

Is-sostituzzjoni għandha tiġi kkunsidrata fl-applikazzjonijiet fejn ikun fattibbli. Jekk alternattivi mhumiex disponibbli jew jekk 1,4-dijossan jista’ jseħħ bħala prodott sekondarju, wettaq kejl xieraq tal-espożizzjoni perjodikament sabiex ikun magħruf meta u fejn għandhom jittieħdu azzjonijiet. Biex jiġu evitati effetti ħżiena fuq is-saħħa, għalhekk, huwa ta’ importanza kbira li titnaqqas l-espożizzjoni taħt il-valur limitu bbażat fuq is-saħħa. Fi proċessi industrijali, eżempji ta’ miżuri ta’ kontroll tekniku huma sistemi magħluqa, exhaust ġenerali u ventilazzjoni lokali tal-exhaust. Anke meta taħdem b’sistemi magħluqa, l-espożizzjoni tista’ sseħħ eż. waqt kompiti ta’ teħid ta’ kampjuni. Il-kejl u l-miżuri ta’ kontroll huma ta’ rilevanza hemmhekk. Prattiki oħra tax-xogħol rakkomandati jinkludu li l-impjegati jingħataw informazzjoni u taħriġ dwar il-perikli, u standards ġenerali ta’ iġjene tax-xogħol għal żoni ta’ mmaniġġjar ta’ kimiċi. Il-ħaddiema fil-manutenzjoni u t-tindif għandhom jiġu mħarrġa wkoll. Investiga jekk il-ħaddiema jirrappurtawx sintomi bikrija. Huwa rakkomandat li tinvolvi tabib. Kun konxju li għal 1,4-dijossan l-evalwazzjonital-espożizzjoni tista’ tiġi appoġġjata bil-bijomonitoraġġ, jekk applikabbli skont il-leġiżlazzjoni nazzjonali. Il-ħaddiema jeħtieġ li jkunu konxji tal-effetti tal-espożizzjoni. It-tagħmir protettiv personali għandu jintuża biss bħala l-aħħar għażla, wara li jiġu introdotti s-soluzzjonijiet ta’ inġinerija possibbli.

Sorsi: BAuA, CLP, il-kummissjoni Ġermaniża MAK, RAC