Szacuje się, że około 54 000 pracowników w UE jest potencjalnie narażonych na działanie akrylamidu. Narażenie zawodowe na akrylamid wynika głównie z kontaktu skóry ze stałym monomerem oraz wdychania pyłu i oparów podczas produkcji akrylamidu i poliakrylamidu.

Narażenie na jego działanie zwiększa ryzyko wystąpienia kilku rodzajów nowotworów (sklasyfikowanych przez IARC jako grupa 2A, tj. prawdopodobne czynniki rakotwórcze dla ludzi). W organizmie akrylamid jest przekształcany w związek zwany glicydamidem, który powoduje mutacje i uszkodzenia DNA. Wysokie poziomy narażenia zawodowego na akrylamid mogą również powodować uszkodzenia neurologiczne. Jednak badania dotyczące narażenia zawodowego są obecnie ograniczone i niejednoznaczne.

Gdzie występują zagrożenia

Pracownicy w przemyśle papierniczym i celulozowym, budownictwie, odlewnictwie, wiertnictwie naftowym, tekstyliach, kosmetykach, przetwórstwie spożywczym, tworzywach sztucznych, górnictwie i rolnictwie są potencjalnie narażeni na działanie akrylamidu.

Więcej informacji o substancji

Akrylamid jest nienasyconym amidem, który w temperaturze pokojowej występuje jako białe, bezwonne krystaliczne ciało stałe. Stosowany jest głównie do produkcji substancji zwanych poliakrylamidem i kopolimerami akrylamidu, które są wykorzystywane w wielu procesach przemysłowych, takich jak produkcja papieru, barwników i tworzyw sztucznych, a także w oczyszczaniu wody pitnej i ścieków, w tym ścieków.

Zagrożenia, które mogą wystąpić

Długotrwałe lub powtarzające się narażenie dowolną drogą może powodować osłabienie mięśni, brak koordynacji, wysypki skórne, nadmierne pocenie się dłoni i stóp, zimne dłonie, łuszczenie się skóry, drętwienie, nieprawidłowe odczucia skórne lub mięśniowe, zmęczenie i powodować uszkodzenie ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego. Długotrwałe narażenie na akrylamid przez lata może powodować kilka rodzajów raka poprzez uszkodzenie DNA.

Okres latencji między narażeniem a zachorowaniem na raka związanego z akrylamidem waha się od 4 do 16 lat.

Co możesz zrobić

• Należy stale przeprowadzać odpowiednie pomiary ekspozycji, aby wiedzieć, kiedy należy podjąć odpowiednie działania.
• Zbadać, czy pracownicy zgłaszają wczesne objawy. Pracownicy muszą być świadomi skutków narażenia.
• Najlepszym rozwiązaniem jest kontrolowanie narażenia, na przykład poprzez unikanie kontaktu ze skórą i wdychania. W idealnym przypadku wiąże się to z opracowaniem zamkniętych systemów obsługi monomeru akrylamidu.
• Jeśli to możliwe, należy unikać obchodzenia się z monomerem w ograniczonej przestrzeni.
• Pracownicy mający do czynienia z tym środkiem powinni nosić długie rękawice poliwinylowe i nadające się do prania kombinezony.
• Zainstalować odpowiednie systemy wentylacyjne.
• Jedzenie w miejscu pracy powinno być zabronione.
• Pracownicy powinni dokładnie umyć się na koniec każdej zmiany i po każdym niezamierzonym narażeniu.
• Ochrona indywidualna powinna być stosowana tylko w ostateczności, po wprowadzeniu możliwych rozwiązań inżynieryjnych.