Minkejja liġijiet u regolamenti estensivi mfassla biex jipprevjenu mard relatat max-xogħol, il-ħaddiema jkomplu jimirdu minħabba l-esponiment għal sustanzi perikolużi. Spjegazzjoni waħda hija li ħafna drabi ma jkunx hemm biżżejjed informazzjoni dwar sustanza perikoluża, jew dwar it-tip ta’ xogħol li jista’ jikkawża mard. B’riżultat ta’ dan, ir-rabta bejn il-mard u x-xogħol ħafna drabi tiġi rikonoxxuta biss wara li xi ħadd jimrad: approċċ reattiv magħruf bħala l-“approċċ tal-marda l-ewwel”.
Approċċ aħjar huwa li jiġu identifikati sustanzi jew tipi ta’ xogħol perikolużi qabel ma n-nies jimirdu: l-“approċċ tar-riskju l-ewwel”. L-Istitut Nazzjonali Olandiż għas-Saħħa Pubblika u l-Ambjent (RIVM) ġabar ħarsa ġenerali lejn metodi li jistgħu jgħinu biex wieħed ibassar jekk sustanza jew tip ta’ xogħol perikolużi humiex probabbli li jikkawżaw marda okkupazzjonali.
Lakuni persistenti fl-għarfien
L-għarfien dwar l-effetti ta’ ħsara ta’ sustanzi perikolużi u l-esponiment tal-ħaddiema għalihom għadu fih lakuni sinifikanti. Raġuni ewlenija waħda hija li l-valutazzjoni tar-riskju tal-biċċa l-kbira tal-kimiċi hija bbażata fuq testijiet tat-tossiċità orali, filwaqt li l-ħaddiema huma prinċipalment esposti għal kimiċi permezz ta’ inalazzjoni jew kuntatt mal-ġilda. Barra minn hekk, xi effetti fuq is-saħħa jistgħu ma jkunux għadhom ġew identifikati, u d-dejta dwar l-esponiment tista’ tkun nieqsa jew sottovalutata.
Metodi li jagħtu prijorità lir-riskju: ħarsa ġenerali
Riskji ġodda u emerġenti ta’ kimiċi (NERCs) jistgħu jiġu skoperti fi stadji differenti tal-iżvilupp ta’ sustanza, bl-użu kemm ta’ approċċi li jagħtu l-ewwel ir-riskju kif ukoll ta’ approċċi li jagħtu l-ewwel il-marda. L-approċċ li jagħti l-ewwel ir-riskju jiffoka fuq kimiċi u materjali li għadhom prinċipalment fil-fażi ta’ innovazzjoni jew fil-fażi bikrija tas-suq. Sinjali dwar perikli potenzjali, kemm għas-sikurezza kimika kif ukoll għas-saħħa okkupazzjonali, jistgħu jinġabru billi tiġi kkombinata d-dejta dwar il-proprjetajiet perikolużi mad-dejta dwar l-esponiment jew l-użu potenzjali.
Diversi istituti ta’ riċerka u aġenziji regolatorji żviluppaw, jew qed jiżviluppaw, metodi li jagħtu l-ewwel lok għar-riskju għad-detezzjoni bikrija tar-riskju, inklużi l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel (EFSA), l-Aġenzija Ewropea għas-Sustanzi Kimiċi (ECHA), l-Aġenzija Ewropea għas-Sigurtà u s-Saħħa fuq il-Post tax-Xogħol (EU-OSHA), u l-RIVM. Ħarġu metodi addizzjonali minn kollaborazzjonijiet u sħubijiet. L-RIVM identifikat ukoll approċċi oħra li jistgħu jservu bħala metodi li jagħtu l-ewwel lok għar-riskju, bħall-proċess TICHNER u diversi metodi in silico għad-detezzjoni bikrija tat-tossiċità kimika.
Il-ħarsa ġenerali turi li kull metodu jservi skop differenti, u li l-ammont ta’ xogħol involut kif ukoll l-informazzjoni meħtieġa jvarjaw konsiderevolment minn metodu għal ieħor.
Lejn aktar żvilupp
L-RIVM ivvaluta l-metodi identifikati li jagħtu l-ewwel ir-riskju kontra sett ta’ kriterji biex jiddetermina l-idoneità tagħhom għat-tisħiħ tal-approċċ li jagħti l-ewwel ir-riskju. L-aktar metodi promettenti huma approċċi b’rendiment għoli li jużaw databases kbar u jikkombinaw dejta dwar il-periklu u l-esponiment. Madankollu, l-ebda metodu wieħed ma jissodisfa l-kriterji kollha, u kull metodu xorta jeħtieġ ġudizzju espert għall-prijoritizzazzjoni u s-segwitu. Abbażi ta’ din il-valutazzjoni, intgħażlu żewġ metodi għal aktar żvilupp: l-għodod ta’ tbassir Lexces in silico u s-sett ta’ għodod RIVM Endocrine Disruptor. Dan ix-xogħol jikkontribwixxi għal approċċ aktar preventiv għall-kanċers okkupazzjonali.
- Aqra l-pubblikazzjoni sħiħa (bl-Ingliż)
