Fl-industrija tal-gomma biss, aktar minn 350,000 ħaddiem huma impjegati fl-UE; barra minn hekk, madwar 260,000 ħaddiem huwa stmat li huma esposti għal fluwidi tax-xogħol tal-metall u inibituri tal-korrużjoni. L-N-nitrosamini tipikament ma jiġux prodotti intenzjonalment iżda ġeneralment jiġu ffurmati minn amini sekondarji u aġenti nitrosanti taħt ċerti kundizzjonijiet ta’ reazzjoni. Postijiet tax-xogħol tipiċi fejn jistgħu jseħħu l-N-nitrosamini huma fl-industrija tal-gomma, tal-ġilda, tax-xogħol tal-metall u tal-kimika. L-inalazzjoni u l-espożizzjoni dermali huma r-rotot ewlenin ta’ espożizzjoni għan-nitrosamini. Ħafna N-nitrosamini huma kklassifikati skont is-CLP bħala Karċinoġeniċi tal-Kategorija 1A, 1B jew 2. Id-dejta epidemjoloġika tindika li l-espożizzjoni għan-nitrosamini kemm f’ambjenti relatati max-xogħol kif ukoll fil-popolazzjoni ġenerali tista’ tkun assoċjata ma’ riskju ta’ kanċer ta’ diversi tipi.

Fejn iseħħu r-riskji

L-espożizzjoni għall-N-nitrosamini tista’ sseħħ fl-industrija tal-gomma waqt kompiti bħall-użin, it-taħlit, l-ipproċessar ta’ prodotti nofshom lesti, il-vulkanizzazzjoni u t-trattament ta’ wara. Prodotti tal-gomma jistgħu jkunu wkoll sorsi potenzjali għan-nitrosamini. Ġie rrappurtat li l-espożizzjoni sseħħ fl-industrija tal-metall jekk il-fluwidi tal-metall ikun fihom livelli għoljin ta’ nitrat/nitrit. Kompiti tipiċi huma l-manutenzjoni u s-servizzjar tal-magni, l-immaniġġjar manwali tal-għodod tal-magni bil-preżenza mill-qrib ta’ operatur u l-probabbiltà ta’ bexx, titjir jew evaporazzjoni tal-fluwidi u t-taħlitiet tal-metall waqt it-tħaddim. Madankollu, mhux magħruf jekk dawn il-kundizzjonijiet japplikawx aktar fl-Ewropa. Il-produzzjoni u l-użu tal-amini fl-industrija kimika, kif ukoll l-operazzjonijiet ta’ dekantazzjoni u mili tal-amini u l-użu tagħhom fi proċessi kimiċi ulterjuri eż. kisi permezz tal-proċess ta’ koagulazzjoni, produzzjoni ta’ fibri tal-poliakrilonitrile, huma postijiet tax-xogħol fejn jistgħu jseħħu N-nitrosamini. Fil-passat, postijiet tax-xogħol affettwati aktar setgħu jinstabu wkoll fl-industrija tal-ġilda, fl-industrija elettronika u fil-funderiji.

Aktar dwar is-sustanza

L-N-nitrosamini la jiġu prodotti u lanqas użati. L-N-nitrosamini ġeneralment jiġu ġġenerati minn amini sekondarji f’kuntatt ma’ komposti nitroġeni oħra u aġenti nitrosanti. L-aġenti nitrosanti huma l-aċidu nitruż u l-melħ tiegħu, in-nitriti, l-ossidi tan-nitroġenu mill-egżost tal-magna jew komposti nitro u nitroso organiċi. L-amini sekondarji jistgħu jkunu preżenti f’addittivi kimiċi jew bħala ingredjenti minn prodotti lesti għall-użu. Amini sekondarji magħrufa sew bil-potenzjal li jiġġeneraw N-nitrosamini huma eż. dietilamina, dietanolamina, dietilpropilamina, morfolina, pirrolidina. L-amini sekondarji jistgħu jiġu ffurmati wkoll minn komposti oħra li fihom in-nitroġenu f’ammonti rilevanti, eż. permezz ta’ idroliżi, dekompożizzjoni termika jew bijoġenika. Amini sekondarji tipiċi jistgħu jinstabu wkoll fost inibituri tal-korrużjoni, aċċeleraturi tal-vulkanizzazzjoni, solventi u lubrikanti tat-tkessiħ li jitħalltu mal-ilma jew imħallta mal-ilma bħal fluwidi tax-xogħol tal-metall.

Perikli li jistgħu jseħħu

L-espożizzjoni għal N-nitrosamini ġiet marbuta ma’ varjetà wiesgħa ta’ tipi ta’ kanċer, eż. l-iżvilupp ta’ kanċer fil-bużżieqa tal-awrina, fl-istonku, fl-esofagu, fil-prostata, fil-frixa u fil-fwied, lewkimja u mijeloma multipla.

Il-perjodu ta’ latenza bejn l-espożizzjoni u l-iżvilupp tal-kanċer ġie stmat li huwa ta’ 15-il sena.

Dak li tista’ tagħmel

Fl-ewwel linja, il-miżuri huma l-eliminazzjoni u l-prevenzjoni tar-riskji. Ibdel l-amini sekondarji b’sostituti adattati għall-applikazzjoni speċifika tiegħek, eż. amini primarji jew terzjarji u alkanolamini. Hemm ftit amini sekondarji magħrufa, li ma jiffurmawx N-nitrosamini karċinoġeniċi, eż. diċikloeżilamina. Hemm sistemi kimiċi alternattivi differenti disponibbli għall-applikazzjonijiet ta’ amini sekondarji, eż. fl-industrija tal-gomma. Biex tnaqqas ir-riskju tal-formazzjoni ta’ N-nitrosamina, żomm l-aġenti nitrosanti jew prekursuri bħan-nitrit ‘il bogħod u l-konċentrazzjoni ta’ amini sekondarji baxxa. Jekk meħtieġ, applika inibituri għall-formazzjoni ta’ N-nitrosamina, bħal aċidu askorbiniku, sulfamati, aċidu p-aminobenżojku, alfa-tokoferol, amini primarji u alkanolamini primarji. Iċċekkja jew immonitorja l-konċentrazzjoni massima ta’ amini sekondarji, aġenti nitrosanti jew il-valur tal-pH fil-prodotti. Konforma mar-restrizzjonijiet nazzjonali tal-użu, jekk preżenti. Jekk is-sostituzzjoni ma tkunx possibbli, implimenta evalwazzjoni regolari tal-espożizzjoni biex tivverifika jekk il-miżuri protettivi tiegħek fis-seħħ humiex effettivi jew jekk hemmx bżonn li jittieħdu aktar azzjonijiet. Miżuri tekniċi protettivi bħal sistemi magħluqa jew egżost ta’ N-nitrosamini relatati mal-proċess huma l-alternattiva jekk is-sostituzzjoni ma tkunx applikabbli. Agħmel lill-ħaddiema kontinwament konxji tal-effetti tal-espożizzjoni. Barra minn hekk, ħarreġ lill-ħaddiema dwar il-perikli, il-prattiki tax-xogħol sikuri u dwar miżuri effettivi ta’ iġjene. Kun żgur li l-ħaddiema jkollhom tagħmir protettiv personali adegwat, bħal ħwejjeġ u ingwanti protettivi, jekk meħtieġ. It-tagħmir protettiv personali għandu jintuża biss bħala l-aħħar għażla, wara li jkunu ġew ippreżentati s-soluzzjonijiet tekniċi possibbli.

Referenzi: AGS, ECHA, FIOH, DGUV, HSE, BAuA, Statista