Nitrozaminler hakkındaki gerçekler

Sadece kauçuk sektöründe AB’de 350.000’den fazla çalışan istihdam edilmektedir; buna ek olarak, yaklaşık 260.000 çalışanın metal işleme sıvıları ve korozyon önleyicilere exposure olduğu tahmin edilmektedir. N-nitrozaminler genellikle kasıtlı olarak üretilmez, ancak belirli reaksiyon koşulları altında ikincil aminler ve nitrozasyon ajanlarından oluşur. N-nitrozaminlerin ortaya çıkabileceği tipik işyerleri kauçuk, deri, metal işleme ve kimya endüstrileridir. Soluma ve dermal exposure, nitrozaminler için başlıca exposure yollarıdır. Birçok N-nitrozamin, Sınıflandırma, Etiketleme ve Ambalajlama’ya göre Carcinogen Kategori 1A, 1B veya 2 olarak sınıflandırılır. Epidemiyolojik veriler, hem mesleki ortamlarda hem de genel popülasyonda nitrozaminlere exposure’un çeşitli kanser türleri riskiyle ilişkili olabileceğini göstermektedir.

Risklerin ortaya çıktığı yerler

Kauçuk endüstrisinde tartma, karıştırma, yarı mamul işleme, vulkanizasyon ve son işlem gibi faaliyetler sırasında Nitrozaminlere maruz kalma söz konusu olabilir. Kauçuk ürünleri de Nitrozaminler için potansiyel kaynaklar olabilir. Metal işleme sıvıları yüksek nitrat/nitrit seviyeleri içeriyorsa, metal işleme endüstrisinde exposure’ın meydana geldiği bildirilmiştir. Tipik görevler arasında makinelerin bakımı ve servisi, operatörün yakınında bulunan takım tezgahlarının manuel olarak kullanılması ve çalışma sırasında metal işleme sıvılarının ve karışımlarının püskürme, sıçrama veya buharlaşma olasılığı sayılabilir. Ancak, bu koşulların Avrupa’da hala geçerli olup olmadığı bilinmemektedir. Kimya endüstrisinde aminlerin üretimi ve kullanımı ile aminlerin boşaltma ve doldurma işlemleri ve bunların diğer kimyasal işlemlerde kullanımı, örneğin pıhtılaşma işlemiyle kaplama, poliakrilonitril elyaf üretimi, Nitrozaminlerin ortaya çıkabileceği iş yerleridir. Geçmişte, deri endüstrisi, elektronik endüstrisi ve dökümhanelerde de bu durumdan etkilenen işyerleri bulunmaktaydı.

Madde hakkında daha fazla bilgi

Nitrozaminler ne üretilir ne de kullanılır. Nitrozaminler genellikle ikincil aminlerin diğer azotlu bileşiklerle ve nitrozasyon ajanlarıyla temas etmesi sonucu oluşur. Nitrozasyon ajanları arasında azotik asit ve tuzları, nitritler, motor egzozundan kaynaklanan azot oksitler veya organik nitro ve nitrozo bileşikleri bulunur. İkincil aminler, kimyasal katkı maddelerinde veya kullanıma hazır ürünlerin bileşenleri olarak bulunabilir. Nitrozaminler oluşturma potansiyeline sahip iyi bilinen ikincil aminler arasında örneğin dietilamin, dietanolamin, dietilpropilamin, morfolin ve pirolidin bulunur. İkincil aminler, örneğin hidroliz, termal veya biyojenik ayrışma yoluyla, ilgili miktarlarda diğer azot içeren bileşiklerden de oluşabilir. Tipik ikincil aminler, korozyon inhibitörleri, vulkanizasyon hızlandırıcıları, çözücüler ve metal işleme sıvıları gibi suyla karışabilen veya suyla karıştırılan soğutma yağlayıcıları arasında da bulunabilir.

Oluşabilecek tehlikeler

Nitrozaminlere exposure, mesane, mide, yemek borusu, prostat, pankreas ve karaciğer kanserlerinin yanı sıra lösemi ve multipl miyelom gibi çok çeşitli kanser türleriyle ilişkilendirilmiştir.

Exposure and cancer development between them have a latency period of 15 years.

Yapabilecekleriniz

Öncelikle risklerin ortadan kaldırılması ve önlenmesi için tedbirler alınmalıdır. İkincil aminleri, özel uygulamanız için uygun ikamelerle (örn. birincil veya üçüncül aminler ve alkanolaminler) değiştirin. Kanserojen N-nitrozaminler oluşturmayan birkaç ikincil amin bilinmektedir, örneğin disikloheksilamin. İkincil aminlerin uygulamaları için, örneğin kauçuk endüstrisinde, farklı alternatif kimyasal sistemler mevcuttur. N-nitrozamin oluşumu riskini azaltmak için, nitrozasyon ajanlarını veya nitrit gibi öncüleri uzak tutun ve ikincil aminlerin konsantrasyonunu düşük tutun. Gerekirse, askorbik asit, sülfamatlar, p-aminobenzoik asit, alfa-tokoferol, birincil aminler ve birincil alkanolaminler gibi N-nitrozamin oluşumu inhibitörlerini uygulayın. Ürünlerdeki ikincil aminlerin, nitrozasyon ajanlarının veya pH değerinin maksimum konsantrasyonunu kontrol edin veya izleyin. Varsa, ulusal kullanım kısıtlamalarına uyun. İkame mümkün değilse, mevcut koruyucu önlemlerinizin etkili olup olmadığını veya daha fazla önlem alınması gerekip gerekmediğini kontrol etmek için düzenli exposure değerlendirmesi yapın. İkame uygulanamıyorsa, kapalı sistemler veya prosesle ilgili N-nitrozaminlerin egzozu gibi teknik koruyucu önlemler alternatiftir. Çalışanları exposure’un etkileri konusunda sürekli olarak bilgilendirin. Ayrıca, çalışanları tehlikeler, güvenli çalışma uygulamaları ve etkili hijyen önlemleri konusunda eğitin. Gerekirse, çalışanların koruyucu giysi ve eldiven gibi yeterli kişisel koruma ekipmanına sahip olduğundan emin olun. Kişisel koruma ekipmanı, olası teknik çözümler sunulduktan sonra yalnızca son çare olarak kullanılmalıdır.

Kaynaklar: AGS, ECHA, FIOH, DGUV, HSE, BAuA, Statista