De omstandigheden van laswerkzaamheden variëren sterk en zijn niet altijd volledig te voorzien. De gelaste materialen, de coatings, het type laswerk, de lasparameters en de omgevingsfactoren beïnvloeden allemaal het type en de hoeveelheid vrijgekomen lasrook en gassen. De samenstelling en concentratie van gevaarlijke en potentieel carcinogenen in deze rook variëren ook afhankelijk van de lassituatie. Deze potentiële gezondheidsrisico’s betreffen niet alleen uzelf tijdens het lassen, maar ook collega’s die voorbereidend en volgend werk uitvoeren, materialen transporteren, onderhoud plegen of andere werkzaamheden in uw directe nabijheid verrichten. Daarom zijn adequate veiligheidsmaatregelen en luchtafzuiging en ventilatie altijd van groot belang.

Dingen die je moet weten!

Lasrook en lasgassen

Tijdens laswerkzaamheden komen dampen, rook en gassen vrij die gevaarlijke stoffen kunnen bevatten. Onder deze stoffen kunnen metaaloxiden, ultrafijne deeltjes, ozon, nitreuze gassen en koolmonoxide vallen.

De lucht waarin u werkt

Het inademen van de dampen die tijdens het lassen ontstaan, kan op korte termijn de luchtwegen irriteren, maar kan leiden tot longziekten, verdere aantasting van de gezondheid en op de lange termijn kanker veroorzaken.
Risicobeheersingsmaatregelen zijn essentieel
Het voorkomen van inademing met op maat gemaakte en correcte risicoreducerende maatregelen en het consequent gebruik en de toepassing van technische apparatuur zijn essentieel om blootstelling te minimaliseren.

De gevaren variëren

Chroom VI en nikkeloxide komen vrij bij het lassen van chroom-nikkel-gelegeerd roestvrij staal. Asbest kan vrijkomen wanneer onderhouds- en reparatiewerkzaamheden worden uitgevoerd aan constructies die zijn gebouwd voordat nationale asbestverboden van kracht werden. Polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAKs) (PAKs) en Benzeen kunnen vrijkomen wanneer corrosie- of kleurcoatings onbedoeld worden verhit door laswerkzaamheden.

De plicht van uw werkgever om u te beschermen!

Uw werkgever draagt de verantwoordelijkheid dat u veilig bent tijdens en na uw laswerkzaamheden.

• Gevaren- en risico analyse: Uw werkgever moet de risico analyse voor uw werkplek en uw taak uitvoeren en regelmatig bijwerken. Deze risico analyse moet rekening houden met UV-straling, rondvliegende vonken, brandgevaar, besloten ruimten, onvoldoende ventilatie en de blootstelling aan gevaarlijke chemicaliën zoals chroom VI of nikkelverbindingen.
• Substitutiecontrole: Het eerste wat uw werkgever moet controleren tijdens de risico analyse is of de gebruikte lastechniek kan worden vervangen door een andere techniek of aangepaste parameters die leiden tot een verminderde uitstoot van gevaarlijke dampen. Voor MAG-lassen is de vermindering van het actieve gasgehalte (kooldioxide en zuurstof) in het beschermgas een mogelijkheid. Verder kan voor MAG- en MIG-lassen het aanpassen van de procesbeheersingsvariant (in de volksmond bekend als ‘pulseren’) worden gebruikt om rookvorming te verminderen. (Kijk hier voor meer informatie)
• Technische en organisatorische maatregelen: Uw werkplek moet zo zijn ontworpen en uitgerust dat uw veiligheid wordt bevorderd en ondersteund. Naast het kiezen van lastechnieken, apparatuur en lasmateriaal die een verminderde blootstelling ondersteunen, moet uw werkgever waarborgen dat er een functionerende luchtafzuiging direct bij de emissiebron en een adequate algemene ventilatie aanwezig is, ook bij lastaken in besloten ruimten. Voor MAG-, MIG- en TIG-lassen is het gebruik van een lasmachine met ingebouwde rookafzuiging de meest efficiënte manier om uw blootstelling te verminderen.
• Persoonlijke bescherming: Persoonlijke beschermingsmiddelen die door uw werkgever moeten worden verstrekt, omvatten gecertificeerde laskleding, handschoenen, oogbescherming en – indien nodig – ademhalingsbescherming. De persoonlijke beschermingsmiddelen moeten u passen, moeten functioneren en regelmatig worden onderhouden en gereinigd.
• Training en motivatie: Regelmatige instructie van uw werkgever moet een beschrijving bevatten van hoe u veilig kunt lassen en u motiveren om deze procedures consequent toe te passen. Als onderdeel van de instructie moet u worden geïnformeerd over mogelijke nieuwe gevaren, veranderende werkomstandigheden en daaropvolgende veiligheidsmaatregelen. Dit zal u kwalificeren om veilig te lassen.

Uw eigen plicht om uw eigen bescherming en die van uw collega’s te ondersteunen!

• Maatregelen die voortvloeien uit de risico analyse: U moet zich houden aan de regels en normen, vooral als het gaat om de positionering van luchtafzuiging en ventilatie. Even belangrijk zijn regels met betrekking tot de werk- en werkplekorganisatie en de omgang met gevaarlijke stoffen.
• Technische en organisatorische maatregelen: Pas alle technische en organisatorische maatregelen toe door gebruik te maken van de bronaanzuiging en te zorgen voor voldoende ventilatie. Positioneer uzelf zo dat u zich niet direct in het pad van de lasrook bevindt. Gebruik alle mogelijke middelen om de lasrook bij de bron af te zuigen. U moet bijvoorbeeld de boog afschermen door een lasschild te gebruiken en werkzaamheden in gesloten compartimenten voorkomen. Indien mogelijk, schroef het te lassen onderdeel los en las het in een beter geventileerde ruimte.
• Controleer en draag persoonlijke beschermingsmiddelen: Voordat u uw persoonlijke beschermingsmiddelen aantrekt, controleert u de functionaliteit ervan en eenmaal uitgerust gebruikt u de kleding, ademhalingsbescherming, handschoenen en oogbescherming alleen op de manier waarvoor ze bedoeld zijn. Beschermende kleding moet goed passen, zodat bijvoorbeeld bij repetitieve taken vonkdruppels zich niet in de plooien kunnen verzamelen.
• Risico’s vroegtijdig herkennen en preventief handelen: U reageert direct wanneer u merkt dat iets niet goed werkt, zoals bijvoorbeeld wanneer luchtafzuiging ontbreekt of slecht is. Dit is ook relevant als u ongebruikelijke dampen, beschadigde draden of defecte apparatuur tegenkomt, risicovol gedrag van collega’s of onvoldoende veiligheidsafstand opmerkt.

Boodschap meenemen

De impact van lasrook, metaaldeeltjes en stof, gassen en andere gezondheidsrisico’s die kunnen worden ingeademd, is ernstig. Met uw actieve steun en consequente naleving van veiligheidsmaatregelen worden gezondheidsrisico’s effectief verminderd en wordt de veiligheid op uw werkplek vergroot. Dit houdt vooral in dat u de geldende veiligheids- en hygiënevoorschriften (voor eten, drinken en roken) in acht neemt en instructies van uw werkgever opvolgt. Gebruik lastechnieken met verminderd gevaar en zorg er vooral voor dat de luchtafzuiging bij de bron optimaal is, naast een goede ventilatie van de werkplek. Draag altijd de verplichte veiligheidsuitrusting en meld elk gevaar dat u waarneemt onmiddellijk.

Zorg nu en in de toekomst voor uw gezondheid door altijd veilig en beschermd te werken, aangezien uw veiligheid de prioriteit is van u en uw werkgever!