Sustanzi karċinoġeniċi, jew karċinoġeni, huma aġenti li jikkawżaw il-kanċer. Eżempju magħruf sew huwa l-asbestos, sustanza li hija responsabbli għal eluf ta’ vittmi li jsofru u jmutu minħabba l-espożizzjoni għall-partiċelli tal-asbestos. Ħafna sustanzi karċinoġeniċi oħra huma inqas magħrufa, iżda jekk jogħġbok innota: anke prodotti naturali, bħat-trab tal-injam iebes, jistgħu jikkawżaw il-kanċer. Kun żgur li taf bhiex taħdem!
Tipi ta’ sustanzi karċinoġeniċi
L-aġenti li jikkawżaw il-kanċer jimmanifestaw ruħhom f’forom differenti:
- Dehra: Aġenti karċinoġeniċi jistgħu jinstabu fi prodotti li jintużaw f’kumpaniji, inklużi varjanti kimiċi bħal ċerti pestiċidi u żebgħa industrijali. Iżda jistgħu jkunu wkoll ir-riżultat ta’ proċess (karċinoġeni ġġenerati mill-proċess) bħal emissjonijiet tad-diżil jew dħaħen tal-iwweldjar.
- Xi karċinoġeni jistgħu jiġu inalati u jistgħu jidħlu, pereżempju, fid-demm u fl-organi, inkluż il-moħħ. Oħrajn jistgħu jidħlu mill-ġilda. Ladarba l-karċinoġeni jkunu daħlu fil-ġisem, jistgħu jagħmlu ħsara lid-DNA tal-ħaddiema jew ibiddlu l-modi kif jaħdmu u jirreplikaw iċ-ċelloli tal-ġisem. Dan jista’ jwassal għall-kanċer u problemi oħra tas-saħħa.
- Prodotti naturali: Anke prodotti naturali jistgħu jikkawżaw kanċer f’każ ta’ espożizzjonijiet għoljin u twal, bħat-trab tal-injam iebes u s-silika u l-kwarz f’ċerti tipi ta’ ġebel.
Iċċekkja l- iskedi informattivi għal dettalji dwar sustanzi karċinoġeniċi differenti.
Leġiżlazzjoni dwar sustanzi karċinoġeniċi
Biex tipproteġi lill-ħaddiema mill-espożizzjoni għal aġenti li jikkawżaw il-kanċer, l-UE fasslet id-Direttiva dwar karċinoġeni, mutaġeni jew sustanzi tossiċi għar-riproduzzjoni . F’din id-direttiva huma preskritti l-proċeduri li ġejjin:
- Evalwazzjoni tar-riskju: Min iħaddem għandu jivverifika u jimmaniġġja r-riskju li wieħed ikun espost għal sustanzi li jikkawżaw il-kanċer, mutaġeni (li jibdlu l-ġeni), jew riprotossiċi (ħsara riproduttiva) (CMR). Din il-verifika għandha ssir regolarment.
- Miżuri ta’ prevenzjoni: Il-ħaddiema m’għandhomx ikunu esposti għal CMR. Min iħaddem għandu juża sustanzi aktar sikuri jekk possibbli. Jekk l-użu ta’ sistema magħluqa mhux possibbli, l-espożizzjoni għandha tiġi minimizzata. L-espożizzjoni m’għandhiex taqbeż il-limitu permess ta’ sustanza li tikkawża l-kanċer (aqra aktar: il-prinċipju STOP).
- Informazzjoni u taħriġ: Min iħaddem għandu jagħti taħriġ xieraq dwar ir-riskji għas-saħħa, kif tevita l-espożizzjoni, ir-regoli tal-iġjene, it-tagħmir protettiv, u x’għandu jsir f’każ ta’ inċidenti.
- Sorveljanza tas-saħħa: Jekk jiġi stabbilit valur ta’ limitu bijoloġiku (ara hawn taħt), ikunu meħtieġa kontrolli tas-saħħa. Il-ħaddiema għandhom jiġu mgħarrfa dwar dan qabel ma jibdew il-kompitu riskjuż.
Limiti ta’ espożizzjoni relatata max-xogħol
L-awtoritajiet regolatorji fil-livelli tal-UE u nazzjonali jistabbilixxu limiti għall-espożizzjoni għal sustanzi perikolużi, bħal karċinoġeni. Dawn il-limiti ta’ espożizzjoni relatati max-xogħol (OELs) huma valuri regolatorji li jindikaw livelli ta’ espożizzjoni li huma kkunsidrati sikuri (ibbażati fuq is-saħħa) għal sustanza kimika fl-arja fuq il-post tax-xogħol. Essenzjalment, dawn iservu bħala standards ta’ sigurtà biex jipproteġu s-saħħa tal-ħaddiema. Jekk jogħġbok iċċekkja l- iskedi informattivi għall-espożizzjoni relatata max-xogħo.
L-informazzjoni f’din il-paġna ġiet derivata mill-websajts li ġejjin:
