Een nieuwe studie onder leiding van het Barcelona Institute for Global Health (ISGlobal), uitgevoerd in samenwerking met het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA), toont aan dat een aanzienlijk deel van de werknemers in de gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening in Europa regelmatig wordt blootgesteld aan stoffen en omstandigheden die verband houden met kanker.
Het onderzoek, gepubliceerd in het European Journal of Public Health, is gebaseerd op gegevens van de Workers’ Exposure Survey (WES), de eerste enquête in zijn soort die in Europa is uitgevoerd. Tussen 2022 en 2023 hielden onderzoekers 24.402 telefonische interviews met werknemers in Finland, Frankrijk, Duitsland, Hongarije, Ierland en Spanje, waarbij gebruik werd gemaakt van een taakgerichte vragenlijst om de blootstelling aan 24 erkende risicofactoren voor kanker te schatten.
De bevindingen zijn opvallend: 29,5% van de werknemers in de sector gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening rapporteerde blootstelling aan ten minste één risicofactor voor kanker tijdens hun laatste werkweek, en 7,8% was blootgesteld aan twee of meer. De sector is een van de grootste in Europa en biedt werk aan ongeveer 21,6 miljoen mensen, oftewel ruwweg 11% van de totale beroepsbevolking.
Ioniserende straling en uitlaatgassen van dieselmotoren
De meest gerapporteerde blootstellingen waren ioniserende straling (7,4%), uitlaatgassen van dieselmotoren (6,2%), UV-straling van de zon (6,1%), formaldehyde (5,2%) en benzeen (4,8%). Formaldehyde en ethyleenoxide, die beide veel worden gebruikt voor desinfectie en sterilisatie, waren de stoffen die het vaakst in verband werden gebracht met hoge blootstellingsniveaus, wat wijst op routinematige infectiebeheersingspraktijken als een ondergewaardeerde bron van risico.
Volgens Michelle Turner, ISGlobal-onderzoeker en hoofdauteur van de studie, hebben risico’s verbonden aan de blootstelling aan carcinogenen in de sector gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening historisch gezien minder aandacht gekregen dan in andere industrieën. De auteurs betogen dat preventiestrategieën beter moeten worden afgestemd op de reële werkomstandigheden in dit vakgebied, in plaats van te worden gemodelleerd naar industriële sectoren met een hogere profilering.
Beschermende maatregelen
De taakgerichte aanpak van de studie, waarbij werknemers werd gevraagd de specifieke activiteiten te beschrijven die zij uitvoerden in plaats van alleen af te gaan op functietitels, maakte het ook mogelijk om te beoordelen hoe consequent beschermende maatregelen werden gebruikt, waarbij concrete gebieden werden belicht waar de veiligheid op de werkplek zou kunnen worden versterkt.
Beroepsmatige blootstelling aan carcinogenen blijft een van de belangrijkste oorzaken van werkgerelateerde kanker in de EU, waarbij kanker verantwoordelijk is voor ongeveer 100.000 werkgerelateerde sterfgevallen per jaar. De bevindingen van de WES onderstrepen dat werknemers in de gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening meer aandacht verdienen in het beleid en de praktijk van kankerpreventie in heel Europa.
- Lees meer over blootstellingsrisico’s voor verpleegkundigen in onze sectie over beroepen.
