Bijna 47 miljoen werknemers in de EU zijn tijdens hun laatste werkweek mogelijk blootgesteld aan ten minste één risicofactor voor kanker, zo blijkt uit de enquête over blootstelling van werknemers (Workers’ Exposure Survey, WES) over risicofactoren voor kanker op het werk in Europa, uitgevoerd door het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA). De enquête brengt aanzienlijke lacunes in de preventie aan het licht en onderstreept de dringende behoefte aan gerichte, op feiten gebaseerde interventies om de gezondheid van werknemers te beschermen en de last van beroepskanker in heel Europa te verminderen.
Blootstellingspercentages en verschillen tussen werknemers
- De meest voorkomende blootstellingen zijn: ultraviolette zonnestraling, uitlaatgassen van dieselmotoren, benzeen, Respirabel kristallijn silica en Formaldehyde.
- In tegenstelling tot blootstelling aan andere industriële chemicaliën is blootstelling aan formaldehyde meer verspreid onder de beroepsbevolking (6,4% van alle werknemers is waarschijnlijk blootgesteld). De omstandigheden van deze blootstelling zijn heel divers, bijvoorbeeld bij het werken met lijm of multiplex, tijdens brandbestrijding of het openen van zeecontainers.
- Blootstelling aan houtstof springt eruit onder de risicofactoren voor kanker in het onderzoek: de helft van de getroffen werknemers werd in de afgelopen werkweek blootgesteld aan hoge doses stof (1,6% van alle werknemers).
- Ongeveer 11,1% van de werknemers wordt blootgesteld aan minstens één van de 24 onderzochte stoffen.
- Meervoudige blootstelling komt ook vaak voor: 26,1% van de werknemers werd waarschijnlijk blootgesteld aan ten minste twee risicofactoren voor kanker binnen dezelfde week.
- Oudere werknemers zijn vaker blootgesteld aan meerdere risicofactoren, maar in mindere mate dan andere werknemers.
- Zelfstandigen en tijdelijke werknemers worden vaak geconfronteerd met hogere blootstellingspercentages, terwijl de blootstellingspatronen ook verschillen tussen mannen en vrouwen, afhankelijk van de sector en het soort werk.
Preventie- en controlemaatregelen
De enquête, die tussen september 2022 en februari 2023 in 6 EU-landen wordt uitgevoerd, onderzoekt ook hoe werkplekken de blootstellingsrisico’s beheren. Het gebruik van controlemaatregelen zoals ventilatie, gesloten systemen en persoonlijke beschermingsmiddelen varieert sterk. Sommige sectoren, waaronder chemische laboratoria, maken melding van een consequent gebruik van technische controlemaatregelen. In veel andere sectoren worden de controlemaatregelen slechts af en toe of helemaal niet gebruikt. Zo meldde meer dan twee derde van de werknemers die tijdens het onderhoud van voertuigen werden blootgesteld aan de uitlaatgassen van dieselmotoren geen beschermende maatregelen te nemen.
Deze bevindingen onderstrepen de noodzaak van een betere en consistentere uitvoering van technische, organisatorische en persoonlijke beschermingsmiddelen, volgens de vastgestelde preventiehiërarchie.
