Solunabilir Kristalin Silika hakkındaki gerçekler

Avrupa Birliği’nde yaklaşık 5 milyon çalışanın kristal silika tozuna maruz kaldığı tahmin edilmektedir. Maden, İnşaat ve bazı diğer sektörlerde, maden tozları çevresel akciğer hastalıkları açısından en büyük riski oluşturmaktadır.

Solunabilir Kristalin Silika (RCS), IARC tarafından Grup 1 carcinogen olarak sınıflandırılmıştır; bu, maddenin insanlarda kesin bir kanser nedeni olarak kabul edildiği anlamına gelir. RCS, uzun süreli exposure durumunda ciddi solunum yolu hastalıklarına ve hatta akciğer kanserine yol açabilir; bu risk, tozun solunmasıyla ortaya çıkar.

Risklerin oluştuğu yerler

Silika tozuna maruz kalma, esas olarak yüzey ve yeraltı madenciliğinde ile inşaat sektöründe (İnşaat Mühendisliği ve yeraltı mühendisliği) görülmektedir. Yeraltı mühendisliği alanında, hafriyat, kaya inşaatları ve tünel açma alanları özellikle dikkat çekmektedir. Ayrıca, kristal silikanın hammadde olarak kullanıldığı sektörler arasında çimento endüstrisi, kimya, seramik ve cam endüstrisi (cam eritme kumu), döküm endüstrisi (döküm kumu) ile kauçuk, plastik ve boya endüstrisi (dolgu maddesi) sayılabilir. Tarım veya bahçecilikte de solunabilir kristalin silika içerebilecek büyük ölçekli toz emisyonları meydana gelebilir. Çoğu durumda, çalışanlar en fazla dokuz çalışanı olan mikro işletmelerde istihdam edilmektedir.

Silika tozu, esas olarak silika içeren minerallerin bulunduğu hammaddelerin çıkarılması ve işlenmesi sırasında ortaya çıkar. Ayrıca silika tozu, kaya, beton, asfalt, harç, tuğla ve seramik ürünlerin kesilmesi, testereyle kesilmesi, delinmesi, taşlanması ve kırılması gibi (çoğunlukla mekanize ve yüksek hızlı) işleme faaliyetleri sonucunda da oluşur. Diğer faaliyetler arasında kristal silika içeren kuru malzemelerin taşınması, karıştırılması veya kürekle taşınması yer alır; ayrıca kum veya cam ile basınçlı hava püskürtme gibi işlemler de silika tozunun salınmasına neden olabilir.

Zaten çökmüş olan toz, araçlar veya rüzgârın etkisiyle tekrar havaya karışabilir ve bu durum inşaat alanında bulunan kişileri de maruz bırakabilir.

Madde hakkında daha fazla bilgi

Kristal silika veya silikon dioksit, yerkabuğundaki en yaygın ikinci mineraldir. Çoğu kayada değişen miktarlarda bulunur ve dünyadaki kum yataklarının büyük bir kısmını oluşturur. Ayrıca kil içinde daha az miktarlarda da bulunur. Silikon dioksitin bağlandığı ürünler tehlikeli değildir. Ancak, silika içeren ürünlerin çıkarılması ve işlenmesi sırasında, yani patlatma, kesme, yontma, delme, taşlama vb. işlemler sırasında, akciğerlere girerek onları tehlikeye atabilecek küçük parçacıklar oluşabilir (“Solunabilir Kristalin Silika”).

AB’de şu anda 100 µg/m³ (Zaman Ağırlıklı Ortalama) olan bağlayıcı mesleki exposure sınırı yürürlükte olmakla birlikte, şu anda gözden geçirilmektedir.

Ortaya çıkabilecek tehlikeler

Kristal silika tozunun solunmasından kaynaklanan başlıca sağlık etkisi, silikozun gelişmesidir. Silikoz, solunan silika tozu nedeniyle akciğerlerde oluşan kalıcı skarlaşmadır. Fiziksel efor sırasında, bazen dinlenme sırasında nefes darlığına dönüşen solunum güçlükleri ortaya çıkar. Bazı kişilerde balgamlı veya balgamsız öksürük de görülür. Silikozun erken belirtileri arasında solunum yolu enfeksiyonlarına yatkınlık da yer alabilir. Solunabilir Kristalin Silikanın akciğer kanserine tam olarak nasıl yol açtığı belirsizdir; en olası neden, akciğerlerde toz birikmesidir. Toksik yapısı nedeniyle vücudun doğal savunma mekanizmaları tozu uzaklaştırmakta zorlanır, bu nedenle toz akciğer dokusunda kalır ve sürekli iltihaplanmaya neden olur.

Yapabilecekleriniz

En iyi çözüm, örneğin düşük tozlu ürünler (ör. torbalı ürünler yerine silo ürünleri) kullanarak, alternatif çözümler yoluyla partikül maddelerin oluşumunu önlemektir. Alternatif çözüm mümkün değilse, silika tozuna exposure önlenmeli veya en azından azaltılmalıdır. Toz önleme veya azaltma, düşük tozlu çalışma yöntemleri ve emişli veya ıslak işleme ile çalışan makineler kullanılarak sağlanabilir. Çalışma alanlarını ve odalarını düzenli olarak temizleyin, toz birikimlerini önleyin ve en önemlisi temizlik sırasında tozu tekrar havalandırmayın (yani kuru süpürme veya üfleme yapmayın, toz emiciler veya vakumlu süpürgeler kullanın). Toz oluşumu olup olmadığını ve risk yönetimi önlemlerinin uyarlanması gerekip gerekmediğini sürekli olarak izleyin.

Tozun yoğun olduğu faaliyetlerde, üçüncü kişilerin tozla temas etmesini önlemek amacıyla çalışma alanları, işlerin sırayla yürütülebileceği ayrı bölümlere ayrılmalıdır.

Kişisel koruma donanımı (solunum koruyucuları), kullanıcıyı zararlı toz, buhar veya gazların solunmasından korumak için teknik önlemlerin yetersiz kaldığı durumlarda, yalnızca son çare olarak kullanılmalıdır. Bununla birlikte, bazı işyerleri veya iş görevleri için solunum koruyucusu tek pratik çözüm olabilir.