Madwar 10,000 sa 33,000 ħaddiem fl-UE huma esposti għall-akrilonitril fil-postijiet tax-xogħol tagħhom. L-inalazzjoni hija kkunsidrata bħala r-rotta primarja ta’ espożizzjoni għalkemm il-ħaddiema jistgħu jiġu esposti permezz ta’ kuntatt mal-ġilda kif ukoll l-akrilonitril jista’ jippenetra faċilment il-ġilda.

L-akrilonitril huwa kklassifikat bħala Karċinoġeniku Kategorija 1B (skont ir-regolament CLP), li jfisser li huwa preżunt li għandu potenzjal karċinoġeniku għall-bnedmin, abbażi ta’ evidenza mill-annimali. L-espożizzjoni għall-akrilonitril tista’ tikkawża kanċer tal-pulmun u hemm evidenza li l-akrilonitril jista’ tikkawża kanċer tal-bużżieqa tal-awrina.

Fejn iseħħu r-riskji

L-użu primarju tal-akrilonitril huwa bħala l-materja prima għall-manifattura ta’ fibri tat-tessuti akriliċi u modakriliċi. Użi ewlenin oħra jinkludu l-manifattura ta’ kimiċi, prodotti tal-gomma u prodotti tal-plastik; l-akrilonitril u l-istirene jintużaw ukoll flimkien fil-produzzjoni ta’ reżini stirene-akrilonitril (SAN) u akrilonitril-butadiene-stirene (ABS).

Aktar dwar is-sustanza

F’temperatura u pressjoni normali, l-akrilonitril huwa likwidu ċar u bla kulur li għandu riħa qawwija. Ammonti żgħar ta’ akrilonitril jiġu rilaxxati waqt il-kombustjoni ta’ materja tal-pjanti bħal bijomassa, injam u tabakk. L-akrilonitril jintuża ħafna fis-setturi tal-inġenji tal-ajru, tad-difiża, tal-ajruspazju u tal-karozzi.

Perikli li jistgħu jseħħu

Meta jiġi assorbit man-nifs jew permezz ta’ kuntatt mal-ġilda, il-mira primarja għat-tossiċità hija s-sistema nervuża ċentrali.

L-akrilonitril jista’ wkoll jirrita lokalment il-ġilda, l-għajnejn u l-apparat respiratorju, u jikkawża sensibilizzazzjoni tal-ġilda. Parti minn din it-tossiċità hija dovuta għall-metaboliżmu tal-akrilonitril għal ċjanur.

F’livelli ogħla ta’ espożizzjoni, l-akrilonitrile huwa assoċjat ukoll ma’ effetti oħra bħal dgħufija fir-riġlejn, diffikultà biex tieħu n-nifs, sturdament, indeboliment fil-ġudizzju, ċjanożi u dardir, sa kollass, nifs irregolari u konvulżjonijiet, skont id-doża u t-tul ta’ żmien tal-espożizzjoni.

L-espożizzjoni akuta permezz ta’ inalazzjoni għal forom likwidi jew ta’ fwar ta’ akrilonitril (li ħafna drabi sseħħ bħala riżultat ta’ rilaxx aċċidentali) ġiet assoċjata ma’ firxa ta’ effetti inkluż irritazzjoni tal-membrani mukużi tal-imnieħer, l-għajnejn u l-apparat respiratorju ta’ fuq.

Fir-rigward tal-perjodu ta’ latenza bejn l-espożizzjoni u l-kanċer tal-moħħ relatat mal-akrilonitrile, perjodu ta’ latenza ta’ 30 sena.

Dak li tista’ tagħmel

Fil-post tax-xogħol, l-aktar mod effettiv biex tiġi evitata l-espożizzjoni huwa permezz tas-sostituzzjoni tal-akrilonitrile, pereżempju fil-manifattura tal-ABS dan jista’ jiġi sostitwit bil-metakrilonitrile (2-metil-2-propene-nitrile). Fejn is-sostituzzjoni tal-akrilonitrile ma tkunx possibbli u l-użu tal-akrilonitrile ma jistax jiġi evitat, iridu jittieħdu miżuri biex titnaqqas l-espożizzjoni.

L-aktar mod effettiv biex tiġi evitata l-espożizzjoni għall-akrilonitril huwa li jiġu żviluppati u użati sistemi magħluqa. Fejn dan mhux possibbli, għandhom jiġu implimentati miżuri tekniċi bħal ventilazzjoni lokali effettiva tal-egżost, supplimentati b’ventilazzjoni tajba tal-post tax-xogħol kif ukoll il-verifika tal-effettività tagħhom biex jiġi żgurat li l-espożizzjoni tiġi minimizzata kemm jista’ jkun teknikament possibbli.

Implimenta evalwazzjonijiet regolari tal-espożizzjoni biex tivverifika jekk il-miżuri protettivi tiegħek humiex effettivi jew jekk hemmx bżonn li jittieħdu aktar azzjonijiet. Il-ħaddiema jeħtieġ li jkunu konxji tal-effetti tal-espożizzjoni u għandhom jiġu mħarrġa regolarment dwar il-miżuri ta’ kontroll meħtieġa biex jaħdmu b’mod sikur bl-akrilonitril biex jipprevjenu l-espożizzjoni. Huwa rakkomandat li tinvolvi tabib.

Kun żgur li l-ħaddiema jkollhom tagħmir protettiv personali adegwat, bħal ħwejjeġ u ingwanti protettivi, jekk meħtieġ. It-tagħmir protettiv personali m’għandux jintuża bħala l-unika miżura preventiva. Kemm jista’ jkun mill-miżuri tekniċi u organizzattivi msemmija hawn fuq iridu jkunu ġew implimentati minn qabel. Kun żgur li jintuża t-tagħmir protettiv personali t-tajjeb, bħal protezzjoni għall-għajnejn u l-wiċċ, ingwanti, ħwejjeġ protettivi u protezzjoni għan-nifs. Barra minn hekk, meta tagħżel it-tagħmir, trid titqies l-anatomija tal-ħaddiema li se jużawh u, fil-każ ta’ tagħmir protettiv respiratorju bbażat fuq l-aġġustament tal-wiċċ, huwa rakkomandat ħafna li jsir test tal-adattament fuq kull persuna. Barra minn hekk, il-ħaddiema kollha għandhom jingħataw struzzjonijiet biex jaħslu idejhom sew qabel ma jieħdu pawża jew jidħlu f’żona oħra, u biex jaħslu lilhom infushom u jibdlu ħwejjiġhom fi tmiem kull xift.

It-tagħmir protettiv personali għandu jintuża biss bħala l-aħħar għażla u għandu jiġi kkunsidrat biss temporanjament, wara li jkunu ġew eżawriti s-soluzzjonijiet tekniċi possibbli. Il-ħaddiema għandhom jirċievu t-taħriġ u l-informazzjoni meħtieġa għall-użu u l-manutenzjoni korretti tal-PPE.

Referenzi:, CLP, IARC, evalwazzjoni tal-Impatt, RAC