Skont l-aktar stimi reċenti, madwar 20,000 ħaddiem fl-UE huma potenzjalment esposti għall-berillju. Il-berillju għandu klassifikazzjoni armonizzata skont ir-regolament CLP bħala Karċinoġeniku Kategorija 1B, li jfisser li probabbilment jikkawża kanċer tal-pulmun fil-bnedmin.

Il-berillju jista’ jikkawża wkoll sensittività tal-ġilda u Mard Kroniku tal-Berillju. Ir-rotot primarji ta’ espożizzjoni umana għall-berillju u l-komposti tiegħu huma permezz tan-nifs ta’ trab u dħaħen u permezz ta’ kuntatt mal-ġilda ma’ prodotti li fihom il-berillju.

Fejn iseħħu r-riskji

Il-proċessi bl-ogħla espożizzjoni preżunta huma t-tidwib, it-tferrigħ u x-xogħol bis-sħana kif ukoll it-tħin mekkaniku tal-ligi tal-berillju. L-impjiegi b’riskju għoli ta’ espożizzjoni għall-berillju huma dawk li jagħmlu u jiffabbrikaw il-ligi tal-berillju, ħaddiema taċ-ċeramika, tekniċi tal-missili, ħaddiema tar-reatturi nukleari, u ħaddiema tat-tagħmir elettriku, elettroniku u ottiku. Hemm ukoll riskji għall-ikkastjar ta’ metalli mhux ferrużi u t-trasformazzjoni primarja tar-ram, u, fil-każ tal-produzzjoni tal-aluminju, l-espożizzjoni tista’ tkun ikkawżata mill-kontenut tal-berillju tal-boksajt. L-espożizzjoni relatata max-xogħol tista’ twassal ukoll għal espożizzjoni fid-dar għall-berillju fuq il-ħwejjeġ tax-xogħol, għalkemm f’xi pajjiżi, it-teħid tal-ħwejjeġ id-dar huwa pprojbit.

Aktar dwar is-sustanza

Il-berillju huwa metall ħafif b’punt tat-tidwib mhux tas-soltu għoli u proporzjon bejn is-saħħa u l-piż. Huwa l-eħfef mis-sustanzi solidi u kimikament stabbli kollha. Il-metall pur tal-berillju u l-ligi tiegħu mar-ram u l-aluminju jintużaw fl-industrija tal-inġenji tal-ajru u f’vetturi spazjali, f’reatturi nukleari u f’komponenti tal-awdjo. Komposti inorganiċi tal-berillju b’ossidu, klorur, fluworidu, idrossidu, sulfat u nitrat isibu l-użi tagħhom f’ħafna applikazzjonijiet oħra.

Perikli li jistgħu jseħħu

Meta trab li fih il-berillju jiġi inalat, jista’ jikkawża qtugħ ta’ nifs, sogħla, għeja, telf ta’ piż, deni u għaraq bil-lejl. F’każijiet severi jista’ jkun fatali jekk jiġi inalat u tossiku jekk jinbela’. Espożizzjoni fit-tul tista’ tikkawża marda akuta jew kronika tal-berillju, marda progressiva tal-pulmun, jew saħansitra kanċer tal-pulmun. Is-sensitizzazzjoni tal-berillju tista’ tirriżulta minn inalazzjoni jew espożizzjoni tal-ġilda għat-trab, id-dħaħen, iċ-ċpar jew is-soluzzjonijiet tal-berillju.

Il-perjodu ta’ latenza tal-kanċer relatat mal-berillju jvarja minn 15 sa 25 sena.

Dak li tista’ tagħmel

L-aktar mod effettiv biex tiġi evitata l-espożizzjoni huwa li jintużaw alternattivi mingħajr berillju jew b’konċentrazzjoni aktar baxxa ta’ berillju. Jekk il-prodotti li fihom il-berillju ma jistgħux jiġu sostitwiti, l-espożizzjoni għall-berillju u l-komposti tiegħu għandha titnaqqas permezz ta’ kontrolli tal-inġinerija (eż. użu f’sistemi magħluqa, ventilazzjoni lokali tal-egżost fejn jistgħu jseħħu emissjonijiet). Uża biss vacuum cleaner jew tindif bl-imxarrab tat-tagħmir u l-uċuħ tal-art tax-xogħol (magni, art). Perjodikament wettaq kejl rappreżentattiv tal-espożizzjoni sabiex ikun magħruf meta u fejn għandha tittieħed azzjoni. Għamel lill-ħaddiema kontinwament konxji tal-effetti tal-espożizzjoni u ħeġġiġhom jirrappurtaw dwar sintomi bikrija. Huwa rakkomandat li jiġi involut tabib tax-xogħol.

Barra minn hekk, ħarreġ lill-ħaddiema dwar il-perikli, il-prattiki tax-xogħol sikuri u dwar miżuri effettivi ta’ iġjene. Issupplimenta dan b’tagħmir protettiv personali fejn kontrolli fattibbli mhumiex biżżejjed biex inaqqsu l-espożizzjonijiet taħt il-limiti ta’ espożizzjoni. It-tagħmir protettiv personali għandu jintuża biss bħala l-aħħar għażla, wara li jkunu ġew ippreżentati s-soluzzjonijiet tekniċi possibbli. Il-ħaddiema għandhom ukoll jaħslu wiċċhom, idejhom u dirgħajnhom qabel ma jieklu, ipejpu, jew japplikaw il-kożmetiċi. Kuntatt fit-tul mal-ġilda mat-trab li fih il-berillju għandu jiġi evitat f’kull ħin.

Referenzi: CLP, IARC, CDC, CAREX, OSHA, NIOSH, KE, BeST