De feiten over Berylliumverbindingen

Volgens de meest recente schattingen worden ongeveer 20.000 werknemers in de EU mogelijk blootgesteld aan beryllium. Beryllium is krachtens de Verordening Classificatie, labeling en verpakking (CLP) geharmoniseerd ingedeeld als carcinogeen van categorie 1B, wat betekent dat het bij mensen waarschijnlijk longkanker veroorzaakt.

Beryllium kan ook huidsensibilisatie en chronische berylliumziekte veroorzaken. De voornaamste manieren van menselijke blootstelling aan beryllium en berylliumverbindingen zijn door inademing van stof en rook en door huidcontact met berylliumhoudende producten.

Waar komen risico’s voor?

De processen waarbij de blootstelling naar verwachting het grootst is, zijn het smelten, gieten en heetwerk, evenals het mechanisch slijpen van berylliumlegeringen. Beroepen met een hoog risico op blootstelling aan beryllium zijn onder meer producenten en verwerkers van berylliumlegeringen, keramiekarbeiders, rakettechnici, werknemers in kernreactoren en werknemers in de elektriciteits-, elektronica- en optische apparatuurindustrie. Er zijn ook risico’s bij het gieten van non-ferrometalen en de primaire koperverwerking, en bij de aluminiumproductie kan blootstelling worden veroorzaakt door het berylliumgehalte in bauxiet. Blootstelling op het werk kan ook leiden tot blootstelling aan beryllium thuis via werkkleding, hoewel het in sommige landen verboden is om werkkleding mee naar huis te nemen.

Meer over de stof

Beryllium is een licht metaal met een ongewoon hoog smeltpunt en sterkte-gewichtsverhouding. Het is het lichtste van alle vaste, chemisch stabiele stoffen. Zuiver berylliummetaal en zijn legeringen met koper en aluminium worden gebruikt in de vliegtuigindustrie en ruimtevoertuigen, kernreactoren en audio-onderdelen. Anorganische berylliumverbindingen met oxide, chloride, fluoride, hydroxide, sulfaat en nitraat vinden hun toepassingen in tal van andere toepassingen.

Vanaf 11 juli 2026 geldt een bindende EU-grenswaarde voor beroepsmatige blootstelling van 0,0002 mg/m³.

Gevaren die kunnen optreden

Inademing van berylliumhoudend stof kan kortademigheid, hoesten, vermoeidheid, gewichtsverlies, koorts en nachtelijk zweten veroorzaken. In ernstige gevallen kan het dodelijk zijn bij inademing en giftig bij inslikken. Langdurige blootstelling kan acute of chronische berylliumziekte veroorzaken, een progressieve longziekte of zelfs longkanker. Berylliumovergevoeligheid kan het gevolg zijn van inademing of blootstelling van de huid aan berylliumstof, -rook, -nevel of -oplossingen.

De latentietijd van berylliumgerelateerde kanker varieert van 15 tot 25 jaar.

Wat u kunt doen

De meest effectieve manier om blootstelling te voorkomen is het gebruik van berylliumvrije alternatieven of alternatieven met een lagere berylliumconcentratie. Als berylliumhoudende producten niet vervangen kunnen worden, moet de blootstelling aan beryllium en berylliumverbindingen gereduceerd worden door technische maatregelen (bijv. gebruik in gesloten systemen, plaatselijke afzuiging waar emissies kunnen optreden). Reinig apparatuur en werkvloeren (machines, vloer) uitsluitend met een stofzuiger of nat. Voer regelmatig representatieve blootstellingsmetingen uit, zodat duidelijk is wanneer en waar maatregelen moeten worden genomen. Maak werknemers voortdurend bewust van de gevolgen van blootstelling en moedig hen aan om vroege symptomen te melden. Het wordt aanbevolen om een bedrijfsarts in te schakelen.

Geef werknemers bovendien voorlichting over gevaren, veilige werkmethoden en effectieve hygiënemaatregelen. Vul dit aan met Persoonlijke beschermingsmiddelen wanneer de beschikbare beheersmaatregelen niet volstaan om de blootstelling onder de blootstellingsgrenzen te houden. Persoonlijke beschermingsmiddelen mogen alleen als laatste redmiddel worden gebruikt, nadat de mogelijke technische oplossingen zijn gepresenteerd. Werknemers moeten ook hun gezicht, handen en onderarmen wassen voordat ze eten, roken of cosmetica aanbrengen. Langdurig huidcontact met berylliumhoudend stof moet te allen tijde worden vermeden.

Bronnen: Classificatie, labeling en verpakking (CLP), IARC, CDC, CAREX, OSHA, NIOSH, EC, BeST