Fl-UE, huwa stmat li madwar miljun ħaddiem huma esposti għal żjut minerali bħala żjut tal-magna użati. Iż-żjut tal-magna użati huma kklassifikati bħala karċinoġeniċi għall-bnedmin (Grupp 1) mill-IARC, li jfisser li huma magħrufa li jikkawżaw kanċer tal-ġilda fil-bnedmin.

Ir-rotta ewlenija ta’ espożizzjoni, u li magħha huma relatati l-patoloġiji jew l-effetti avversi ewlenin, hija r-rotta dermali, li tfisser li l-espożizzjoni sseħħ meta l-ġilda tkun ikkontaminata biż-żjut minerali użati. L-espożizzjoni għal dan it-tip ta’ żjut tista’ tikkawża kanċer tal-ġilda. L-espożizzjoni permezz ta’ inalazzjoni mhijiex probabbli.

Fejn iseħħu r-riskji

Żjut tal-magna użati jistgħu jinstabu fil-vetturi jew makkinarju kollu b’magni tal-kombustjoni interna, bħal karozzi u mopeds, lokomotivi diesel, magni tal-vapuri, ajruplani u makkinarju portabbli inklużi serrieq tal-katina u magni tal-ħsad tal-ħaxix. Jistgħu jinstabu wkoll fejn jiġi mmaniġġjat l-iskart mill-manutenzjoni ta’ magni bħal dawn, jew għall-ipproċessar u r-rimi jew għall-użu mill-ġdid jew l-irkupru. Iż-żjut tal-magna użati tal-iskart jerġgħu jintużaw bħala addittivi fil-manifattura tas-siment u bħala sustanzi li jgħaqqdu fl-asfalt tal-gomma mfarrka għall-kostruzzjoni tat-toroq.

Il-ħaddiema li x’aktarx ikunu esposti għal żjut tal-magna użati huma dawk involuti fil-manutenzjoni, it-tiswija jew l-aġġustament ta’ dawn il-magni. B’mod partikolari, il-professjoni ta’ mekkanik tal-karozzi jew kwalunkwe tagħmir ieħor b’magna tal-kombustjoni, u operazzjonijiet li jinvolvu t-tneħħija taż-żejt tal-magna jew kuntatt ma’ partijiet mimlijin, se jkunu l-aktar f’riskju.

Professjonijiet oħra f’riskju minn espożizzjoni dermali għal żjut tal-magna użati huma dawk relatati mal-irkupru, ir-riġenerazzjoni jew ir-riċiklaġġ tal-iskart tal-vetturi, bħal ħaddiema tal-iscrapyards, maniġers tal-iskart inkarigati mill-ġbir taż-żjut tal-magna użati.

Aktar dwar is-sustanza

Iż-żjut minerali li ntużaw qabel f’magni b’kombustjoni interna huma prodotti tal-pitrolju raffinati b’addittivi kimiċi li jintużaw biex jilubrikaw u jkessħu l-partijiet li jiċċaqalqu fil-magna, kif ukoll biex jipproteġu l-metalli kontra l-korrużjoni.

Il-PAH (idrokarburi aromatiċi poliċikliċi) huma kkunsidrati bħala l-kawża tal-karċinoġeniċità. Iż-żjut minerali tal-magna mhux użati għandhom kontenut baxx ħafna ta’ PAH u għalhekk mhumiex ikkunsidrati bħala karċinoġeniċi; madankollu, waqt l-użu tagħhom f’magni b’kombustjoni interna, iseħħu bidliet fil-kompożizzjoni tagħhom, prinċipalment minħabba temperaturi ogħla u l-akkumulazzjoni ta’ residwi ta’ fjuwil mhux maħruq u prodotti ta’ kombustjoni, flimkien mal-preżenza ta’ arja.

Dawn il-bidliet fil-kompożizzjoni jwasslu għal żieda sinifikanti (fost speċi kimiċi oħra) fil-kontenut tal-PAH, li jżid il-periklu tal-użu taż-żjut. Il-kontenut tal-PAH jiżdied mat-tul ta’ żmien li ż-żejt jintuża fil-magna u wkoll bin-numru ta’ kilometri li jintużaw iż-żejt.

Perikli li jistgħu jseħħu

Meta l-ġilda tkun mimlija biż-żjut tal-magna użati, jew direttament jew permezz ta’ kuntatt ma’ ħwejjeġ imtebbgħin, jistgħu jseħħu irritazzjoni u reazzjonijiet allerġiċi. Ġew osservati wkoll effetti bħal ekżema, żejt żejjed fuq il-ġilda u akne. Barra minn hekk, kif imsemmi hawn fuq, l-espożizzjoni dermali għaż-żjut tal-magna użati ntwera li tikkawża kanċer tal-ġilda, osservat fl-iskrotu. Il-kanċer skrotali huwa marda rari, assoċjata biss ma’ espożizzjonijiet relatati max-xogħol. Kienet l-ewwel marda relatata max-xogħol li ġiet deskritta u kienet assoċjata mal-professjoni tat-tindif taċ-ċmieni.

Dak li tista’ tagħmel

L-aħjar soluzzjoni hija li tiġi kkontrollata l-espożizzjoni permezz tal-eliminazzjoni jew is-sostituzzjoni. Madankollu, peress li l-PAHs joriġinaw minn proċessi ta’ ħruq mhux faċli li din is-sustanza tiġi eliminata jew sostitwita. Għalhekk huwa essenzjali li s-sors jiġi magħluq biex titnaqqas l-espożizzjoni dermali, li tirriżulta l-aktar minn tnixxija, titjir jew uċuħ mimlija.

Għall-aktar kompiti komuni ta’ manutenzjoni tal-magna, l-għażla li tintuża sistema magħluqa mhijiex fattibbli peress li huwa meħtieġ intervent manwali uman mill-persuna li twettaq il-kompiti. Madankollu, jistgħu jiġu installati sistemi ta’ lembut biex jiġbru ż-żejt użat minn post qrib ħafna tal-ħruġ, li jipprevjenu t-titjir fuq il-ġilda, l-għajnejn, il-ħwejjeġ jew uċuħ fil-qrib. Il-kontenituri tal-ġbir għaż-żejt użat għandhom ikunu ddisinjati biex jipprevjenu t-tnixxija jew it-titjir.

L-istabbiliment u s-superviżjoni ta’ proċeduri ta’ mmaniġġjar sikur, kemm għaż-żejt innifsu kif ukoll għall-partijiet impregnati, inkluż l-użu ta’ ċraret għal assorbenti jew karti maħmuġin u kontenituri adattati li jżommu l-iskart, huma ta’ importanza partikolari.

Kull meta jsiru operazzjonijiet manwali li jistgħu jwasslu għal kuntatt mal-ġilda maż-żejt użat, għandhom jintlibsu ingwanti u nuċċalijiet protettivi, bħala regola ġenerali u skont it-tekniki speċifiċi użati u kif determinat mill-evalwazzjoni tar-riskju. L-ingwanti għandhom ikunu magħmula minn materjal impermeabbli għall-aġent, bħal vinil jew nitrile, u jkopru l-wiċċ kollu tal-id.
B’mod ġenerali, l-ingwanti li jintremew għandhom jintremew kull darba li l-ħaddiem ineħħihom. Fil-każ li jintużaw ingwanti li jistgħu jerġgħu jintużaw, għandhom jinħaslu sew qabel ma jitneħħew, biex jiġi evitat li l-idejn jittebbgħu mat-tneħħija u l-applikazzjoni mill-ġdid sussegwenti tal-ingwanta fuq ġilda kkontaminata. Madankollu, meta jintgħażel l-aktar tip xieraq ta’ ingwanta, għandha tingħata konsiderazzjoni dwar jekk humiex qed jiġu mmaniġġjati prodotti perikolużi oħra jew jekk huwiex meħtieġ li tiġi protetta kontra perikli oħra bħal ħruq, qatgħat, titqib, eċċ.

Għal xogħol ta’ manutenzjoni fejn il-vettura teħtieġ li tittella’ biex taċċessa l-qiegħ, huma meħtieġa nuċċalijiet protettivi biex jipproteġu l-għajnejn tal-ħaddiema mit-titjir. Jistgħu jintużaw ukoll viżieri tal-wiċċ.