Dostępne szacunki dotyczące liczby pracowników obecnie narażonych na działanie dibromku etylenu (1,2-dibromoetanu) w UE są bardzo skąpe. W 2006 r. oszacowano, że w całej UE, we wszystkich gałęziach przemysłu, na działanie dibromku etylenu narażonych było około 8 000 pracowników. Exposure related to work occurs primarily through inhalation of vapors and skin contact. Dibrom ethylene has a harmonized classification as a carcinogen of category 1B under the Rozporządzenie CLP (a carcinogen with a presumed carcinogenic effect). Przewidywanym skutkiem zdrowotnym przewlekłej ekspozycji pracowników na dibromek etylenu jest carcinogenność w miejscu kontaktu. U ludzi dibromek etylenu wywiera również wpływ na układ rozrodczy mężczyzn (pogorszenie kilku parametrów nasienia).
Gdzie występują zagrożenia
W przeszłości dibromek etylenu był stosowany przede wszystkim jako dodatek wychwytujący ołów w benzynie. Zastosowanie to straciło na znaczeniu po wprowadzeniu przez UE zakazu stosowania paliw zawierających ołów, choć dibromek etylenu jest nadal wykorzystywany jako środek wychwytujący ołów w paliwach lotniczych i wyścigowych. W przeszłości był on również szeroko stosowany w rolnictwie jako pestycyd oraz jako składnik środków do fumigacji gleby i ziarna.
Obecnie dibromek etylenu jest stosowany jako niepalny rozpuszczalnik do wosków, żywic i gum, w preparatach do zwalczania owadów oraz w preparatach barwiących. Służy również jako półprodukt w produkcji niektórych związków chemicznych organicznych, np. w syntezie bromku winylu.
Przemysł chemiczny jest sektorem o najwyższej exposycji do dibromku etylenu, a najbardziej narażonymi zawodami są operatorzy procesów chemicznych, produkcji partiami lub destylacji (np. konserwacja, recepturowanie, procesy technologiczne). Szczególne obawy budzą zadania związane z procesami mieszania i wulkanizacji. Narażenie może również wystąpić podczas przeprowadzania badań i analiz technicznych oraz w ramach badań naukowych i rozwoju (chemicy analitycy, technicy laboratoryjni itp.).
Więcej informacji o substancji
Dibromek etylenu to bezbarwna, ciężka ciecz o lekko słodkawym zapachu przypominającym chloroform. Jest rozpuszczalny w wodzie i mieszalny z większością rozpuszczalników organicznych. Dibromek etylenu pochodzi głównie z działalności człowieka. Dibromek etylenu charakteryzuje się wysoką mobilnością i może występować w wodach gruntowych. W całej Unii Europejskiej obowiązuje wiążąca wartość graniczna narażenia zawodowego wynosząca 0,8 mg/m³ w powietrzu.
Potencjalne zagrożenia dla zdrowia
Professional exposure to dibromek etylenu occurs mainly through inhalation of vapors. Dibromek etylenu is also absorbed through the skin.
Krótkotrwałe exposure to dibromek etylenu może spowodować uszkodzenie serca, płuc, nerek i skóry.
Nie ma wiarygodnych danych dotyczących tego, czy dibromek etylenu powoduje raka u ludzi, jednak u zwierząt jest on silnym carcinogenem oddziałującym na wiele narządów. Badania wskazują, że długotrwałe exposure do tej substancji może powodować raka nosa i płuc oraz niekorzystny wpływ na układ rozrodczy i płodność u pracowników.
Co możesz zrobić
Najlepszym sposobem wyeliminowania ryzyka exposure jest zastąpienie tej substancji bezpieczniejszymi alternatywami niezawierającymi dibromku etylenu lub zmiana procesów. W przypadku gdy zastąpienie dibromku etylenu nie jest możliwe lub gdy powstaje on jako produkt uboczny, należy wprowadzić środki mające na celu ograniczenie exposure.
Najskuteczniejszym sposobem uniknięcia exposure do dibromku etylenu jest opracowanie i stosowanie rozwiązań zautomatyzowanych lub systemów zamkniętych, w których dzięki fizycznej separacji nie dochodzi do bezpośredniego kontaktu z pracownikiem. Dibromek etylenu powinien być wytwarzany w systemach zamkniętych z systemem wychwytywania oparów, transportowany w zamkniętych rurociągach przy zastosowaniu złączy o niskiej emisji w celu zminimalizowania emisji podczas transferu. Dibromek etylenu powinien być przechowywany w miejscach zabezpieczonych przed uszkodzeniami fizycznymi oraz oddzielnie od metali chemicznie aktywnych.
W przypadku gdy zastąpienie dibromku etylenu nie jest technicznie możliwe, a prowadzenie procesu w warunkach zamkniętych nie wchodzi w grę, należy wprowadzić środki techniczne zapewniające ograniczenie poziomu exposure pracowników do najniższego poziomu, jaki jest technicznie możliwy.
Obejmuje to stosowanie lokalnej wentylacji wyciągowej oraz wentylacji ogólnej z rozrzedzaniem powietrza. Należy wdrożyć środki zapewniające odpowiednią higienę ogólną w miejscu pracy, obejmujące regularne sprzątanie i higieniczne przechowywanie. Po przeprowadzeniu wstępnego pomiaru narażenia na potrzeby oceny ryzyka należy przeprowadzać okresowe oceny narażenia w celu sprawdzenia, czy wdrożone środki techniczne są skuteczne, czy też konieczne jest podjęcie dalszych działań.
Ścisłe ograniczenie czasu przebywania pracowników w środowisku narażającym na działanie substancji (np. poprzez system zmianowy) oraz ograniczenie dostępu do tych miejsc pracy stanowią ważne środki organizacyjne mające na celu zmniejszenie exposure. Pracownicy muszą zostać poinformowani o potencjalnych zagrożeniach związanych z zadaniami wymagającymi stosowania dibromku etylenu. Pracodawcy powinni regularnie szkolić i instruować pracowników w zakresie bezpiecznej pracy z dibromkiem etylenu. Należy zapewnić odpowiednie pomieszczenia sanitarne i toalety oraz dać pracownikom wystarczającą ilość czasu na wykonanie czynności higienicznych.
W przypadku pracowników narażonych na działanie substancji niebezpiecznych wymagany jest medyczny nadzór zdrowotny, dlatego należy ich zachęcać do zgłaszania wszelkich wczesnych objawów, takich jak dolegliwości dotyczące serca, płuc, nerek i skóry.
Należy zapewnić pracownikom odpowiednie środki ochrony indywidualnej, takie jak odzież ochronna i rękawice. Ze względu na możliwość wchłaniania przez skórę zaleca się stosowanie środków ochronnych ograniczających wchłanianie dibromku etylenu przez skórę. Środki ochrony indywidualnej powinny być stosowane wyłącznie w ostateczności i tylko tymczasowo, po wyczerpaniu wszystkich możliwych rozwiązań technicznych i organizacyjnych.
Źródła: ECHA, IOM, RAC, KE
