Około 1 000 000 pracowników w UE jest narażonych na działanie benzenu w branżach produkujących lub wykorzystujących benzen. Benzen jest sklasyfikowany jako rakotwórczy kategorii 1A, co oznacza, że jest udowodnioną przyczyną raka u ludzi.

Związek między benzenem a rakiem koncentruje się głównie na białaczce i innych nowotworach komórek krwi. Głównym sposobem narażenia ludzi jest wdychanie powietrza zawierającego benzen. Benzen może być również wchłaniany przez skórę podczas kontaktu ze źródłem, takim jak benzyna, choć jest to mniej powszechne, ponieważ ciekły benzen szybko odparowuje.

Gdzie występują zagrożenia

Branże produkujące lub wykorzystujące benzen obejmują zawody, w których ropa naftowa i gaz są produkowane, rafinowane, dystrybuowane, sprzedawane i gdzie wykorzystywane są produkty ropopochodne. Inne zawody z potencjalnym narażeniem to produkcja koksu, produkcja i stosowanie chemikaliów (w tym niektórych smarów, barwników, detergentów, leków i pestycydów), naprawa samochodów, produkcja obuwia, straż pożarna i różne zawody związane z narażeniem na spaliny z silników spalinowych.

Co więcej, zawody, które mogą być narażone, obejmują hutników, pracowników drukarni, techników laboratoryjnych i pracowników elektrowni słonecznych, ponieważ benzen powstaje w wyniku degradacji płynu przenoszącego ciepło.

Więcej informacji o substancji

Benzen jest bezbarwną lub jasnożółtą ciekłą substancją chemiczną w temperaturze pokojowej. Szybko odparowuje pod wpływem powietrza. Stosowany jest głównie jako rozpuszczalnik w przemyśle chemicznym i farmaceutycznym, jako materiał wyjściowy i półprodukt w syntezie wielu substancji chemicznych, w tym tworzyw sztucznych, smarów, gum, barwników, detergentów, leków i pestycydów.

Benzen powstaje zarówno w procesach naturalnych, jak i w wyniku działalności człowieka. Jest on naturalnym składnikiem ropy naftowej i benzyny (a zatem spalin samochodowych), a także dymu tytoniowego. Inne naturalne źródła obejmują emisje gazów z wulkanów i pożary lasów.

Zagrożenia, które mogą wystąpić

Przewlekłe narażenie na benzen uszkadza głównie szpik kostny, miękkie, wewnętrzne części kości, w których wytwarzane są nowe komórki krwi. Może to skutkować anemią (niską liczbą czerwonych krwinek), która może powodować uczucie osłabienia i zmęczenia, niską liczbą białych krwinek, która może obniżać zdolność organizmu do zwalczania infekcji i różnych rodzajów białaczki. Opisano również szkodliwy wpływ na układ odpornościowy i układ rozrodczy, taki jak zaburzenia cykli menstruacyjnych.

Oprócz rakotwórczego wpływu na szpik kostny, benzen może powodować inne ostre i przewlekłe skutki zdrowotne. Krótkotrwałe narażenie na wysokie stężenia może prowadzić do takich objawów jak zawroty głowy, nudności, bóle głowy, drgawki, utrata przytomności i zaburzenia pracy serca. Może również umiarkowanie podrażniać oczy i skórę. Palenie tytoniu zwiększa ryzyko, ponieważ dym papierosowy jest głównym źródłem narażenia na benzen.

Ważne jest, aby zdać sobie sprawę, że okres utajenia między narażeniem a rakiem związanym z benzenem waha się od jednego do 10 lat.

Co możesz zrobić

Najlepszym rozwiązaniem jest kontrola narażenia poprzez eliminację lub zastąpienie, na przykład zastąpienie benzenu innym rozpuszczalnikiem lub zamknięcie źródła benzenu. Zastosuj odpowiednie techniczne środki zarządzania ryzykiem dostępne dla różnych procesów w celu kontrolowania narażenia (np. wentylacja) i sprawdź swoje organizacyjne strategie ograniczania ryzyka. Przeprowadzanie odpowiednich pomiarów narażenia, aby było wiadomo, kiedy należy podjąć odpowiednie działania. Informowanie pracowników o zagrożeniach i środkach zapobiegawczych. Zapobieganie kontaktowi ze skórą.

Środki ochrony indywidualnej nie powinny być stosowane jako jedyny środek zapobiegawczy. Należy wcześniej wdrożyć jak najwięcej z powyższych środków technicznych i organizacyjnych. Należy upewnić się, że stosowane są odpowiednie środki ochrony indywidualnej. Ponadto przy wyborze sprzętu należy wziąć pod uwagę anatomię pracowników, którzy będą go używać, a w przypadku sprzętu ochrony dróg oddechowych opartego na dopasowaniu do twarzy, zdecydowanie zaleca się przeprowadzenie testu dopasowania u każdej osoby.