Fakty na temat Benzen

Około 1 000 000 pracowników w UE jest narażonych na działanie benzenu w branżach produkujących lub wykorzystujących benzen. Benzen jest sklasyfikowany jako rakotwórczy kategorii 1A, co oznacza, że jest udowodnioną przyczyną raka u ludzi.

Związek między benzenem a rakiem koncentruje się głównie na białaczce i innych nowotworach komórek krwi. Głównym sposobem narażenia ludzi jest wdychanie powietrza zawierającego benzen. Benzen może być również wchłaniany przez skórę podczas kontaktu ze źródłem, takim jak benzyna, choć jest to mniej powszechne, ponieważ ciekły benzen szybko odparowuje.

Gdzie występują zagrożenia

Branże produkujące lub wykorzystujące benzen obejmują zawody, w których ropa naftowa i gaz są produkowane, rafinowane, dystrybuowane, sprzedawane i gdzie wykorzystywane są produkty ropopochodne. Inne zawody z potencjalnym narażeniem to produkcja koksu, produkcja i stosowanie chemikaliów (w tym niektórych smarów, barwników, detergentów, leków i pestycydów), naprawa samochodów, produkcja obuwia, straż pożarna i różne zawody związane z narażeniem na spaliny z silników spalinowych.

Co więcej, zawody, które mogą być narażone, obejmują hutników, pracowników drukarni, techników laboratoryjnych i pracowników elektrowni słonecznych, ponieważ benzen powstaje w wyniku degradacji płynu przenoszącego ciepło.

Więcej informacji o substancji

Benzen jest bezbarwną lub jasnożółtą cieczą w temperaturze pokojowej. Szybko odparowuje po wystawieniu na działanie powietrza. Jest stosowany głównie jako rozpuszczalnik w przemyśle chemicznym i farmaceutycznym, jako materiał wyjściowy i półprodukt w syntezie licznych związków chemicznych, w tym tworzyw sztucznych, smarów, gumy, barwników, detergentów, leków i pestycydów.

Benzen powstaje zarówno w procesach naturalnych, jak i w wyniku działalności człowieka. Jest on naturalnym składnikiem ropy naftowej i benzyny (a zatem spalin samochodowych), a także dymu tytoniowego. Inne naturalne źródła obejmują emisje gazów z wulkanów i pożary lasów.

Obowiązuje wiążący unijny limit narażenia zawodowego wynoszący 0,66 mg/m³.

Zagrożenia, które mogą wystąpić

Przewlekłe narażenie na benzen uszkadza głównie szpik kostny, miękkie, wewnętrzne części kości, w których wytwarzane są nowe komórki krwi. Może to skutkować anemią (niską liczbą czerwonych krwinek), która może powodować uczucie osłabienia i zmęczenia, niską liczbą białych krwinek, która może obniżać zdolność organizmu do zwalczania infekcji i różnych rodzajów białaczki. Opisano również szkodliwy wpływ na układ odpornościowy i układ rozrodczy, taki jak zaburzenia cykli menstruacyjnych.

Oprócz działania rakotwórczego na szpik kostny, benzen może powodować inne ostre i przewlekłe skutki zdrowotne. Krótkotrwałe narażenie na wysokie stężenia może prowadzić do takich objawów jak zawroty głowy, nudności, ból głowy, drgawki, utrata przytomności i zaburzenia pracy serca. Może również działać jako umiarkowany środek drażniący oczy i skórę. Palenie zwiększa ryzyko, ponieważ dym papierosowy jest głównym źródłem narażenia na benzen.

Ważne jest, aby zdawać sobie sprawę, że okres utajenia między narażeniem a rakiem związanym z benzenem wynosi od 1 do 10 lat.

Co możesz zrobić

Najlepszym rozwiązaniem jest kontrola narażenia poprzez eliminację lub substytucję, na przykład zastąpienie benzenu innym rozpuszczalnikiem lub zamknięcie źródła benzenu. Należy zastosować odpowiednie techniczne środki zarządzania ryzykiem dostępne dla różnych procesów w celu kontroli narażenia (tj. wentylacja) i sprawdzić organizacyjne strategie redukcji ryzyka. Należy przeprowadzać właściwe pomiary narażenia, aby wiedzieć, kiedy należy podjąć działania. Należy informować pracowników o zagrożeniach i środkach zapobiegawczych. Należy zapobiegać kontaktowi ze skórą.

Ochrona indywidualna nie powinna być stosowana jako jedyny środek zapobiegawczy. Wcześniej należy wdrożyć jak najwięcej z powyższych środków technicznych i organizacyjnych. Należy upewnić się, że stosowana jest odpowiednia ochrona indywidualna. Ponadto przy wyborze sprzętu należy wziąć pod uwagę anatomię pracowników, którzy będą go używać, a w przypadku sprzętu ochrony dróg oddechowych opartego na dopasowaniu do twarzy, zdecydowanie zaleca się przeprowadzenie testu dopasowania dla każdej osoby.