Kobalt bileşikleri hakkındaki gerçekler

Avrupa Birliği’nde yaklaşık 80.000 çalışan, kobalt ve Kobalt bileşikleri ile maruz kalma riski altındadır. Kobalt maruziyetinin iş ortamındaki başlıca yolu, kobalt partiküllerinin solunmasıdır. Kobalt maruziyeti, akciğer ve kalp hastalıkları riskinin artmasıyla ilişkilendirilmiştir. Kobalt metali ve çeşitli bileşikleri, Sınıflandırma, Etiketleme ve Ambalajlama (CLP)’ye göre Kanserojen Kategori 1B olarak sınıflandırılmıştır; bu, insanlarda muhtemelen kansere neden oldukları anlamına gelir. Ayrıca, kobalt metali veya kobalt bileşikleri ile yapılan exposure’dan sonra alerjik cilt reaksiyonu veya alerjik astım ortaya çıkabilir. Kobalt ve birçok kobalt bileşiğinin, doğmamış çocuğun doğurganlığına zarar verdiği de belirtilmektedir.

Risklerin oluştuğu yerler

Kobalt, mıknatıslar ve katalizörler gibi çeşitli uygulamalarda ve ürünlerde yer almaktadır. İlk başta, kobalt bileşikleri, güçlü mavi renkleri nedeniyle ısıya dayanıklı pigmentler ve boyalar olarak endüstriyel olarak üretiliyordu. Günümüzde kobalt, sıcaklık kararlılığı nedeniyle esas olarak süper alaşım olarak ve şarj edilebilir piller için katot malzemesi bileşeni olarak kullanılmaktadır. Sert metal ve elmas kesici aletlerin üretiminde ve kullanımında kobalt, bağlayıcı malzeme olarak uygulanmaktadır. Kaynak, kaplama veya pasivasyon gibi yüzey işlemlerinde toz ve partikül şeklinde exposure meydana gelebilir. Pillerin geri dönüşümü, sert metal ve kobalt içeren aletlerin üretimi ile kobalt bileşiği içeren tozların işlenmesi de exposureun diğer yollarıdır. Kobalt ve bileşikleri yaygın olarak kullanılmaktadır. İlgili çalışma sektörleri arasında pil endüstrisi, metal endüstrisi, kimya endüstrisi, rafineri endüstrisi, pigment üretimi, tekstil, deri, ahşap ve kağıt endüstrisi bulunmaktadır. Uygulamalar, diğerlerinin yanı sıra otomotiv, havacılık ve savunma sektörlerinde de bulunabilir.

Madde hakkında daha fazla bilgi

Kobalt, doğada bulunan kokusuz, çelik grisi, parlak ve sert bir ağır metaldir. Endüstriyel açıdan önemli olan, çözünürlükleri farklılık gösteren çeşitli kobalt tuzları bulunmaktadır; örneğin kobalt sülfat, kobalt dinitrat, kobalt karbonat veya kobalt diasetat. Ayrıca kobalt, örneğin kesici aletlerde aşınma direncini, sertliği ve mekanik mukavemeti artırır. Kobalt, tungsten karbür ile birlikte sert metal üretiminde bağlayıcı olarak kullanılır. Düşük kükürt içeriğine sahip temiz yakıtların üretimi için kobalt içeren katalizörler gereklidir. Korozyon korumasında kobalt, motor bölmeleri, frenler ve gövdedeki elektrikli parçalar gibi sıcak veya çok sıcak ortamlardaki malzemeler için kullanılır.

Oluşabilecek tehlikeler

Kobalt ve kobalt bileşikleri üzerine mesleki exposure’un en yüksek riski, havada bulunan partiküllerin solunması yoluyla ortaya çıkar. Ayrıca, el-ağız teması yoluyla dermal veya oral kobalt exposure riski de bulunmaktadır. Sert metal üretimi veya elmas parlatma işlemlerinden kaynaklanan yüksek konsantrasyonlu havadaki kobalt partiküllerine exposure, akut solunum sorunlarına ve hatta pnömonite (kobalt akciğer hastalığı veya sert metal akciğer hastalığı) yol açabilir. Kobalt, akciğerler veya gastrointestinal sistem yoluyla kan dolaşımına emilebilir. Uzun süreli, sürekli kobalt exposureunun uzun vadeli etkileri arasında cilt ve akciğer duyarlılığı, akciğer fonksiyon bozukluğu, mesleki astım, pulmoner fibroz, kalp yetmezliği ve akciğer kanseri sayılabilir.

Yapabilecekleriniz

Maruziyeti önlemenin en etkili yolu, daha güvenli, kobalt içermeyen alternatiflerle ikame etmektir. Kobalt ve Kobalt bileşikleri ikamesi mümkün olmadığında ve kobalt kullanımından kaçınılamadığında, maruziyeti azaltmaya yönelik önlemler alınmalıdır. Kobalt maruziyetini önlemenin en etkili yolu, kapalı sistemler geliştirmek ve kullanmaktır. Bunun mümkün olmadığı durumlarda, exposure’un teknik olarak mümkün olduğunca en aza indirilmesini sağlamak için etkili yerel egzoz havalandırması ve işyerinin iyi havalandırılması gibi teknik önlemler uygulanmalıdır. Mevcut koruyucu önlemlerin etkili olup olmadığını veya başka önlemlerin alınması gerekip gerekmediğini kontrol etmek için düzenli exposure ölçümleri yapın. Ulusal mevzuatta uygunsa, biyolojik izleme exposure ölçümlerini destekleyebilir.

Çalışanlar, exposure’un etkilerinin farkında olmalı ve solunum sorunları veya cilt alerjilerinin erken belirtilerini bildirmeleri için teşvik edilmelidir. Bir iş sağlığı hekiminin sürece dahil edilmesi tavsiye edilir. Çalışanlar, maruziyeti önlemek için kobaltla güvenli bir şekilde çalışmak için gerekli kontrol önlemleri konusunda eğitilmelidir. Ayrıca, tüm çalışanlara mola vermeden veya başka bir alana girmeden önce ellerini düzgün bir şekilde yıkamaları ve her vardiyanın sonunda kendilerini yıkamaları ve kıyafetlerini değiştirmeleri konusunda talimat verilmelidir. Gerekirse, çalışanların koruyucu giysi ve eldiven gibi uygun kişisel koruma ekipmana sahip olmalarını sağlayın. Kişisel koruma ekipmanı, olası teknik önlemler değerlendirildikten sonra, yalnızca son çare olarak kullanılmalıdır.

Kaynaklar: Sınıflandırma, Etiketleme ve Ambalajlama, ECHA (RAC), Kobalt Enstitüsü