Fejn iseħħu r-riskji

Id-dħaħen taċ-ċomb jiġu prodotti waqt l-ipproċessar tal-metall meta l-metall jissaħħan jew jiġi ssaldjat. It-trab taċ-ċomb jiġi prodott meta l-metall jinqata’ jew iż-żebgħa taċ-ċomb tiġi xkatlata jew imneħħija b’pistola tas-sħana. Id-dħaħen taċ-ċomb u t-trab taċ-ċomb m’għandhomx riħa, għalhekk tista’ ma tkunx taf li qed tiġi espost għalihom. Iċ-ċomb u l-komposti inorganiċi taċ-ċomb jintużaw f’ħafna industriji. Minbarra l-manifattura primarja u fil-produzzjoni tal-batteriji kif ukoll ir-riċiklaġġ, jintużaw ukoll fl-isplussivi, fil-produzzjoni tal-ħġieġ jew fil-manifattura tal-pajpijiet tal-orgni. Jistgħu jkunu mistennija livelli estremament għoljin ta’ espożizzjoni fit-tneħħija ta’ kisi li fih iċ-ċomb bl-użu ta’ proċessi li joborxu. F’kull waħda minn dawn l-industriji, il-ħaddiema huma f’riskju li jkunu esposti għaċ-ċomb billi jieħduh man-nifs jew jassorbuh fil-ġisem minħabba iġjene personali ħażina.

Aktar dwar is-sustanza

Iċ-ċomb huwa metall tqil blu-griż li jinsab b’mod naturali u li jinsab f’ammonti żgħar fil-qoxra tad-dinja. Jista’ jintuża bħala metall pur, flimkien ma’ metall ieħor biex jifforma liga, jew fil-forma ta’ kompost kimiku. Iċ-ċomb jintuża l-aktar għal akkumulaturi taċ-ċomb-aċidu f’vetturi bil-mutur, li jużaw liga taċ-ċomb kważi pura.

Iċ-ċomb jista’ jintuża wkoll fil-manifattura ta’ munizzjon, prodotti tal-metall (stann u pajpijiet) u apparati ta’ lqugħ kontra r-raġġi-X. Għal raġunijiet ta’ saħħa, l-użu taċ-ċomb fiż-żebgħa u l-prodotti taċ-ċeramika, fis-siġillar u fl-istann fil-pajpijiet tnaqqas drastikament f’dawn l-aħħar snin.

Perikli li jistgħu jseħħu

Iċ-ċomb jidħol fid-demm mill-pulmuni, fejn jista’ jagħmel ħsara lil ħafna sistemi ta’ organi fil-ġisem. L-effetti fuq is-saħħa ta’ espożizzjoni żejda għaċ-ċomb għal żmien qasir jistgħu jvarjaw minn uġigħ addominali għal uġigħ ta’ ras u għeja. Espożizzjoni fit-tul għaċ-ċomb tista’ twassal għal uġigħ addominali, dipressjoni, dardir, mard tal-qalb, mard tal-kliewi u problemi ta’ fertilità. Minbarra l-effetti akuti u l-effett karċinoġeniku probabbli, iċ-ċomb jiġi depożitat fl-għadam u, skont l-ammont; dan id-depożitu jista’ jwassal għal espożizzjoni interna għaċ-ċomb anke snin wara li tkun waqfet l-espożizzjoni relatata max-xogħol.

Iċ-ċomb jagħmel ħsara wkoll lit-tarbija fil-ġuf u l-espożizzjoni possibbli għaċ-ċomb intern jista’ saħansitra jikkawża ħsara lill-wild qabel ma tkun magħrufa t-tqala. Għalhekk, iċ-ċomb joħloq theddida qabel il-konċepiment għat-tfal fil-ġuf f’kull mara f’età li tista’ toħroġ it-tfal li tkun ġiet esposta għaċ-ċomb.

Dak li tista’ tagħmel

L-aktar mod effettiv biex tevita l-espożizzjoni huwa li tissostitwixxi l-prodotti bi prodotti mingħajr ċomb jew b’inqas ċomb. Jekk il-prodotti li fihom iċ-ċomb ma jistgħux jiġu sostitwiti, ħarreġ lill-ħaddiema dwar il-perikli, il-prattiki tax-xogħol sikuri u dwar miżuri effettivi ta’ iġjene. Uża kontrolli tal-inġinerija xierqa biex tiżgura li ż-żona tax-xogħol tkun ventilata sew. L-ikel u/jew ix-xorb għandhom isiru biss f’żoni fejn il-prodotti li fihom iċ-ċomb ma jiġux immaniġġjati jew ipproċessati u għandhom jiġu pprovduti proċedura ta’ tindif xierqa kif ukoll faċilitajiet biex titwettaq id-dekontaminazzjoni. Wettaq kontinwament kejl korrett tal-espożizzjoni sabiex ikun magħruf meta għandha tittieħed azzjoni. Investiga jekk il-ħaddiema jirrappurtawx sintomi bikrija. Kun żgur li l-ħaddiema jkollhom tagħmir protettiv personali adegwat, bħal nuċċalijiet tas-sigurtà, protezzjoni respiratorja xierqa, ilbies u ingwanti protettivi, jekk meħtieġ. F’xi każijiet, jista’ jkun meħtieġ respiratur. It-tagħmir protettiv personali għandu jintuża biss bħala l-aħħar għażla, wara li jkunu ġew ippreżentati s-soluzzjonijiet tekniċi possibbli. Oqgħod attent li t-tagħmir protettiv personali jitneħħa bil-mod previst (tagħmir respiratorju fl-aħħar).