Fakty na temat Chloropren (2-chloro-1,3-butadien)

Nie są dostępne żadne szacunki dotyczące aktualnej liczby pracowników narażonych na ekspozycję na chloropren (2-chloro-1,3-butadien) w UE. Zazwyczaj ekspozycja zawodowa na chloropren następuje poprzez wdychanie i kontakt ze skórą. Chloropren posiada zharmonizowaną klasyfikację zgodnie z Rozporządzeniem CLP jako carcinogen kategorii 1B. Nie ma spójnych dowodów na to, czy chloropren powoduje raka u ludzi. Badania na zwierzętach wskazują, że długotrwałe exposure do tej substancji może powodować nowotwory wątroby i innych narządów (np. w jamie ustnej).

Gdzie występują zagrożenia

Chloropren jest wykorzystywany przede wszystkim w przemyśle chemicznym do produkcji polichloroprenu i innych tworzyw sztucznych, a także kauczuków syntetycznych i klejów (np. przez operatorów produkcji i mieszania/dozowania klejów, techników ds. receptur lub pracowników utrzymania ruchu). Jest on również wykorzystywany do produkcji 2,3-dichloro-1,3-butadienu, związku pośredniego w produkcji niektórych kopolimerów.
Pracownicy mogą być narażeni na znaczne stężenia tej substancji na końcowych etapach syntezy chloroprenu, podczas procesów polimeryzacji oraz podczas czynności związanych z usuwaniem monomerów, w zawodach takich jak operatorzy procesów chemicznych, mechanicy zakładowi, monterzy rurociągów i technicy oprzyrządowania.

Narażenie może również wystąpić podczas produkcji niektórych podstawowych substancji farmaceutycznych, w tym wyrobów medycznych i środków ochrony indywidualnej, a także w sektorze produkcji mebli (na przykład podczas prac montażowych, nakładania kleju lub laminowania drewna), jak również podczas przeprowadzania badań i analiz technicznych (chemicy analitycy, technicy laboratoryjni).

Więcej informacji o substancji

Chloropren jest lotną, bezbarwną cieczą. Jest wysoce reaktywny, łatwopalny i charakteryzuje się ostrym zapachem. Najpopularniejszymi produktami przeznaczonymi dla użytkowników końcowych są wyroby z lateksu polichloroprenowego, takie jak kleje i kleje kontaktowe, gumki elastyczne i przędze tarte oraz rękawice ochronne.
Obecnie trwają prace nad ustaleniem wiążącej dla całej UE dopuszczalnej wartości narażenia zawodowego.

Potencjalne zagrożenia dla zdrowia

Największe ryzyko narażenia zawodowego na chloropren wiąże się z wdychaniem oparów obecnych w miejscu pracy oraz kontaktem ze skórą. Krótkotrwałe narażenie na chloropren może powodować zawroty głowy i wymioty w przypadku ekspozycji na bardzo wysokie stężenia. Długotrwałe narażenie na chloropren może powodować raka wątroby oraz nowotwory w innych lokalizacjach.

Co możesz zrobić

Najlepszym sposobem na zmniejszenie ryzyka exposure jest zastąpienie chloroprenu bezpieczniejszymi substancjami lub zmiana procesu. Jeśli nie jest to możliwe, należy podjąć działania mające na celu ograniczenie exposure.

Najskuteczniejszą metodą jest stosowanie systemów zautomatyzowanych lub zamkniętych, dzięki czemu pracownicy nie mają bezpośredniego kontaktu z substancją.
Należy stosować inne techniczne środki bezpieczeństwa, aby w jak największym stopniu ograniczyć exposure do chloroprenu. Na przykład: bezpieczniejsze systemy transferu, lepsze uszczelnienia i zawory oraz ulepszone metody czyszczenia, które ograniczają konieczność wchodzenia pracowników do urządzeń. Lepsza kontrola procesu i metody pobierania próbek mogą również ograniczyć wycieki i exposure do chloroprenu.

Ważna jest odpowiednia higiena w miejscu pracy, w tym regularne sprzątanie i bezpieczne przechowywanie. Należy regularnie sprawdzać poziom exposure w miejscu pracy, aby upewnić się, że środki bezpieczeństwa są skuteczne.

Ważne jest również ograniczenie czasu przebywania pracowników w obszarach narażonych oraz kontrola dostępu do tych miejsc, ponieważ chloropren wywołuje miejscowe podrażnienia (uszkadzając nabłonek nosa). Pracownicy powinni zostać przeszkoleni w zakresie zagrożeń oraz zasad bezpiecznej pracy. Należy zapewnić odpowiednią higienę osobistą, w tym dostęp do urządzeń sanitarnych oraz wystarczającą ilość czasu na mycie się.

Należy przeprowadzać badania kontrolne stanu zdrowia pracowników, którzy mogą być narażeni na działanie substancji, a pracownicy ci powinni zgłaszać wszelkie wczesne objawy zdrowotne, takie jak podrażnienie skóry, oczu i nosa, zawroty głowy oraz wypadanie włosów.

Pracownicy powinni stosować środki ochrony indywidualnej, zwłaszcza rękawice i odzież ochronną. Środki ochrony indywidualnej należy jednak stosować wyłącznie w ostateczności, po wyczerpaniu wszystkich innych możliwych rozwiązań technicznych i organizacyjnych.

Źródła: ECHA, RAC