Yanma sonucu oluşan carcinogen maddelerin salınımı
Tehlikeli maddelerin çoğu etiketlenir ve tanımlanır, ancak bir iş süreci sırasında yan ürün olarak ortaya çıkan kanserojenler de vardır, bunlara süreç kaynaklı kanserojenler (PGC’ler) denir. PGC’ler genellikle etiketlenmediğinden ve Güvenlik Bilgi Formlarında belirtilmediğinden, Avrupa’da milyonlarca işçi her gün PGC’lere maruz kaldığından, bu PGC’lere İSG uygulamalarında özel dikkat gösterilmesi gerekmektedir.
PGC’leri salan süreçlerden biri yanmadır. Yanma, ısı salınımıyla birlikte gerçekleşen bir yakıt ile oksitleyici arasındaki reaksiyondur. Yanma sırasında yakıt ve oksitleyiciden yeni kimyasal maddeler oluşur ve bu da egzoz dumanlarının ortaya çıkmasına neden olur. İş ortamlarında, yanma sırasında carcinogen (ve diğer tehlikeli) maddeler salınır ve çalışanlar için tehlike oluşturur. Yanma sonucu carcinogen maddelere maruz kalınan iş durumlarına örnek olarak kaynak (kaynak dumanları) veya Diesel egzoz dumanlarının solunması verilebilir.
Hangi faaliyetler emisyonlara yol açar?
Dumanlar, bir metal veya başka bir malzeme ısıtıldığında ve buharları havada çok ince parçacıklar halinde yoğunlaştığında oluşur. Bu dumanlar, kaynak, eritme, ısıtma, yakma, lehimleme ve malzemenin sertleştirilmesi sırasında ortaya çıkabilir. Çalışan bir motor, carcinogen maddeler içeren karbon bileşikleri ve diğer birçok kimyasal bileşik yayar; ancak havalandırmanın olmadığı veya yetersiz olduğu alanlarda motor kapalıyken bile exposure meydana gelebilir.
Risklerin oluştuğu yerler
Yanma (süreç), metal işleme, inşaat, tersaneler ve ulaştırma sektörleri gibi çok çeşitli endüstrilerde gerçekleşmektedir. Motor egzozuna maruz kalma, otobüs garajları ve kamyon terminallerindeki mekanikçiler, kamyon şoförleri, itfaiyeciler, inşaat işçileri, forklift operatörleri, kompresörler ve jeneratörler gibi sabit güç kaynaklarıyla çalışan kişiler, gemi veya uçak yükleme ve boşaltma işçileri, petrol ve gaz işçileri ve gişe görevlileri gibi mesleklerde görülür.
Kaç çalışan maruz kalıyor?
Avrupa’da 3.6 milyon işçinin dizel motor egzozuna maruz kaldığı tahmin edilmektedir. Ayrıca, AB’de milyonlarca işçi kurşun, berilyum, kadmiyum ve nikel gibi kanserojen metaller içeren dumanlara maruz kalmaktadır. Krom VI ‘ya maruz kalma paslanmaz çelik, demir dışı alaşımlar, kromat kaplamalar ve bazı kaynak sarf malzemelerinin kaynağında gerçekleşir. AB’de krom VI’ya maruz kalan işçi sayısının 900.000 olduğu tahmin edilmektedir. Kadmiyum kaplama ve plastik kaplamalar gibi (metal) kaplamaların ve kalıntıların kaynağı da zehirli buharların açığa çıkmasına neden olabilir.
Exposure that is influenced by factors
Çalışanların yanma dumanlarına maruz kalmasını etkileyen faktörler arasında işlemin türü, yakılan malzemenin bileşimi, işyeri ortamı (açık alan veya kapalı alan), havalandırma sistemlerinin türü (mekanik veya yerel) ve çalışma uygulamaları sayılabilir.
Sağlık etkileri
Yanmakta olan maddenin kaynağı, dumanın türünü ve dolayısıyla sağlık üzerindeki etkisini belirler. Kanser riskini artıran maddeler kromdur (akciğer); nikel (akciğer, burun), kadmiyum (akciğer, böbrek, prostat), kurşun (akciğer, mide ve idrar kesesi) ve berilyumun (akciğer) kanser riskini artırdığı şüphelenilmektedir. Belirli carcinogen metaller ve malzemelerin sağlık üzerindeki etkileri hakkında ayrıntılı bilgi için, lütfen web sitesinde yer alan her bir maddeye ait bilgi formlarına bakınız: Diesel emisyonu ve Kaynak dumanları.
Ne yapmalıyım?
- Yanma dumanları genellikle insan sağlığı için tehlikeli kabul edilmez; bu nedenle bu maddelere ve maruziyeti azaltmaya yönelik önlemlere özel dikkat gösterilmelidir. Diğer tüm kimyasal maddelerde olduğu gibi, çalışanların yanma dumanlarına (örneğin Diesel emisyonu veya kaynak dumanları) exposure konusunda bir risk değerlendirmesi yapılmalıdır. Örneğin şu soruları sorun: Dumanlar kapalı çalışma alanlarına yayılıyor mu? Exposure’ı azaltmak için önlemler alınıyor mu? Çalışanlar göz veya akciğer tahrişi şikayetinde bulunuyor mu?
- En iyi çözüm, işi yeniden tasarlayarak ve kullanılan teknikleri ve malzemeleri gözden geçirerek kaynak dumanlarını kaynağa olabildiğince yakın bir noktada en aza indirmektir; örneğin, kaynak dumanlarını emen bir kaynak torcu kullanmak gibi. Bu işe yaramazsa, emisyon kaynağın hemen yakınında kontrol altına alınmalıdır; örneğin, yerel egzoz havalandırma sistemleri kullanılarak. https://www.dustfreeworking.tno.nl/ adresinde çeşitli iyi duman emme araçları bulunmaktadır.
- Kullanıcıyı zararlı toz, duman, buhar veya gazları solumaktan korumak üzere tasarlanmış solunum koruyucu ekipman, yalnızca son çare olarak kullanılmalıdır.
