De feiten over 1,2-dichloorpropaan

Er zijn geen schattingen beschikbaar van het huidige aantal werknemers in de EU dat wordt blootgesteld aan 1,2-dichloorpropaan (1,2-DPC). Inademing wordt beschouwd als de belangrijkste blootstellingsroute, hoewel werknemers ook via huidcontact kunnen worden blootgesteld.

1,2-DPC is ingedeeld in categorie 1B van carcinogenen (volgens de Verordening Classificatie, labeling en verpakking (CLP)), wat betekent dat op basis van dierproeven wordt aangenomen dat het voor mensen carcinogene effecten kan hebben.

Tot de toxische effecten behoren onder meer lever- en nierschade, intravasculaire stolling, hemolytische anemie en diverse symptomen van het centrale zenuwstelsel.

Waar komen risico’s voor?

1,2-DCP is een bijproduct dat in aanzienlijke hoeveelheden ontstaat tijdens het productieproces van propyleenoxide via het chloorhydrineproces, waarmee Epichloorhydrine wordt vervaardigd. 1,2-DCP werd vroeger gebruikt als bodemontsmettingsmiddel, als chemisch tussenproduct en als industrieel oplosmiddel. Het kwam voor in verfafbijtmiddelen, vernissen en afbijtmiddelen voor meubelafwerkingen. Het wordt niet langer gebruikt als bodemontsmettingsmiddel.

Momenteel wordt het voornamelijk gebruikt als tussenproduct bij de productie van perchloorethyleen en andere gechloreerde chemicaliën.
Over het algemeen lijkt de blootstelling op de werkplek beperkt te zijn, aangezien de omgang met deze stof onder streng gecontroleerde omstandigheden plaatsvindt. De belangrijkste werkzaamheden waarbij blootstelling mogelijk is, zijn handmatige onderhouds- of schoonmaakwerkzaamheden.

Meer over de stof

In zuivere vorm is 1,2-DPC een kleurloze, brandbare, vluchtige vloeistof met een chloroformachtige geur. Het is mengbaar met de meeste organische oplosmiddelen, zoals alcoholen, esters en ketonen, evenals met aromatische, alifatische en gechloreerde koolwaterstoffen.
Er wordt momenteel gewerkt aan een EU-brede bindende grenswaarde voor beroepsmatige blootstelling.

Gevaren die kunnen optreden

Kortdurende blootstelling aan 1,2-DCP bij mensen kan irritatie veroorzaken, evenals lever- en nierfunctiestoornissen na orale en cutane opname. Bij zeer hoge concentraties is onderdrukking van het centrale zenuwstelsel gemeld.
Bij langdurige blootstelling is het meest kritieke effect bij mensen carcinogeniteit, met name het ontstaan van galwegtumoren (cholangiocarcinoom).

Wat u kunt doen

Op de werkplek is vervanging van 1,2-DCP de meest effectieve manier om blootstelling te voorkomen. Wanneer vervanging niet mogelijk is en het gebruik van 1,2-DCP niet kan worden vermeden, moeten maatregelen worden genomen om de blootstelling te beperken.
De meest effectieve manier om blootstelling aan 1,2-DCP te voorkomen, is het ontwikkelen en gebruiken van gesloten systemen. Wanneer dit niet mogelijk is, moeten technische maatregelen worden genomen, zoals effectieve lokale afzuigventilatie, aangevuld met goede algemene ventilatie op de werkplek en regelmatige controles van de effectiviteit daarvan, om ervoor te zorgen dat de blootstelling zoveel mogelijk technisch wordt beperkt

De volledige productie van 1,2-DPC vindt plaats in gesloten systemen. Blootstelling vindt plaats wanneer deze gesloten systemen worden geopend voor routineonderhoud, inspecties of reiniging. In die gevallen moeten technische maatregelen en persoonlijke beschermingsmiddelen, waaronder ademhalingsbescherming, worden gebruikt.

Neem maatregelen om te zorgen voor een goede algemene hygiëne op de werkplek, met regelmatige reiniging en hygiënische opslag. Voer na de eerste blootstellingsmeting voor de Risico analyse periodieke blootstellingsbeoordelingen uit om te controleren of de getroffen technische maatregelen effectief zijn of dat er verdere maatregelen moeten worden genomen. Het strikt beperken van de tijd die werknemers doorbrengen in een blootstellingsomgeving (bijvoorbeeld door middel van ploegendiensten) en het beperken van de toegang tot die werkplekken zijn belangrijke maatregelen om de blootstelling te verminderen. Werknemers moeten zich bewust zijn van de mogelijke risico’s die gepaard gaan met werkzaamheden waarbij 1,2-DPC wordt gebruikt, en werkgevers moeten hen regelmatig opleiden en instrueren over hoe veilig met 1,2-DPC te werken.

Medisch toezicht is verplicht voor werknemers die worden blootgesteld aan gevaarlijke stoffen; daarom moeten zij worden aangemoedigd om vroege symptomen, zoals ademhalingsproblemen of huidallergieën, te melden.
Daarnaast moeten werknemers worden voorgelicht over het belang van goede persoonlijke hygiëne. Zorg voor voldoende was- en toiletvoorzieningen en geef werknemers voldoende tijd voor hygiënische maatregelen.

Zorg ervoor dat werknemers over adequate persoonlijke beschermingsmiddelen beschikken, zoals beschermende kleding en handschoenen, indien nodig. Persoonlijke beschermingsmiddelen mogen alleen als laatste redmiddel worden gebruikt en mogen slechts tijdelijk worden ingezet, nadat alle mogelijke technische en organisatorische oplossingen zijn uitgeput.

Bronnen: ECHA, ATSDR 2021