De feiten over Epichloorhydrine

Het meest recente geschatte aantal werknemers in de EU dat in 2011 aan Epichloorhydrine (1-chloor-2,3-epoxypropaan) is blootgesteld, bedraagt ongeveer 44.000. Inademing wordt beschouwd als de belangrijkste blootstellingsroute, maar werknemers kunnen ook via huidcontact worden blootgesteld. Epichloorhydrine is ingedeeld in categorie 1B van carcinogenen (volgens de Verordening Classificatie, labeling en verpakking (CLP)), wat betekent dat op basis van bewijs uit dierproeven wordt aangenomen dat het carcinogen is voor mensen. Blootstelling aan epichloorhydrine wordt in verband gebracht met het ontstaan van longkanker en tumoren van het centrale zenuwstelsel.

Waar komen risico’s voor?

Blootstelling aan Epichloorhydrine op het werk kan plaatsvinden tijdens de productie ervan uit chloor, maar ook bij de productie van epoxyharsen die worden gebruikt in coatings, lijmen en kunststoffen. Epoxyharsen kennen diverse toepassingen in industriële sectoren zoals verf, lijmen, de automobielindustrie, de lucht- en ruimtevaart, de Bouw, apparatuur voor hernieuwbare energie en elektronica (gebruikt voor printplaten en om elektronische componenten in te kapselen ter bescherming tegen beschadiging). Epichloorhydrine wordt bovendien gebruikt in speciale harsen en polymeren voor waterbehandeling, harsen met een hoge natsterkte voor de papierindustrie, of via ionenuitwisseling om lucht en water te zuiveren. Daarnaast wordt het gebruikt als oplosmiddel voor cellulose-esters en -ethers, bij de verwerking van wol en katoen en in rubberprocessen. Tot de beroepen met een risico op blootstelling behoren bovendien werknemers in chemische synthesisfabrieken van polyolen voor de productie van harde polyurethaanschuimen en oppervlakte-actieve stoffen voor wasmiddelen.

Meer over de stof

Epichloorhydrine is een kleurloze, brandbare vloeistof met een scherpe, knoflookachtige geur, die matig oplosbaar is in water, maar mengbaar is met de meeste polaire organische oplosmiddelen. Bij verbranding ontstaan er giftige en bijtende dampen van waterstofchloride en chloor. Epichloorhydrine reageert heftig met aluminium, zink, alcoholen, fenolen, aminen en organische zuren; dit leidt tot brand- en explosiegevaar.

Er geldt een bindende EU-grenswaarde voor beroepsmatige blootstelling van 1,9 mg/m³ (TWA).

Gevaren die kunnen optreden

Het inademen van Epichloorhydrine-damp wordt beschouwd als de belangrijkste blootstellingsroute, maar er is ook sprake van aanzienlijke opname via de huid. Kortdurende blootstelling aan Epichloorhydrine kan irritatie van de ogen, de luchtwegen en de huid veroorzaken. Inademing van de damp kan astma-achtige reacties veroorzaken. Bovendien kan contact met Epichloorhydrine de huid en ogen irriteren en verbranden. Bij hoge blootstellingsniveaus kunnen misselijkheid, braken, hoesten, kortademigheid, longontsteking, longoedeem, effecten op het centrale zenuwstelsel en nier- en leverschade worden waargenomen. Herhaald of langdurig contact met Epichloorhydrine kan overgevoeligheid van de huid veroorzaken. Bovendien kan chronische blootstelling aan Epichloorhydrine effecten hebben op de nieren, de lever en de longen, evenals een verhoogd risico op lymfatische en hematopoëtische kanker.

Wat u kunt doen

De meest effectieve manier om blootstelling te voorkomen is door epichloorhydrine te vervangen, bijvoorbeeld door alternatieve methoden voor de productie van epoxyharsen; vervangingsmiddelen voor epoxyharsen in de verschillende toepassingen zoals coatings, bouw, kleefmiddelen, laminaten en composieten; alternatieve processen voor de synthese van glycerine; en vervangingsmiddelen voor epichloorhydrine-elastomeren. Wanneer Substitutie van epichloorhydrine niet mogelijk is en het gebruik van epichloorhydrine niet kan worden vermeden, moeten maatregelen worden genomen om de blootstelling te verminderen.

De meest effectieve manier om blootstelling aan epichloordrine te vermijden is het ontwikkelen en gebruiken van gesloten systemen. Waar dit niet mogelijk is, moeten technische maatregelen zoals effectieve plaatselijke afzuiging, aangevuld met een goede ventilatie van de werkplek en controle van de effectiviteit daarvan, worden toegepast om ervoor te zorgen dat de blootstelling zoveel als technisch mogelijk is wordt beperkt.

Voer regelmatig blootstellingsbeoordelingen uit om na te gaan of de getroffen beschermingsmaatregelen doeltreffend zijn of dat er aanvullende maatregelen moeten worden genomen. Werknemers moeten zich bewust zijn van de gevolgen van blootstelling en moeten regelmatig worden getraind in de beheersmaatregelen die nodig zijn om veilig met epichloorhydrine te werken en blootstelling te voorkomen. Het wordt aanbevolen om een bedrijfsarts in te schakelen. Moedig werknemers aan om vroege symptomen te melden. Daarnaast moeten alle werknemers worden geïnstrueerd om hun handen goed te wassen voordat ze pauze nemen of een andere ruimte betreden, en om zich aan het einde van elke dienst te wassen en van kleding te wisselen.

Zorg ervoor dat werknemers over adequate persoonlijke beschermingsmiddelen beschikken, zoals beschermende kleding en handschoenen, indien nodig. Persoonlijke beschermingsmiddelen mogen niet als enige preventieve maatregel worden gebruikt. Er moeten vooraf zoveel mogelijk van de bovengenoemde technische en organisatorische maatregelen zijn geïmplementeerd. Bovendien moet bij de keuze van de uitrusting rekening worden gehouden met de lichaamsbouw van de werknemers die deze zullen gebruiken en wordt, in het geval van ademhalingsbeschermingsmiddelen die op de pasvorm van het gezicht zijn gebaseerd, sterk aanbevolen om bij elke persoon een pasvormtest uit te voeren.

Persoonlijke beschermingsmiddelen mogen alleen als laatste redmiddel worden gebruikt en alleen tijdelijk worden overwogen, nadat alle technische mogelijkheden zijn benut. Werknemers moeten de nodige opleiding en informatie krijgen voor het correcte gebruik en onderhoud van persoonlijke beschermingsmiddelen.

Bronnen: ECHA, Classificatie, labeling en verpakking (CLP), IARC, ICSCs, IOM